Μαζί με τους συναδέλφους του, ο Napo πρωταγωνιστεί σε μια σειρά από ταινίες χωρίς λόγια, οι οποίες επιτρέπουν σε όλους, ανεξαρτήτως υποβάθρου, πολιτισμικής ταυτότητας και ηλικίας, να κατανοήσουν το θέμα της εκάστοτε ταινίας και να ταυτιστούν με τον πρωταγωνιστή. Οι ταινίες αυτές καλύπτουν ευρύ φάσμα θεμάτων, π.χ.:

• Εργασιακό άγχος και ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι: Ο Napo στην ταινία….Όταν ξεσπά η κρίση άγχους
• Ολισθήσεις και παραπατήματα: Ο Napo στην ταινία…Η κατάσταση δεν είναι για γέλια
• Επαγγελματικοί κίνδυνοι που συνδέονται με τη χρήση χημικών ουσιών: Κίνδυνος: χημικά!

Πριν χρησιμοποιήσετε τις ταινίες Napo, διαβάστε προσεκτικά τα δικαιώματα και άδειες χρήσηςτου.

Οι επιγραμμικοί αυτοί πόροι έχουν σχεδιαστεί για να βοηθήσουν τις επιχειρήσεις/τους οργανισμούς να χρησιμοποιούν τις ταινίες του Napo με σκοπό όχι μόνο την ευαισθητοποίησή τους σε θέματα σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια, αλλά και για να τροφοδοτήσουν σχετικές με τα θέματα αυτά συζητήσεις τόσο μεταξύ των μελών του προσωπικού τους όσο και μεταξύ των συμμετεχόντων στην εφοδιαστική τους αλυσίδα. Επίσης, ενδείκνυνται και για χρήση σε μαθήματα επαγγελματικής κατάρτισης.

Η πρώτη σειρά ταινιών, με τίτλο «Κατανοώντας τις Μυοσκελετικές Διαταραχές», βοηθά τα άτομα και τις επιχειρήσεις/τους οργανισμούς να αναλογιστούν και να λάβουν υπόψη τις ΜΣΔ, όπως πόνοι στην πλάτη, διαταραχές των άνω άκρων και κακώσεις λόγω επαναλαμβανόμενης καταπόνησης, σε κάθε πτυχή της ζωής του εργαζομένου. Αυτός ο προβληματισμός μπορεί να βοηθήσει τις επιχειρήσεις/τους οργανισμούς να αναπτύξουν ολοκληρωμένες λύσεις για τη μείωση των επιπτώσεων των ΜΣΔ και, κατ’ επέκταση, να παρέχουν στα άτομα, στις οικογένειες και στις κοινότητές τους μια ικανοποιητική επαγγελματική ζωή.

Ο Napo βοηθάει επίσης στην ενημέρωση των παιδιών του δημοτικού για θέματα ασφάλειας και υγείας. Ο EU-OSHA ανέπτυξε μια διαδικτυακή εργαλειοθήκη για τους εκπαιδευτικούς σχετικά με την επαγγελματική ασφάλεια και υγεία. Το παρεχόμενο εκπαιδευτικό υλικό περιλαμβάνει:

• βασικά μηνύματα και μαθησιακούς στόχους
• ιδέες για την εκτέλεση δραστηριοτήτων και επιγραμμικοί πόροι
• δείγμα μαθημάτων διάρκειας 45 λεπτών

Μετά την επιτυχή πιλοτική εφαρμογή του σχετικού προγράμματος, τα μαθήματα αυτά αναπτύσσονται και επεκτείνονται σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2062/94 του Συμβουλίου της 18ης Ιουλίου 1994 σχετικά με την ίδρυση ευρωπαϊκού οργανισμού για την ασϕάλεια και την υγεία στην εργασία απαιτεί την ίδρυση εθνικού εστιακού πόλου σε κάθε κράτος μέλος το οποίο λειτουργεί ως αρμόδια εθνική αρχή ή, εναλλακτικά, υποδεικνύει τον εθνικό φορέα που θα ασκεί τις συναφείς αρμοδιότητες.

Οι εθνικοί εστιακοί πόλοι λαμβάνουν υποχρεωτικά υπόψη την άποψη των κοινωνικών εταίρων σε εθνικό επίπεδο, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία ή/και πρακτική.

Κάθε εστιακός πόλος διαχειρίζεται το οικείο τριμερές δίκτυο στο οποίο συμμετέχουν δημόσιοι φορείς και εκπρόσωποι των οργανώσεων των εργοδοτών και των εργαζομένων. Το εθνικό δίκτυο αντικατοπτρίζει την κατάσταση στο εκάστοτε κράτος μέλος και δεν ιδρύεται από τον EU-OSHA.

Το εν λόγω δίκτυο παρέχει στοιχεία για το έργο του EU-OSHA, καθώς και τον μηχανισμό για τη διάδοση των συναφών προϊόντων και πληροφοριών στους ενδιαφερόμενους σε εθνικό επίπεδο. Επιπλέον, οι εθνικοί εστιακοί πόλοι διαδραματίζουν ενεργό ρόλο στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των εκστρατειών του EU-OSHA και προτείνουν εθνικούς εμπειρογνώμονες για τη στελέχωση ομάδων και σεμιναρίων.

Η Νορβηγία, η Ισλανδία και το Λιχτενστάιν, καθώς και οι χώρες του ΕΟΧ, διαθέτουν επίσης εθνικούς εστιακούς πόλους οι οποίοι συμμετέχουν πλήρως στο δίκτυο του EU-OSHA και αντιμετωπίζονται όπως και οι εθνικοί εστιακοί πόλοι των κρατών μελών. Η Ελβετία, ως χώρα της ΕΖΕΣ, συμμετέχει επίσης στο δίκτυο των εστιακών πόλων του EU-OSHA.

Επιπλέον, ο EU-OSHA διαθέτει εθνικούς εστιακούς πόλους στην περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων και της Τουρκίας χάρη σε πρόγραμμα που χρηματοδοτείται από τον Μηχανισμό Προενταξιακής Βοήθειας (ΜΠΒ). Επί του παρόντος οι συμμετέχουσες χώρες είναι: Αλβανία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Βόρεια Μακεδονία, Κοσσυφοπέδιο (βάσει της απόφασης 1244/1999 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών ), Μαυροβούνιο, Σερβία και Τουρκία.

Σκοπός της συνεργασίας αυτής είναι οι παραπάνω χώρες να προετοιμαστούν ώστε μελλοντικά να συμμετέχουν πλήρως στο δίκτυο του EU-OSHA και να συμβάλλουν στην ανάπτυξη μιας νοοτροπίας πρόληψης κινδύνων. Οι δραστηριότητες που υποστηρίζονται σχετίζονται κυρίως με την ανταλλαγή πληροφοριών και ευαισθητοποίησης σε θέματα ΕΑΥ και ευθυγραμμίζονται με το πνεύμα των εκστρατειών για τους Ασφαλείς και Υγιείς Χώρους Εργασίας.

Η εργαλειοθήκη θα σας βοηθήσει να σχεδιάσετε μια εκστρατεία και να αποφασίσετε για τα ακόλουθα χαρακτηριστικά της:

• Μηνύματα
• Ομάδα-στόχος
• Γεωγραφική κατανομή
• Προϋπολογισμός και λοιπά θέματα

Ωστόσο, δεν πρόκειται για ένα σύνολο επιτακτικών κανόνων. Τουναντίον, η εργαλειοθήκη σας επιτρέπει να επιλέξετε μεταξύ διάφορων εναλλακτικών προτάσεων και να προσαρμόσετε την πρόταση που θα επιλέξετε στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της επιχείρησής σας.

Η εργαλειοθήκη προτείνει πόρους οι οποίοι θα συμβάλουν στην επιτυχία της εκστρατείας σας, μεταξύ δε αυτών περιλαμβάνονται εργαλεία όπως:

• εργαλεία επικοινωνίας με τα μέσα ενημέρωσης
• διαφημιστικό υλικό
• εργαλεία για τη διοργάνωση εκδηλώσεων

Η εργαλειοθήκη παρέχει συμβουλές και έξυπνες λύσεις, καθώς και πραγματικά παραδείγματα από όλο τον κόσμο που αποδεικνύουν την αξία τους.

Οι εργοδότες ευθύνονται για την προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων, οφείλουν δε να λαμβάνουν ιδιαίτερη μέριμνα για τους εργαζομένους νέους. Πρέπει να διενεργούν αξιολόγηση των κινδύνων πριν από την ανάληψη των καθηκόντων των εργαζομένων νέων και να εφαρμόζουν μέτρα για την προστασία τους.

Οι εργαζόμενοι νέοι πρέπει να επιφορτίζονται με καθήκοντα που συνάδουν με την ηλικία τους, να λαμβάνουν επαρκή κατάρτιση και να τελούν υπό επίβλεψη. Οι εργοδότες πρέπει να προάγουν μια ισχυρή φιλοσοφία ασφαλείας και να διασφαλίζουν τη συμμετοχή των εργαζομένων νέων σε θέματα σχετικά με την ασφάλεια. Για τους εργαζομένους κάτω των 18 ετών ισχύουν ειδικοί κανόνες.

Ο οδηγία του Συμβουλίου 94/33/ΕΚ θεσπίζει τις νομικές υποχρεώσεις των εργοδοτών. Οι συναφείς κανονισμοί κάθε κράτους μέλους κατοχυρώνουν τις εν λόγω υποχρεώσεις. Οι εθνικοί οργανισμοί για την ασφάλεια και την υγεία και οι συνδικαλιστικές οργανώσεις αποτελούν έγκυρες πηγές παροχής συμβουλών.

Διαβάστε το ενημερωτικό δελτίο για τους εργοδότες.

Οι νέοι έχουν το δικαίωμα να απευθύνουν ερωτήσεις, να εκφράζουν τις ανησυχίες τους και να αρνούνται να εκτελέσουν εργασίες οι οποίες δεν είναι ασφαλείς.

Ταυτόχρονα, υποχρεούνται να εφαρμόζουν τις πολιτικές ΕΑΥ και να μεριμνούν για την ασφάλεια των ίδιων και των συναδέλφων τους.

Εάν είστε εργαζόμενος νέος και αντιμετωπίζετε κάποιο πρόβλημα, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να το συζητήσετε με κάποιον. Μιλήστε στον προϊστάμενό σας, εάν μπορείτε. Εάν αυτό δεν είναι δυνατόν, μιλήστε με τον εκπρόσωπό σας για θέματα ασφαλείας, με το προσωπικό επαγγελματικής ασφάλειας ή με τους γονείς σας, τον κηδεμόνα σας ή κάποιον συνάδελφο που εμπιστεύεστε. Οι εθνικοί οργανισμοί για την ασφάλεια και την υγεία και οι συνδικαλιστικές οργανώσεις αποτελούν έγκυρες πηγές παροχής συμβουλών.

• Εάν έχετε οποιαδήποτε απορία για οτιδήποτε, ρωτήστε
• Μάθετε τα δικαιώματά σας και πού μπορείτε να αποταθείτε για βοήθεια
• Κατανοήστε τους κινδύνους και τι πρέπει να κάνετε σε περίπτωση ανάγκης
• Μην αναλαμβάνετε την εκτέλεση καθηκόντων χωρίς κατάρτιση —τηρείτε τις διαδικασίες

Διαβάστε το ενημερωτικό δελτίο για τους εργαζομένους νέους.

Οι εκπαιδευτικοί διαδραματίζουν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο. Εάν καταφέρουν να αναπτύξουν ευνοϊκή στάση έναντι της πρόληψης των κινδύνων και να την κάνουν κατανοητή στους νέους από την παιδική ηλικία, θα έχουν συμβάλει στη διά βίου ασφάλειά τους.

Χρησιμοποιώντας τον πάντα δημοφιλή χαρακτήρα Napo, ο EU-OSHA δημιούργησε μια σειρά από εκπαιδευτικές εργαλειοθήκες για την επαγγελματική ασφάλεια και υγεία, οι οποίες απευθύνονται στους εκπαιδευτικούς με στόχο την παρουσίαση συναφών θεμάτων στους μαθητές της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης με διδακτικό αλλά ταυτόχρονα διασκεδαστικό και γλαφυρό τρόπο, αξιοποιώντας τα κλιπ και τις δημιουργικές δραστηριότητες με πρωταγωνιστή τον Napo.

Οι εκπαιδευτές που συμμετέχουν στην κατάρτιση προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης ή πρακτικής άσκησης πρέπει να εξετάζουν τους κανονισμούς ασφάλειας και υγείας των επιχειρήσεων από κοινού με τους εργοδότες.

Μάθετε περισσότερα για την ένταξη της ασφάλειας και της υγείας στην εκπαίδευση.

Οι γονείς μπορούν να παράσχουν στήριξη στους νέους φροντίζοντας να κατανοήσουν πλήρως τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους. Οι γονείς μπορούν επίσης να τους συνδράμουν μιλώντας τους για θέματα ασφάλειας και υγείας στο πλαίσιο των σπουδών και της εργασίας τους.

Διαβάστε το ενημερωτικό δελτίο για τους γονείς.

Υπάρχουν διαφορές οι οποίες ενδέχεται να επηρεάζουν τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι άνδρες και οι γυναίκες εργαζόμενοι. Γυναίκες:

• εργασία σε συγκεκριμένους κλάδους και συγκεκριμένους τύπους εργασίας
• ανάγκη εξισορρόπησης των διττών ευθυνών στην εργασία και στο σπίτι
• υποεκπροσώπηση στο επίπεδο της εποπτείας και της διοίκησης της επιχείρησης
• παρουσιάζουν σωματικές διαφορές σε σχέση με τους άνδρες, παρότι συχνά οι διαφορές μεταξύ των ίδιων των γυναικών είναι μεγαλύτερες σε σχέση με τις διαφορές μεταξύ γυναικών και ανδρών, π.χ. όσον αφορά τη σωματική δύναμη
• εκτελούν εργασίες οι οποίες εσφαλμένα θεωρούνται ασφαλείς και εύκολες

συχνά η πρακτική στον τομέα της ασφάλειας και της υγείας παραβλέπει τις εν λόγω διαφορές περαιτέρω, συχνά υποτιμούνται οι κίνδυνοι που συνδέονται με τον φόρτο εργασίας και το άγχος το οποίο βιώνουν οι γυναίκες στον χώρο εργασίας. Ο EU-OSHA επιδιώκει να αναδείξει αυτές τις διαφορές και να συμβάλει στη βελτίωση της ΕΑΥ σε τομείς οι οποίοι συνεπάγονται επιπτώσεις κυρίως για τις γυναίκες.

Ως ευαίσθητη ως προς το φύλο προσέγγιση της ΕΑΥ νοείται η αναγνώριση και η εξέταση των διαφορών μεταξύ ανδρών και γυναικών εργαζομένων.

Οι εργοδότες μπορούν:

• να θέτουν ως στόχο τη βελτίωση της ασφάλειας της εργασίας και τη διευκόλυνση όλων των εργαζομένων κατά την άσκηση των καθηκόντων τους
• να λαμβάνουν υπόψη τα θέματα φύλου κατά την εκτίμηση των κινδύνων
• να λαμβάνουν υπόψη τις πραγματικές συνθήκες εργασίας και να αποφεύγουν την εκτίμηση των κινδύνων και την αιτιολόγησή της βάσει εικασιών
• να παρέχουν ευελιξία όσον αφορά το ωράριο εργασίας
• να διασφαλίζουν τη συμμετοχή των γυναικών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων για θέματα ΕΑΥ.

Η προσέγγιση αυτή συνεπάγεται οφέλη για όλους τους εργαζομένους, όχι μόνο για τις γυναίκες.

Διαβάστε τα ενημερωτικά δελτία του EU-OSHA σχετικά με τα θέματα φύλου και την εκτίμηση των κινδύνων τα οποία απευθύνονται στους εργοδότες.

