Wysoki poziom BHP opłaca się przedsiębiorstwom

Benefits of OSH. Worker checking a document with statistics

W czasach trudnych gospodarczo warto pamiętać, że niedostateczne bezpieczeństwo i higiena w miejscu pracy kosztują. Co więcej, jak wynika z dotychczasowych doświadczeń, zarządzanie BHP w przedsiębiorstwach pozwala zwiększyć ich wydajność i rentowność.

Na zaniedbaniach w obszarze BHP tracą wszyscy – od pracowników po krajowe systemy ochrony zdrowia. Oznacza to jednak, że również wszyscy mogą skorzystać na lepszej polityce i praktykach.

Kraje o niskich standardach bezpieczeństwa i zdrowia w miejscu pracy zużywają cenne zasoby na leczenie urazów i chorób, których można było uniknąć. Wdrożenie solidnej strategii krajowej może przynieść wiele korzyści, do których należą:

  • zwiększenie wydajności dzięki zmniejszeniu poziomu absencji w wyniku choroby
  • zmniejszenie kosztów opieki zdrowotnej
  • utrzymanie aktywności zawodowej osób starszych
  • stymulowanie rozwoju efektywniejszych metod pracy i technologii
  • zmniejszenie liczby osób, które są zmuszone częściowo zrezygnować z pracy, by zaopiekować się członkiem rodziny

Koszty urazów, chorób i zgonów związanych z pracą

Jakie są konsekwencje właściwego i niewłaściwego zarządzania BHP dla gospodarki? Decydenci, naukowcy i pośrednicy muszą je sobie w pełni uświadomić, choć wymaga to dostępu do wysokiej jakości danych. W odpowiedzi na tę potrzebę, EU-OSHA realizuje dwustopniowy projekt „Koszty i korzyści związane z bezpieczeństwem i higieną pracy”, którego celem jest opracowanie modelu kalkulacji ekonomicznej w celu wiarygodnego oszacowania kosztów.

Faza 1: badanie na wielką skalę, służące identyfikacji i ocenie dostępnych danych z poszczególnych państw członkowskich, które mogą być wykorzystane do opracowania modelu kalkulacji kosztów.

Produkt: sprawozdanie przeglądowe Szacowanie kosztów urazów i chorób związanych z pracą: analiza europejskich źródeł danych (2017).

Faza 2a: opracowanie modelu szacowania kosztów opartego na dostępnych międzynarodowych danych we współpracy z Międzynarodową Organizacją Pracy, Międzynarodową Komisją ds. Ochrony Zdrowia Pracowników oraz instytucjami z Finlandii i Singapuru.

Produkt: narzędzie do wizualizacji danych ukazujące ustalenia z modelu szacowania kosztów (2017).

Choroby, urazy i zgony związane z pracą skutkują wysokimi kosztami gospodarczymi dla obywateli, pracodawców, rządów i społeczeństwa. Negatywne skutki niewłaściwego zarządzania BHP obejmują znaczne koszty wcześniejszego przechodzenia pracowników na emeryturę, utratę wykwalifikowanego personelu, absencję i nieefektywną obecność w pracy (w przypadku gdy pracownicy przychodzą do pracy pomimo choroby, co zwiększa prawdopodobieństwo błędów) oraz wysokie koszty leczenia i składki ubezpieczeniowe. Szacuje się, że społeczne koszty urazów i chorób związanych z pracą wynoszą 3,9% PKB na świecie i 3,3% PKB w Unii (zob. wizualizację danych). Wartość ta jest bardzo zróżnicowania (szczególnie wyraźne są różnice między państwami zachodnimi a pozostałymi) i zależy od uprzemysłowienia, kontekstu prawnego oraz inicjatyw w zakresie profilaktyki.

Faza 2b: opracowanie bardziej zaawansowanego modelu kalkulacji kosztów gospodarczych na podstawie krajowych źródeł danych.

