Ochrona pracowników przed wypadkami i chorobami zawodowymi jest nie tylko obowiązkiem prawnym i etycznym, ale i wyznacznikiem prężności firmy.

Ograniczanie ryzyka poprzez działania odgórne

Kierownictwo przedsiębiorstwa ma możliwość zapobiegania wypadkom i chorobom w miejscu pracy. Cel ten można osiągnąć poprzez:

  • przedstawienie skutecznej strategii zarządzania BHP i zobowiązanie się do jej realizacji,
  • opracowanie sprawnych systemów zarządzania BHP,
  • monitorowanie funkcjonowania tych systemów,
  • dawanie dobrego przykładu poprzez rygorystyczne przestrzeganie procedur bezpieczeństwa,
  • motywowanie pracowników, aby przyczyniali się do dobrego stanu BHP.

Cena niedostatecznego przywództwa

Brak lub nieskuteczność przywództwa w zakresie BHP może prowadzić do wypadków, w tym śmiertelnych, jak i do słabego stanu zdrowia psychicznego i fizycznego wśród pracowników. Taki stan rzeczy może zaś zaszkodzić reputacji firmy. Słabe przywództwo może wiązać się ze znaczącymi kosztami finansowymi wynikającymi np. ze zwolnień chorobowych, straty czasu i wypłaty odszkodowań.

Z kolei dobre przywództwo w zakresie BHP:

  • zapobiega wypadkom i chorobom,
  • zwiększa produktywność i wydajność,
  • poprawia morale pracowników,
  • pomaga firmie w pozyskiwaniu nowych zamówień i w przyciąganiu wysokiej klasy pracowników.

Przejęcie inicjatywy w zakresie BHP

Kilka prostych kroków zapewni twojej firmie korzyści, jakie niesie dobre przywództwo w zakresie BHP. Oto garść praktycznych rad zaczerpniętych z przewodnika British Health and Safety Executive:

  • Przeprowadzaj regularną ocenę ryzyka i wdrażaj wynikające z niej wnioski.
  • Zawsze bierz pod uwagę, jak pojawienie się nowych pracowników, procesów i metod pracy wpływa na BHP.
  • Przywództwo, aby mogło być skuteczne, musi być widoczne. Dopilnuj, aby liderzy regularnie odwiedzali załogę, aby rozmawiać o problemach i rozwiązaniach w zakresie BHP.
  • Pokaż zaangażowanie, dopilnowując, aby kwestie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia były zawsze na porządku dziennym posiedzeń zarządu.
  • Zapewnij szkolenia BHP dla wszystkich liderów, aby rozwijać ich świadomość znaczenia tej problematyki.

Wspólne działanie – angażowanie pracowników

Zaangażowanie pracowników jest jednym z kluczy do dobrego przywództwa w zakresie BHP. Pracodawcy mają prawny obowiązek konsultowania się z personelem w sprawach bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Wyjście poza te wymagania minimalne niesie jednak korzyści. Zarządzanie BHP ma większe szanse powodzenia, jeśli obejmuje zachęty do aktywnego udziału pracowników oraz dialog między pracownikami i kierownictwem.

W 2012 roku EU-OSHA przeprowadziła dwuletnią kampanię na ten temat pod hasłem „Zdrowe i bezpieczne miejsce pracy 2012–2013. Partnerstwo dla prewencji.”

Kampania zakończyła się imprezą benchmarkingową, podczas której partnerzy wymieniali się przykładami dobrych praktyk. Odbyły się też warsztaty na tematy takie jak „Szkolenia z zakresu przywództwa” i „Kultura BHP w organizacji”. 

Jeśli dzieci zaczynają uczyć się o zdrowiu i bezpieczeństwie w tym samym czasie co czytać i pisać, tematyka ta staje się naturalnym elementem ich stylu pracy, zabawy i życia. W ten sposób wykształcają dobre nastawienie do zdrowia i bezpieczeństwa, które będzie im towarzyszyło przez całe życie zawodowe.

Zacznij młodo i bądź bezpieczny: skuteczna edukacja BHP

Tematykę BHP najlepiej jest włączyć do programu innych zajęć, a nie wykładać jako osobny przedmiot. Uczenie w oparciu o aktywność i prezentowanie przykładów z życia są najlepszymi sposobami dotarcia z przekazem do dzieci i młodzieży. Najważniejsze informacje mogą być powtarzane na różne sposoby w zależności od grupy wiekowej, czy to w szkołach podstawowych czy zawodowych.

Idealnym modelem jest podejście ogólnoszkolne. Włączenie (integracja) tematyki BHP w nurt dalszego kształcenia jest trudniejszym zadaniem, a działania w tej dziedzinie są mniej zaawansowane, zwłaszcza na uniwersytetach. Jednak i w tym przypadku zastosowanie ma ten sam model „ogólnoinstytucjonalny”. Korzystanie z sieci wzajemnych kontaktów i współpraca z organami BHP są kluczowymi czynnikami udanej integracji.

Włączenie tematyki BHP w życie szkolne

Podejście ogólnoszkolne łączy edukację z zarządzaniem szkołą. Uczniowie i kadra wspólnie dążą do tego, by szkoła była bezpiecznym i zdrowym miejscem pracy i nauki poprzez:

  • edukację w zakresie ryzyka i zarządzanie BHP, np. zaangażowanie uczniów w wychwytywanie zagrożeń,
  • edukację zdrowotną i promocję zdrowia, np. inicjatywy na rzecz zdrowych szkół,
  • propagowanie zasad godności i szacunku dla każdej osoby, np. kampanie przeciwko zastraszaniu,
  • troskę o środowisko naturalne, np. ponowne wykorzystanie i recykling odpadów.

Rady w zakresie udanej integracji

Dzięki studiom przypadku wiemy, co jest warunkiem sukcesu podejścia ogólnoszkolnego:

  • motywowanie kadry i uczniów poprzez przywództwo ze strony dyrekcji szkoły,
  • zaangażowanie uczniów, rodziców i kadry,
  • zapewnienie praktycznego wsparcia i narzędzi; tu przydatna jest pomoc naukowa
    „Napo dla nauczycieli”
    ,
  • szkolenia dla nauczycieli,
  • sieci wzajemnych kontaktów pomiędzy szkołami,
  • współpraca pomiędzy organami BHP i władzami edukacyjnymi,
  • praktyczne podejście i włączenie edukacji w zakresie ryzyka do innych przedmiotów.

Więcej informacji:

Te deklaracje zostały przyjęte przez Radę Zarządzającą jako część strategii instytucjonalnej. Wyrażają one pogląd Rady na to, w jaki sposób Agencja powinna realizować swój mandat.

Nasza misja

Opracowujemy, gromadzimy i dostarczamy wiarygodne i istotne informacje, analizy i narzędzia służące pogłębianiu wiedzy, podnoszeniu świadomości oraz wymianie informacji i dobrych praktyk z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, które mają służyć potrzebom osób zaangażowanych w tematykę BHP.

Nasza wizja

Być uznanym liderem działań na rzecz propagowania zdrowych i bezpiecznych miejsc pracy w Europie w oparciu o zasadę trójstronności, uczestnictwa i tworzenia kultury profilaktyki ryzyka BHP w celu zapewnienia inteligentnej, zrównoważonej i wydajnej gospodarki sprzyjającej włączeniu społecznemu .

EU-OSHA jest agencją informacyjną Unii Europejskiej do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy. Nasza praca stanowi wkład w realizację ram strategicznych Komisji Europejskiej w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy na lata 2021–2027 oraz innych odpowiednich strategii i programów unijnych.

Więcej informacji można znaleźć w naszej strategii instytucjonalnej, programach pracy i w rozporządzeniu ustanawiającym naszą Agencję.

Państwa członkowskie mogą przyjmować bardziej rygorystyczne przepisy dotyczące ochrony pracowników, ale ich ustawodawstwo musi być zgodne z normami minimalnymi. W rezultacie przepisy prawne w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy różnią się w różnych częściach Europy.

Wykaz krajowych środków wykonawczych znajduje się na końcu każdego streszczenia danej dyrektywy na stronie EU-OSHA poświęconej dyrektywom europejskim. Na przykład po wybraniu dyrektywy ramowej dotyczącej bezpieczeństwa i zdrowia w miejscu pracy w dolnej części strony znajduje się łącze do strony internetowej EUR-Lex, na której wymienia się krajowe akty wykonawcze dotyczące tej dyrektywy.

Komisja Europejska przeprowadziła ocenę praktycznego wdrażania wytycznych UE w zakresie bezpieczeństwa i zdrowia w pracy (BHP) w państwach członkowskich UE (2015), której streszczeniem jest sprawozdanie podsumowujące.

Więcej informacji o krajowych przepisach w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy znajduje się również w artykułach OSHwiki dotyczących systemów krajowych.

Aby uzyskać więcej informacji o ustawodawstwie krajowym, należy skontaktować się z właściwym punktem centralnym EU-OSHA w danym państwie członkowskim.

Dyrektywy europejskie określają minimalne wymagania i podstawowe zasady, takie jak zasada zapobiegania i zasada oceny ryzyka, jak również obowiązki pracodawców i pracowników. Szereg europejskich wytycznych ma na celu ułatwienie wdrażania dyrektyw i norm przyjętych przez europejskie organizacje normalizacyjne.

Strategiczne ramy UE dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy na lata 2021–2027, ogłoszone w planie działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych, określają kluczowe priorytety i działania niezbędne do poprawy zdrowia i bezpieczeństwa pracowników. W ramach tych przyjęto podejście trójstronne, skupiające się na trzech kluczowych celach: przewidywaniu zmian i zarządzaniu nimi, poprawie zapobiegania i zwiększeniu gotowości.

Dalsze informacje na temat bezpieczeństwa i higieny pracy można również znaleźć na stronie internetowej Komisji Europejskiej, DG ds. Zatrudnienia i Spraw Społecznych.

Poniższe działy zawierają uporządkowane tematycznie informacje dotyczące przepisów europejskich i ich wdrożenia oraz innych praktycznych dokumentów z zakresu BHP.

Tutaj znajdziesz dane faktograficzne i liczbowe dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP) oparte na wynikach najważniejszych europejskich projektów oraz prowadzonego przez EU-OSHA Europejskiego badania przedsiębiorstw na temat nowych i pojawiających się zagrożeń (ESENER).

Ustalenia te są przedstawione w naszych przyjaznych dla użytkownika narzędziach do wizualizacji danych, które pozwalają zilustrować sposób zarządzania ryzykiem w miejscu pracy, warunki pracy, dane demograficzne oraz politykę i strategie w zakresie BHP.

Prowadzimy również badania opinii publicznej, które pomagają nam rozumieć odczucia ludzi względem ich środowiska pracy – dostęp do wyników znajduje się poniżej.

Gromadzenie tego rodzaju danych faktograficznych i liczbowych stanowi fundament naszej pracy, a wyniki pomagają decydentom i naukowcom we wskazywaniu nowych tendencji.

Tutaj znaleźć można wszystkie najważniejsze materiały służące zwiększaniu świadomości oraz zarządzaniu ryzykiem BHP.

OiRA – ułatwia ocenę i zarządzanie ryzykiem BHP; OSHwiki – bogate źródło informacji o wszystkich aspektach BHP; e‑przewodniki zawierające wskazówki dotyczące zarządzania BHP; infografiki; zestaw narzędzi kampanii; filmy z Napo i Napo dla nauczycieli; narzędzia do wizualizacji danych i inne praktyczne narzędzia oraz wskazówki.