Ο κύριος στόχος του EU-OSHA είναι να συμβάλει στη συμπερίληψη των θεμάτων που συνδέονται με το φύλο κατά την κατάρτιση των πολιτικών και τη λήψη των αποφάσεων σχετικά με τον χώρο εργασίας σε επίπεδο ΕΕ. Ο EU-OSHA ερευνά τους κινδύνους και τις τάσεις που σχετίζονται με το φύλο. Στο πλαίσιο των ερευνητικών του δραστηριοτήτων, εστιάζει στους κλάδους που απασχολούν κυρίως γυναίκες, όπως είναι ο κλάδος των υπηρεσιών καθαριότητας, καθώς και στους κινδύνους που απειλούν κυρίως τις γυναίκες. Επίσης, εντάσσουμε —ή ενσωματώνουμε— τη διάσταση του φύλου σε άλλους ερευνητικούς τομείς.

Παρέχουμε εργαλεία και συμβουλευτικές υπηρεσίες που βοηθούν τους εργοδότες να εντοπίζουν και να εφαρμόζουν ευαίσθητες ως προς το φύλο διαδικασίες εκτίμησης των κινδύνων.

Βλ. επίσης την έρευνα του EU-OSHA «Νέοι κίνδυνοι και τάσεις σχετικά με την ασφάλεια και την υγεία των γυναικών στην εργασία» και ανακαλύψτε οδηγούς με καλές πρακτικές και εργαλεία για τη διενέργεια εκτιμήσεων των κινδύνων.

Οι περισσότερες ΜΣΠ που σχετίζονται με την εργασία αναπτύσσονται με την πάροδο του χρόνου. Συνήθως οι ΜΣΠ δεν οφείλονται σε μία μόνο αιτία, αλλά στον συνδυασμό διαφόρων παραγόντων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται φυσικοί και εμβιομηχανικοί παράγοντες, οργανωτικοί και ψυχοκοινωνικοί παράγοντες, καθώς και ατομικοί παράγοντες.

Στους φυσικούς και εμβιομηχανικούς παράγοντες συγκαταλέγονται:

• ο χειρισμός φορτίων, ιδίως κατά τη στροφή και την κάμψη του κορμού
• οι επαναλαμβανόμενες κινήσεις ή οι κινήσεις που απαιτούν δύναμη
• οι επίπονες και οι στατικές στάσεις του σώματος
• οι κραδασμοί, ο ανεπαρκής φωτισμός ή τα εργασιακά περιβάλλοντα με συνθήκες ψύχους
• η ταχύρρυθμη εργασία
• η παρατεταμένη καθιστική εργασία ή η ορθοστασία στην ίδια θέση

Στους οργανωτικούς και ψυχοκοινωνικούς παράγοντες συγκαταλέγονται:

• υψηλές απαιτήσεις εργασίας και χαμηλός βαθμός αυτονομίας
• απουσία διαλειμμάτων ή ευκαιριών για αλλαγή στάσεων εργασίας
• εργασία που απαιτεί μεγάλη ταχύτητα, μεταξύ άλλων εξαιτίας της εφαρμογής νέων τεχνολογιών
• πολύωρη εργασία και εργασία σε βάρδιες
• εκφοβισμός, παρενόχληση και διακρίσεις στον χώρο εργασίας
• χαμηλός βαθμός ικανοποίησης από την εργασία

όλοι οι ψυχοκοινωνικοί και οργανωτικοί κίνδυνοι γενικότερα (ιδίως εάν συνδυάζονται με σωματικούς κινδύνους), οι οποίοι μπορεί να προκαλέσουν άγχος, κόπωση και αγχώδεις διαταραχές που με τη σειρά τους αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης ΜΣΠ.

Ατομικοί παράγοντες κινδύνου μπορεί να είναι οι εξής:

• το ιατρικό ιστορικό
• η φυσική κατάσταση
• ο τρόπος ζωής και οι συνήθειες (π.χ. κάπνισμα, ανεπαρκής σωματική άσκηση)

Δεν υπάρχει μία και μόνη λύση, ενδέχεται δε να χρειαστούν οι συμβουλές ειδικού γιατρού για την αντιμετώπιση σπάνιων ή σοβαρών προβλημάτων. Ωστόσο, πολλές λύσεις είναι απλές και φθηνές, π.χ. η χορήγηση τροχιοδρομικού μεταφορέα (τρόλεϊ) για τη διευκόλυνση του χειρισμού προϊόντων ή την αλλαγή θέσης αντικειμένων πάνω σε γραφεία.

Για την αντιμετώπιση των ΜΣΠ, οι εργοδότες πρέπει να συνδυάζουν:

• εκτίμηση των κινδύνων: εφαρμόστε ολιστική προσέγγιση, η οποία θα εκτιμά και θα αντιμετωπίζει συνολικά τις αιτίες (βλ. ανωτέρω). Είναι επίσης σημαντικό να λαμβάνονται υπόψη οι ομάδες εκείνες των εργαζομένων που κινδυνεύουν περισσότερο από ΜΣΔ. Η βασική προτεραιότητα είναι τόσο η εξάλειψη των κινδύνων όσο και η προσαρμογή της εργασίας στον εργαζόμενο.
• συμμετοχή των εργαζομένων: καλέστε το προσωπικό και τους εκπροσώπους του να συμμετάσχουν στον διάλογο σχετικά με τα πιθανά προβλήματα και τις λύσεις τους.

Διαβάστε περισσότερα σχετικά με την πρόληψη των ΜΣΠ που σχετίζονται με την εργασία.

Αφού ολοκληρωθεί η εκτίμηση κινδύνων, θα πρέπει να καταρτιστεί κατάλογος των μέτρων, κατά σειρά προτεραιότητας, καθώς και των εργαζομένων και των εκπροσώπων τους που θα συμμετέχουν στην εφαρμογή τους. Οι ενέργειες θα πρέπει να επικεντρώνονται στην πρωτογενή πρόληψη, αλλά και στα μέτρα για την ελαχιστοποίηση της σοβαρότητας τυχόν τραυματισμού. Είναι σημαντικό να διασφαλίζεται ότι όλοι οι εργαζόμενοι αφενός λαμβάνουν κατάλληλες πληροφορίες, εκπαίδευση και κατάρτιση σχετικά με την ασφάλεια και την υγεία στον χώρο εργασία και αφετέρου γνωρίζουν πώς να αποφεύγουν συγκεκριμένους κινδύνους και παράγοντες κινδύνου.

Τα μέτρα εφαρμόζονται στους ακόλουθους τομείς:

• διαρρύθμιση του χώρου εργασίας: προσαρμόστε τη διαρρύθμιση του χώρου εργασίας και βελτιώστε τη στάση του σώματος κατά την εργασία
• εξοπλισμός: διασφαλίστε ότι είναι εργονομικά σχεδιασμένος και κατάλληλος για την εκτέλεση των καθηκόντων
• καθήκοντα: αλλάξτε μεθόδους εργασίας ή εργαλεία
• διαχείριση: σχεδιάστε τις εργασίες με στόχο την αποφυγή της εκτέλεσης επαναλαμβανόμενων ή παρατεταμένων εργασιών σε ακατάλληλες στάσεις. Να προγραμματίζετε διαλείμματα ανάπαυσης, να εναλλάσσετε τις θέσεις εργασίας και να ανακατανέμετε τα εργασιακά καθήκοντα
• οργανωτικοί παράγοντες: αναπτύξτε πολιτική για τις ΜΣΠ, με σκοπό τόσο τη βελτίωση της οργάνωσης της εργασίας και του ψυχοκοινωνικού περιβάλλοντος στον χώρο εργασίας όσο και την προαγωγή της μυοσκελετικής υγείας.

Οι δράσεις πρόληψης πρέπει να λαμβάνουν επίσης υπόψη τις τεχνολογικές αλλαγές στον εξοπλισμό, την ψηφιοποίηση των εργασιακών διαδικασιών και τις συναφείς αλλαγές στον τρόπο οργάνωσης της εργασίας.

Η προσέγγιση για τη διαχείριση των ΜΣΠ πρέπει επίσης να εστιάζεται στην παρακολούθηση και προαγωγή της υγείας καθώς και στην αποκατάσταση και επανενσωμάτωση των εργαζομένων που ήδη πάσχουν από ΜΣΠ.