Produkt:

Urazy, choroby i zgony związane z pracą oznaczają koszty różnego rodzaju. Po pierwsze, są to koszty bezpośrednie, np. opieki zdrowotnej. Po drugie, powstają koszty wynikające ze spadku wydajności i zmniejszonej produkcji. Kolejnym rodzajem są koszty związane z wpływem na dobrostan ludzi – czyli na ich życie i zdrowie – które można określić ilościowo i uwzględnić w szacunkach dotyczących obciążenia. Elementy te są obecne w każdym przypadku urazu lub choroby związanej z pracą, a zsumowanie kosztów wszystkich przypadków pozwoliłoby oszacować całkowite obciążenie wynikające z urazów i chorób. Ten sposób oszacowania kosztów – sumowanie poszczególnych kosztów wymienionych powyżej w celu oszacowania kosztów całkowitych – określa się często mianem podejścia oddolnego.

Można także obrać podejście odgórne: koszty całkowite szacuje się, obliczając łączne obciążenie związane z urazami i chorobami i szacując, jaka jego część jest spowodowana czynnikami zawodowymi. Następnie można oszacować koszty związane z obciążeniem spowodowanym urazami i chorobami zawodowymi. Koszty przedstawia się często, korzystając z istniejących kryteriów pomiaru zdrowia, takich jak lata życia skorygowane niepełnosprawnością (DALY).

W obecnym projekcie zastosowano oba podejścia, w następujący sposób:

  • podejście oddolne uwzględniające koszty bezpośrednie, koszty pośrednie i koszty niewymierne (wpływ na jakość życia i zdrowie);
  • podejście odgórne oparte na wartości pieniężnej DALY.

Gromadząc dane do obu modeli, jako rok referencyjny przyjęto rok 2015, aby umożliwić porównania między państwami i podejściami.

 Prezentacja modeli kosztów w SlideShare

Korzyści dla przedsiębiorstw

Niewłaściwe bezpieczeństwo i higiena pracy narażają przedsiębiorstwa na koszty, natomiast wysoki poziom BHP się opłaca. Przedsiębiorstwa przestrzegające wyższych norm bezpieczeństwa i higieny pracy osiągają lepsze wyniki i mają stabilniejszą pozycję.

Z badań wynika, że każde euro zainwestowane w BHP zwraca się w postaci 2,2 euro , a stosunek kosztów poprawy bezpieczeństwa i higieny pracy do jego korzyści wypada pozytywnie.

Gospodarcze korzyści płynące z wysokiego poziomu BHP dla przedsiębiorstw, zarówno dużych, jak i małych, są znaczące. Przykładowo wysoki poziom bezpieczeństwa i higieny pracy:

  • poprawia wydajność pracowników
  • ogranicza poziom absencji
  • zmniejsza poziom wypłacanych odszkodowań
  • pozwala zapewnić zgodność z wymogami kontrahentów z sektora publicznego i prywatnego

Podjęcie odpowiednich działań może przynieść przedsiębiorstwu znaczące korzyści. Dalsze informacje dotyczące możliwości poprawy i zarządzania ryzykiem można znaleźć tutaj .

Zachęty ekonomiczne

W całej Europie wprowadzono programy finansowego premiowania przedsiębiorstw zapewniających zdrowe i bezpieczne środowisko pracy. Programy te obejmują:

  • obniżenie składek ubezpieczeniowych
  • ulgi podatkowe
  • dopłaty i dotacje z budżetu państwa

Przykładem może być niemiecki sektor rzeźnictwa. Przedsiębiorstwa uczestniczące w programie mogły liczyć na obniżenie składki, pod warunkiem że propagowały bezpieczeństwo, na przykład przez zakup bezpiecznych noży lub szkolenia z bezpieczeństwa dla pracowników.

Wśród korzyści programu należy wymienić:

  • obniżenie o 1000 liczby zgłaszanych wypadków w niemieckim sektorze rzeźnictwa
  • prognozowane zmniejszenie kosztów o 40 milionów euro w ciągu sześciu lat
  • oszczędności rzędu 4,81 euro na każde zainwestowane euro

Z perspektywy ubezpieczycieli oferowanie takich programów może przyczynić się do obniżenia liczby, wysokości i kosztów roszczeń.

Na poniższych stronach można znaleźć dodatkowe informacje o zachętach ekonomicznych i możliwościach ich stosowania: