Hin svokallaða nýja nálgun er nýstárleg leið við tæknilega samræmingu með því að deila ábyrgðinni á milli evrópska löggjafans og staðlasamtök Evrópu.

Nýja nálgunin byggir á eftirfarandi meginreglum:

  • Evrópskar tilskipanir skilgreina nauðsynlegar kröfur til þess að tryggja mikla vernd heilbrigðis, öryggis, neytendaverndar eða umhverfisins. Slíkar tilskipanir undir nýju nálguninni byggja á 114. grein sáttmálans um starfshætti Evrópusambandsins (fyrrum grein 95 TEC) sem heimilar að samþykktar séu ráðstafanir til að bæta frjálsa för á vörum.
  • Verkefnið við að búa til samsvarandi samræmda staðla, sem uppfylla nauðsynlegar kröfur varðandi vörurnar, sem tilskipanirnar kveða á um, er falið staðlasamtökum Evrópu (CEN, CENELEC og ETSI).
  • Gert er ráð fyrir því að vörur, sem uppfylla samræmdu staðlana, uppfylli samsvarandi nauðsynlegar kröfur (gert er ráð fyrir samræmi, CE merki) og skulu aðildarríkin samþykkja frjálsa för slíkra vara.
  • Notkun á stöðlunum er valfrjáls. Aðrir staðlar eru hugsanlegir en framleiðendur bera þá ábyrgð á því að sýna fram á að vörur þeirra uppfylli nauðsynlegu kröfurnar.

Ítarlegar upplýsingar um tilskipanir, sem samþykktar hafa verið undir nýju nálguninni, má finna á tilskipanasíðum eða á eftirfarandi vefsíðum framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins:

 

Hlekkir á evrópsk og alþjóðleg staðlasamtök 

Staðlastofnanir aðildarríkjanna

Aðilar CEN

Land Stofnun / aðili CEN
Austurríki Austrian Standards International (ASI)
Belgía Bureau de Normalisation/Bureau voor Normalisatie (NBN)
Búlgaría Българският институт за стандартизация (BDS)
Kýpur Κυπριακοσ Οργανισμοσ Τυποποιησησ (CYS)
Tékkland Úřad pro technickou normalizaci, metrologii a státní zkušebnictví (ÚNMZ)
Danmörk Dansk Standard (DS)
Eistland Eesti Standardikeskus (EVS)
Finnland Suomen Standardisoimisliitto r.y. (SFS)
Frakkland Association Française de Normalisation (AFNOR)
Þýskaland Deutsches Institut für Normung e.V. (DIN)
Grikkland Ελληνικός Οργανισμός Τυποποίησης (ELOT)
Ungverjaland Magyar Szabványügyi Testület (MSZT)
Ísland Islenskir Stadlar (IST)
Írland National Standards Authority of Ireland (NSAI)
Ítalía Ente Nazionale Italiano di Unificazione (UNI)
Lettland Latvijas Standarts (LVS)
Litháen Lietuvos Standartizacijos Departamentas (LST)
Lúxemborg Institut Luxembourgeois de la normalisation, de l'accreditation, de la sécurité et qualité des produits et services (ILNAS)
Malta Malta Competition and Consumer Affairs Authority (MCCAA)
Holland Nederlands Normalisatie-instituut (NEN)
Noregur Norsk Standard (SN)
Pólland Polski Komitet Normalizacyjny (PKN)
Portúgal Instituto Português da Qualidade (IPQ)
Rúmenía Asociaţia de Standardizare Din România (ASRO)
Slóvakía Slovenský ústav technickej normalizácie (SUTN)
Slóvenía Slovenian Institute for Standardization (SIST)
Spánn Asociación Española de Normalización y Certificación (AENOR)
Svíþjóð Swedish Standards Institute (SIS)
Sviss Schweizerische Normen-Vereinigung (SNV)

Aðilar CENELEC  

Land Stofnun / aðili CEN
Austurríki Österreichischer Verband für Elektrotechnik
Belgía Comité Electrotechnique Belge / Belgisch Elektrotechnisch Comité
Búlgaría Българският институт за стандартизация (BDS)
Kýpur Κυπριακοσ Οργανισμοσ Τυποποιησησ (CYS)
Tékkland Úřad pro technickou normalizaci, metrologii a státní zkušebnictví (ÚNMZ)
Danmörk Dansk Standard (DS)
Eistland Eesti Standardikeskus (EVS)
Finnland Sähkö- ja Elektroniikka-alan Kansallinen Standardointijärjestö (SESKO)
Frakkland Union Technique de l'Electricité
Þýskaland Deutsche Kommission Elektrotechnik Elektronik
Grikkland Ελληνικός Οργανισμός Τυποποίησης (ELOT)
Ungverjaland Magyar Szabványügyi Testület (MSZT)
Ísland Staðlaráð Íslands
Írland Electro-Technical Council of Ireland Limited
Ítalía Comitato Elettrotecnico Italiano
Lettland Latvijas Standarts (LVS)
Litháen Lietuvos Standartizacijos Departamentas (LST)
Lúxemborg Institut Luxembourgeois de la normalisation, de l'accreditation, de la sécurité et qualité des produits et services (ILNAS)
Malta Malta Competition and Consumer Affairs Authority (MCCAA)
Holland Nederlands Normalisatie-instituut (NEN)
Noregur Norsk Elektroteknisk Komite
Pólland Polski Komitet Normalizacyjny (PKN)
Portúgal Instituto Português da Qualidade (IPQ)
Rúmenía Asociaţia de Standardizare Din România (ASRO)
Slóvakía Slovenský ústav technickej normalizácie (SUTN)
Slóvenía Slovenian Institute for Standardization (SIST)
Spánn Asociación Española de Normalización y Certificación (AENOR)
Svíþjóð SEK Svensk Elstandard
Sviss Electrosuisse

Tilskipunin 89/391 - vinnuvernd „rammatilskipun“
frá 12. júní 1989 um lögleiðingu ráðstafana er stuðla að bættu öryggi og heilsu starfsmanna á vinnustöðum - „rammatilskipunin“.

Árið 1989 leiddu nokkur ákvæði rammatilskipunarinnar til töluverðar nýbreytni, þar á meðal eftirfarandi:

  • Kveðið var á um hugtakið „vinnuumhverfi“ í samræmi við sáttmála Alþjóðavinnumálastofnunarinnar (ILO) nr. 155 og er skilgreining þess nútímaleg nálgun þar sem höfð er hliðsjón af tæknilegu öryggi ásamt almennum forvörnum gegn vanheilsu.
  • Tilskipunin miðar að því að koma á jöfnu stigi öryggis og heilbrigðis öllum launþegum til góða (eina undantekningin eru starfsmenn á heimilum og ákveðnir starfsmenn hjá hinu opinbera og hernum).
  • Tilskipunin krefur atvinnurekendur um að grípa til viðeigandi fyrirbyggjandi ráðstafana til þess að gera vinnuna öruggari og heilbrigðari.
  • Eitt helsta atriðið, sem tilskipunin kynnti til sögunnar, var meginreglan um áhættumat auk þess að skilgreina helstu hluta þess (t.d. hættuauðkenningu, starfsmannaþátttöku, innleiðingu á fullnægjandi ráðstöfunum þar sem forgangur er að útrýma áhættum við upptökustað, skjalfestingu og reglulegt endurmat á hættum á vinnustaðnum).
  • Þessi nýja skylda um að koma á fyrirbyggjandi ráðstöfunum leggur einnig með skilyrðislausum hætti áherslu á mikilvægi öryggis- og heilbrigðisstjórnunar á nýju sniði sem hluta af almennu verklagi við stjórnun.

Lögleiða þurfti rammatilskipunina í landslög fyrir lok árs 1992. Afleiðingar lögleiðingarinnar á lagakerfi þjóðríkjanna voru mismunandi eftir aðildarríkjum. Í nokkrum aðildarríkjum hafði rammatilskipunin töluverð lögáhrif vegna ófullnægjandi innlendrar löggjafar á meðan í öðrum var ekki þörf á neinum stórkostlegum aðgerðum.

Árið 2004 sendi framkvæmdastjórn Evrópusambandsins frá sér orðsendingu (COM [2004] 62) um hagnýta innleiðingu á ákvæðum sömu tilskipana, þ.e. 89/391/ EBE (rammatilskipunin), 89/654 EBE (vinnustaðir), 89/655 EBE (vinnubúnaður), 89/656 EBE (persónulegur hlífðarbúnaður), 90/269 EBE (handvirk meðhöndlun á þyngd) og 90/270 EBE (búnaður á tölvuskjám)]. Orðsendingin tók fram að vísbendingar væru um jákvæð áhrif löggjafar Evrópusambandsins á innlenda vinnuverndarstaðla en hún samanstendur bæði af framkvæmdarlöggjöf og hagnýtri beitingu í fyrirtækjum og hjá stofnunum hins opinbera.

Almennt komst skýrslan að þeirri niðurstöðu að löggjöf Evrópusambandsins hefði lagt sitt af mörkunum til þess að koma á fyrirbyggjandi menningu í Evrópusambandinu ásamt því að hagræða og einfalda innlendu lagakerfin. Á sama tíma, hins vegar, undirstrikaði skýrslan ýmiss konar galla í beitingu löggjafarinnar sem komu í veg fyrir að hún næði fullri getu sinni. Hún upplýsti einnig um málshöfðanir vegna brota.

Skýrslur af málstofum

Jafnvel á stærstu viðburðum okkar getum við ekki boðið öllum áhugasömum svo að markmið þessa hluta er að gefa þér tækifæri til þess að taka þátt „í Netheimum“: þú finnur framsögur ræðumanna, samantekt á umræðum eftir hverja framsögu og heildarniðurstöður viðburðarins. Alls staðar þar sem úrræði okkar gera okkur kleift eru samantektirnar að finna á öllum opinberum tungumálum ESB.

2026 - Seminars

  • EU-OSHA´s premises, Bilbao (Spain)

    On 23 and 24 June 2026, EU-OSHA held its bi-annual e-tools event at the EU-OSHA premises in Bilbao. Presentations included: Seminar introduction , by Annick Starren, senior project manager, EU-OSHA The importance of supportive OSH tools , by Zinta...

2025 - Seminars

  • Bilbao, Spain

    More than 400 occupational safety and health professionals, policymakers, social partners and members of EU-OSHA’s National Focal Point network came together for a two-day conference celebrating the end of the 2023-2025 Healthy Workplaces Campaign...

2024 - Seminars

2023 - Seminars

  • Hybrid meeting: Thon Hotel EU, Brussels (Belgium) or online

    The Healthy Workplaces Campaign Partnership Meeting, held for the first time as a hybrid event — in Brussels and online on 21 September, gathered international and European companies and organisations to discuss the 2023-25 campaign ‘ Safe and...

  • EU-OSHA´s premises, Bilbao

    Smart monitoring systems using artificial intelligence, machine learning, and sensing technologies are entering EU workplaces and they are redefining safety and health (OSH). EU-OSHA, under its OSH overview project has been looking into the...

  • Comet Meetings – 5th floor, Louise, Pl. Stéphanie 20, 1050 Bruxelles, Belgium

    Automating tasks through technological advancements has been an ongoing process in many industries. Although still in their infancy in terms of deployment, artificial intelligence (AI)-based systems for the automation of both cognitive and physical...

2022 - Seminars

  • Euskalduna Conference Centre, Bilbao

    Leading European experts and decision makers gathered in Bilbao on 14 and 15 November for a two-day conference to reflect on the outcomes of the Healthy Workplaces Lighten the Load 2020-22 campaign and share insight on the future of musculoskeletal...

  • On the 8 th of June 2022 EU-OSHA organised an online expert workshop on OSH Monitoring systems (e.g wearables, smart apps or drones) and their impact on Safety and Health. The workshop is part of EU-OSHA’s OSH Overview research project (2020 - 2023)...

  • Two new Future of Work (FoW) articles were presented and discussed in EU-OSHA’s Focal Points FoW webinar of 2022. The first article on Cybersecurity and OSH, and the second on OSH as a key factor for attracting new personnel. The aim of the articles...

2021 - Seminars

  • After being one of the last seminars held physically in 2020, the focal point seminar on the Future of Work articles in 2021 was decided to take place online and in autumn instead of beginning of the year as usual. Nevertheless, participation was...

  • The main goal of the webinar was to share experiences and information on recent developments regarding MSD Mobile phone apps. Through presentations of examples of phone apps covering different aspects of MSD risk assessment and prevention the...

  • Bilbao

    On 5 July 2021 the European Agency for Safety and Health at Work (EU-OSHA) organised an online symposium to discuss the new EU Strategic Framework on Health and Safety at Work 2021-2027. The event addressed major questions about the future in one of...

2020 - Seminars

  • This online seminar was organised in the framework of a multiannual research programme on work-related musculoskeletal disorders (MSDs) carried out by EU-OSHA in the period 2018-2020. This seminar - jointly organised by the European Agency for Safety...

  • Bilbao, EU-OSHA premises

    In February 2020, a Focal Point Seminar has taken place to present the new 2019 review articles on the Future of OSH and to discuss them with the EU-OSHA Focal Points. One of EU-OSHA’s areas of work looks at what the challenges will be in the future...

2019 - Seminars

  • Euskalduna Conference Centre, Bilbao

    The event brought together leading European experts and decision makers that discussed the results of the two-year campaign, shared knowledge and explored future strategies for effective prevention, and sustainable management of dangerous substances...

  • EU-OSHA premises, Bilbao

    An expert meeting on the value of occupational safety and health (OSH) took place on 10 and 11 October at the EU-OSHA’s premises in Bilbao. Leading OSH experts and representatives from ILO/WHO and ICOH looked at the findings of the second stage of EU...

  • University of Deusto, Bilbao, Spain

    The European Agency for Safety and Health at Work (EU-OSHA) welcomed its network partners and high-level European and national representatives to a celebration of 25 years of working together for a safe and healthy Europe. Two panel sessions offered...

2018 - Seminars

  • FPS Employment, labour and Social Dialogue, Rue Ernest Blèrot, 1 - 1070 Brussels

    The workshop on Protecting workers in the Online Platform Economy: regulatory and policy developments in the EU took place in Brussels on 24 May. Organised by EU-OSHA, the aim was to discuss the findings of a study that was carried out to get an...

2017 - Seminars

  • Euskalduna Conference Centre, Bilbao

    The event brought together leading European experts and decision makers to discuss the results of the 2-year Healthy Workplaces for All Ages campaign. In plenary and smaller parallel sessions, participants exchanged good practices and explored future...

  • On 26 and 27 September 2017, EU-OSHA hosted a seminar in Bilbao to discuss OSH e-tools for dangerous substances. The main objectives of the seminar were to share experiences and information about the development, adaptation, use, promotion and...

  • EU-OSHA premises

    On May 11, 2017, EU-OSHA organised a meeting with its Focal point members to be briefed and question in parallel sessions the two experts who have written the latest discussion articles looking at the impact on OSH on two emerging risk areas. Egon L...

2016 - Seminars

  • On 21 and 22 September 2016, EU-OSHA hosted a seminar in Bilbao to discuss about OSH e-tools. The purpose of the seminar was mainly share experiences and information in the development, adaptation, use, promotion and maintenance of e-tools. It was...

2015 - Seminars

  • EU-OSHA Premises - Calle Santiago de Compostela 12, 5th floor - Bilbao

    On 1-2 December 2015, EU-OSHA organised a seminar as part of its European Neighbourhood Policy project, bringing together representatives from Armenia, Azerbaijan, Georgia, Moldova and Ukraine, as well as representatives from EU Member States and the...

  • Euskalduna Conference Centre, Bilbao

    The event is bringing together leading European experts and decision makers to discuss the results of the ‘Healthy workplaces manage stress’ Campaign 2014-15, exchange good practices and explore future strategies for managing stress and psychosocial...

  • Normal 0 false false false EN-US X-NONE X-NONE MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99...

  • EU-OSHA premises - Santiago de Compostela, 12 - 48003 - Bilbao

    On 11 June 2015, EU-OSHA hosted a seminar in Bilbao to discuss three review articles on the future of work. The main aim was to identify possible emerging risks or challenges for safety and health at work from crowdsourcing, the use of performance...

  • With the support of the European Commission in the framework of the European Neighbourhood and Partnership Instrument (ENPI), EU-OSHA hosted an EU-North Africa seminar in Bilbao on 21-22 April 2015. The seminar brought together our partners in...

2014 - Seminars

  • INRS, 65 boulevard Richard Lenoir, Paris

    The evolution of computer technology and Web use practices explains the development of more and more online interactive tools (“e-tools”). The occupational health and safety sector is no stranger to this trend/evolution. Many occupational health and...

  • Crowne Plaza Hotel – Le Palace, Brussels

    During the seminar the report “Psychosocial risks in Europe: Prevalence and strategies for prevention” was launched. The report is a joint publication from the European Agency for Safety and Health at Work (EU-OSHA) and the European Foundation for...

2013 - Seminars

  • European Parliament

    The conference was organized in the context of the European Parliament’s pilot project on the health and safety of older workers on 2 December 2013, in the European Parliament. The overall objective of the project is to help inform policy...

  • Closing event of Healthy Workplaces Campaign 2012-13 ‘Working Together for Risk Prevention’ took place on 11-12 November 2013 at the Bizkaia Aretoa conference centre in Bilbao, Spain.

2012 - Seminars

  • Residence Palace International Press Centre, Brussel

    The event present to the Campaign Partners our upcoming two-year Healthy Workplaces Campaign on “Working together for risk prevention” as well as discussed ways of how partners can get involved, including on how to become an official Partner of the...

2011 - Seminars

  • Bizkaia Aretoa conference centre, Bilbao

    This summit brings together leading European experts and decision-makers to exchange good practice and discuss future strategies on promoting safe maintenance. At the same time, it provides an opportunity for the Agency and its partners to evaluate...

  • European Parliament, rue Wiertz – Room: JAN 6Q2 - B-1047 Brussels

    Young workers in Europe have been facing since a long time many difficulties in accessing the labour market and in particular finding a quality and secure employment, which should allow them to start a decent and independent life. Moreover, the...

2010 - Seminars

  • Square - Brussels Meeting Centre, room 100 - Brussels

    The Belgian EU Presidency organised a series of events to reflect on 'Investing in well-being at work'. The conference: 'Maintenance: do it safely', organised jointly by the Presidency and the European Agency for Health and Safety at Work (EU-OSHA)...

  • European Parliament, Rue Wiertz 43, 1047 B-Brussels - Building Altiero Spinelli A

    The Economic Incentives Expert Group is an expert group established by EU-OSHA to give advice and input to the related Agency products and help promote the products among stakeholders. In line with the EU OSH Strategy 2007–2012 the aim is to...

  • INAIL, Direzione Generale - Sala Consiliare, 2th floor, Piazzale Giulio Pastore, Rome

    The economic incentives expert group is an established Agency expert group which gives advice and input to the related Agency products and helps to promote the products among stakeholders. The aim is to stimulate discussions in Member States about...

  • MULTIBURO, Square de Meeûs 38 - 40, 1000 Brussels, Belgium

    EU-OSHA organised a stakeholder meeting on mainstreaming occupational safety and health (OSH) into education in Brussels. This process covers broader risk education as well. The seminar was jointly organised with the European Network on Education and...

2009 - Seminars

  • Federal Public Service Employment, Labour and Social Dialogue - Brussels

    The cleaning industry is one of the largest and most dynamic service sectors in the European Union. Rapidly developing technological processes require rapidly developing maintenance and cleaning procedures. Cleaning is a generic job — it is carried...

  • European Agency for Safety and Health at Work, (EU-OSHA) - Gran Vía, 33 - Bilbao

    The economic incentives expert group is an established Agency expert group which gives advice and input to the related Agency products and helps to promote the products among stakeholders. The aim is to stimulate discussions in Member States about...

  • FPS Employment, Labour and Social Dialogue 1, Ernest Blerotstreet, Brussels

    The problems of both violence and harassment at work have created special interest in recent years, which has resulted in many scientific and popular publications related to this topic. Also, social preoccupation has increased and different political...

  • FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Social Overleg (FPS Employment, Labour and Social Dialogue) 1, Ernest Blerotstraat Brussels, Belgium

    At the beginning of 2009 the European Agency for Safety and Health at Work (EU-OSHA) published the report “Expert forecast on emerging chemical risks related to occupational safety and health”. This was the last of a series of four European Risk...

  • European Agency for Safety and Health at Work - Bilbao

    The European Union strategy 2007-12 on occupational safety and health (OSH) recognises that there is a need to use economic incentives to motivate enterprises to apply good practice in their prevention work. The European Agency for Safety and Health...

2008 - Seminars

  • European Agency for Safety and Health at Work - Bilbao

    In the scope of the new Community Strategy, the Agency's European Risk Observatory will implement a foresight study to identify new OSH risks that may emerge over a ten-year time horizon. The objective of the seminar was to share experiences in...

  • FPS Employment, Labour and Social Dialogue - Brussels

    On 8-9 April 2008, in Brussels, EU-OSHA brought together leading experts at a high level workshop to discuss and consolidate the results of the Agency’s expert forecast on emerging psychosocial risks, which focused on issues such as precarious work...

2007 - Seminars

22/01/2010

Sækjain: en | bg | cs | da | de | nl | et | el | es | fr | it | is | lv | lt | hu | mt | no | pl | pt-pt | ro | sk | sl | fi | sv |

Landsbundnir tengipunktar

Evrópska vinnuverndarstofnunin er kerfisstofnun, með "tengipunkt" í hverju aðildarríki sem og í EFTA ríkjunum og umsóknarríkjum og mögulegum umsóknarríkjum. Þetta gerir EU-OSHA kleift að ná meiri árangri við sköpun á heilbrigðari, öruggari og framleiðnari vinnustöðum með því að deila meira af upplýsingum.

Tilnefnt af stjórnvöldum hvers ríkis sem opinber fulltrúi EU-OSHA í því landi, eru tengipunktarnir yfirleitt sú ráðbæra stofnun hvers ríkis á sviði vinnuverndar og eru aðal þátttakendur í innleiðinugu vinnuverkefna EU-OSHA.

Hver tengipunktut stjórnar sínu eigin þrískipta kerfi sem saman stendur af ríkisstofnunum og fulltrúum frá samtökum verkamanna og atvinnurekenda. Þetta kerfi veitir EU-OSHA mikið og kerfið til að greina vörur og upplýsingar til handa landsbundnum hagsmunaaðilum. Að auki, eru tengipunktarnir virkir við skipulag og innleiðingu EU-OSHA herferða sem og að tilnefna landsbundna sérfræðinga til hópa stofnunarinnar og málstofur.

21/10/2009

Sækjain: en | bg | cs | da | de | nl | et | el | es | fr | it | is | lv | lt | hu | mt | no | pl | pt-pt | ro | sk | sl | fi | sv |

27/04/2010

Sækjain: en | bg | cs | da | de | nl | et | el | es | fr | it | is | lv | lt | hu | mt | no | pt-pt | ro | sk | sl | fi | sv |

Streita, kvíði og þunglyndi eru annað algengasta vinnutengda heilsufarsvandamálið sem hefur áhrif á evrópska starfsmenn. Að vekja athygli á geðheilbrigðisþáttum og nefna áskoranir á vinnustaðnum er enn bundið við óttann við fordóma. Engu að síður er hlutfall starfsmanna sem segjast standa frammi fyrir áhættuþáttum sem geta haft skaðleg áhrif á andlega heilsu þeirra næstum 45%. Hins vegar, þegar litið er á það sem skipulagsvandamál frekar en einstaka galla, er hægt að takast á við sálfélagslega áhættu á sama skipulagða og skipulagða hátt og aðrar áhættur á vinnuverndarsjónarmiði. 

Hvað er sálfélagsleg áhætta?

Sálfélagsleg áhætta stafar af lélegri vinnuhönnun, skipulagi og stjórnun, sem og lélegu félagslegu samhengi vinnunnar, og þessir áhættuþættir geta haft neikvæðar sálrænar, líkamlegar og félagslegar afleiðingar. Sum dæmi um vinnuumhverfi sem leiða til sálfélagslegrar áhættu eru:

  • of mikið vinnuálag;
  • misvísandi kröfur og skortur á skýrleika hlutverka;
  • Skortur á þátttöku í að taka ákvarðanir sem hafa áhrif á starfsmanninn;
  • skortur á vægi um hvernig starfið er innt af hendi;
  • léleg stjórnun á breytingum í fyrirtækinu;
  • starfsóvissa;
  • óskilvirk samskipti;
  • skortur á stuðningi frá stjórnendum eða samstarfsmönnum;
  • andleg og kynferðisleg áreitni; og
  • erfiðir viðskiptavinir, sjúklingar, nemendur o.fl.

Þegar starfskröfur eru skoðaðar er mikilvægt að rugla ekki sálfélagslegum áhættuþáttum eins og óhóflegu vinnuálagi saman við aðstæður þar sem, þó að vinnuverkefnin séu örvandi og stundum krefjandi, er stuðningsvinnuumhverfi þar sem starfsmenn hafa nægt sjálfræði og þeir eru vel þjálfaðir og hvattir til að standa sig eftir bestu getu Gott sálfélagslegt umhverfi eykur góðan árangur og persónulegan þroska sem og andlega og líkamlega vellíðan starfsmanna.

Starfsmenn upplifa streitu þegar heildarkröfur starfsins eru of miklar og meiri en getu þeirra til að takast á við þær. Auk tengdra geðheilsuvandamála eins og kulnunar, kvíða, þunglyndis og jafnvel sjálfsvígsáforma, geta starfsmenn sem þjást af langvarandi streitu þróað með sér alvarleg líkamleg heilsufarsvandamál eins og hjarta- og æðasjúkdóma eða stoðkerfissjúkdóma.

Fyrir stofnunina eru neikvæðu áhrifin meðal annars léleg heildarframmistaða fyrirtækja, aukin fjarvistir og viðverur (starfsmenn sem mæta til vinnu þegar þeir eru veikir og geta ekki starfað á skilvirkan hátt) og meiri velta auk aukinnar slysa- og slysatíðni. Fjarvistir sem tengjast geðheilbrigði hafa tilhneigingu til að vera lengri en þær sem stafa af öðrum orsökum og vinnutengdir áhættuþættir eru mikilvægur þáttur sem stuðlar að aukinni tíðni snemmtekinna starfsloka. Áætlanir um kostnað fyrirtækja og samfélagsins eru umtalsverðar og hlaupa á milljörðum evra á landsvísu.

Hversu verulegt er vandamálið?

OSH Pulse könnunin sem EU-OSHA framkvæmdi árið 2022 sýnir að 27 % starfsmanna finna að vinnan þeirra veldur þeim streitu, kvíða eða þunglyndi eða að þetta ástand versni vegna vinnunnar. Sumir þeirra sálfélagslegu áhættuþátta sem sýnt hefur verið fram á að hafi mest skaðleg áhrif á heilsu starfsmanna eru ófélagslegar vinnustundir og vinnuálag. 

Fyrirbyggjandi, heildræn og kerfisbundin nálgun við stjórnun sálfélagslegrar áhættu er talin vera árangursríkust. Evrópska fyrirtækjakönnun EU-OSHA um nýjar og aðsteðjandi hættur (ESENER) kannar hvernig sálfélagslegar áhættur eru skynjaðar og stjórnað í evrópskum fyrirtækjum, til að finna helstu drifkrafta, hindranir og þarfir fyrir stuðning. Könnunin sýnir að sálfélagslegar áhættur eru taldar vera erfiðari og erfiðari að stjórna en "hefðbundnar" vinnuverndaráhættur. Frekari greining sýnir að sérstaklega ör- og smáfyrirtæki hafa tilhneigingu til að vanmeta sálfélagslega áhættu og skortir oft viðeigandi fyrirbyggjandi aðgerðir. Í öllum fyrirtækjum og öllum aðildarríkjum er þörf á að auka vitund og veita einföld hagnýt tæki á tilteknum sviðum til að stjórna vinnutengdum sálfélagslegum áhættuþáttum. 

Hvað er hægt að gera til að koma í veg fyrir og stjórna sálfélagslegum áhættuþáttum?

Ístefnu Evrópusambandsins er viðurkennt að taka verði á geðheilbrigði á heildstæðan hátt í öllum málaflokkum, þ.m.t. geðheilbrigði á vinnustað. 

Með réttri nálgun er hægt að koma í veg fyrir sálfélagslega áhættu, án tillits til stærðar eða gerðar fyrirtækis. 

Stjórnun vinnutengdra sálfélagslegra áhættuþátta er ekki aðeins siðferðileg skylda og góð fjárfesting fyrir vinnuveitendur, heldur er það lagalegt skilyrði sem sett er fram í rammatilskipun 89/391/EBE, sem studd er af rammasamningum aðila vinnumarkaðarins um vinnutengda streitu og áreitni og ofbeldi á vinnustöðum.

Vinnuveitendur bera lagalega ábyrgð á því að tryggja að áhætta á vinnustöðum sé metin og stjórnað með réttum hætti. Það er nauðsynlegt að taka starfsmenn þátt í þessu ferli til að tryggja betri og skilvirkari greiningu og stjórnun áhættunnar. Starfsmenn og fulltrúar þeirra hafa besta skilning á þeim vandamálum sem geta komið upp á vinnustað þeirra og það hefur sýnt sig að það er árangursþáttur þegar unnið er gegn sálfélagslegri áhættu í starfi. 

Sjá nánar um hagnýtar leiðbeiningar hér.

Lagalegur grundvöllur starfsemi stofnunarinnar er reglugerð (ESB) 2019/126 frá Evrópuþinginu frá 16. janúar 2019 sem kom á stofn Evrópsku vinnuverndarstofnunina (EU-OSHA) og afnam reglugerð ráðsins (EC) nr. 2062/94.

Lestu reglugerðina.

Árangurs- og niðurstöðurammi

Rammaverk árangursmælinga (PDF) er mótað með hliðsjón af þremur stefnumarkandi aðgerðalínum áætlunarinnar 2025-2034 og íhlutunarrökfræði hennar (PDF). 

Matsskýrslur

Til að bæta ákvarðanatökuferlið framkvæmir EU‑OSHA bæði fyrirfram- og eftirámat í samræmi við 29. gr. fjárhagsreglugerðarinnar. Matsferli er innleitt til að meta hvort starf stofnunarinnar nýtist notendum, bæti við virði þeirrar vinnu sem aðrir inna af hendi og hvort almennt hafi verið náð settum markmiðum.

Möt eru framkvæmt á grundvelli fjölárslegra matsáætlana sem eru samstilltar við fjölárslega áætlanahringi.

Almennt mat á stofnuninni og frammistöðu hennar er framkvæmt á fimm ára fresti. Frá árinu 2019 er þetta almenna mat framkvæmt af framkvæmdastjórninni.

Hlekki á almenna matsskýrslu stofnunarinnar má finna hér að neðan.