Ο EU-OSHA υλοποίησε πολυετές έργο ανασκόπησης της ΕΑΥ όσον αφορά τις ΜΣΠ που σχετίζονται με την εργασία. Στόχος του έργου ήταν η διερεύνηση των ζητημάτων ΜΣΠ που σχετίζονται με την εργασία, η βελτίωση της κατανόησης αυτού του θέματος και ο προσδιορισμός αποτελεσματικών τρόπων πρόληψης των ΜΣΠ που σχετίζονται με την εργασία. Το έργο εξέτασε επίσης πολιτικές και μέτρα στον χώρο εργασίας για την πρόληψη των ΜΣΠ που σχετίζονται με την εργασία και για τη διαχείριση των χρόνιων ΜΣΠ, καθώς και μέτρα για την υποστήριξη της αποκατάστασης και της επιστροφής των εργαζομένων στην εργασία. Το έργο ανασκόπησης της ΕΑΥ ανταποκρίνεται στις ανάγκες των υπευθύνων χάραξης πολιτικής και των ερευνητών, ενώ παράλληλα συμπληρώνει την εκστρατεία «Ασφαλείς και Υγιείς Χώροι Εργασίας».

Οι ευρωπαϊκές οδηγίες, οι ενωσιακές στρατηγικές για την επαγγελματική ασφάλεια και υγεία, οι κανονισμοί των κρατών μελών και οι κατευθυντήριες γραμμές ορθών πρακτικών έχουν ήδη αναγνωρίσει τη σημασία της πρόληψης των ΜΣΠ.

Οι κίνδυνοι από τις ΜΣΠ που σχετίζονται με την εργασία εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας-πλαισίου για την ΕΑΥ, η οποία αποσκοπεί στην προστασία των εργαζομένων από κινδύνους που σχετίζονται με την εργασία εν γένει και ορίζει την ευθύνη του εργοδότη να διασφαλίζει την υγεία και την ασφάλεια στον χώρο εργασίας. Έχουν εκδοθεί ειδικές οδηγίες για την αντιμετώπιση ορισμένων κινδύνων που σχετίζονται με τις ΜΣΠ, ειδικότερα η οδηγία για τη χειρωνακτική διακίνηση φορτίων, η οδηγία για τον εξοπλισμό με οθόνη οπτικής απεικόνισης και η οδηγία για τους κραδασμούς. Η οδηγία για τη χρησιμοποίηση εξοπλισμού εργασίας αφορά τις στάσεις των εργαζομένων κατά τη χρήση εξοπλισμού εργασίας και καθιστά σαφές ότι οι εργοδότες πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις αρχές της εργονομίας ώστε να συμμορφώνονται με τις ελάχιστες απαιτήσεις ΕΑΥ.

Ο EU-OSHA παρακολουθεί τη συχνότητα, τις αιτίες και την πρόληψη των ΜΣΠ και υποστηρίζει την ανταλλαγή ορθών πρακτικών.

Στην πρώτη φάση του έργου διαπιστώθηκε το μέγεθος των προκλήσεων που αντιμετώπισαν οι ΠΜΜΕ στην Ευρώπη όσον αφορά την ΕΑΥ και ορισμένοι από τους παράγοντες στους οποίους οφείλεται η πλημμελής διαχείριση της ΕΑΥ στις εν λόγω επιχειρήσεις. Στη βιβλιογραφική ανασκόπηση Πλαίσια και μέτρα επαγγελματικής ασφάλειας και υγείας στις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις στην ΕΕ καταδεικνύεται μια "γενικότερη και πολύπλευρη έλλειψη πόρων", λόγω της οποίας ένα αξιόλογο ποσοστό ΠΜΜΕ καταφεύγει σε αθέμιτες επιχειρηματικές στρατηγικές. Τα βασικά χαρακτηριστικά αυτών των επιχειρήσεων είναι η δυσχερής οικονομική τους θέση, η ανασφάλειά τους ως προς την οικονομική τους επιβίωση, η έλλειψη επένδυσης στην ΕΑΥ, οι ανεπαρκείς γνώσεις, η ελλιπής ενημέρωση και ικανότητα των ιδιοκτητών/διαχειριστών και, τέλος, οι στάσεις και οι προτεραιότητες που δεν ευνοούν την ΕΑΥ.

Η προοπτική στον χώρο εργασίας

Οι στάσεις και η πρακτικές ως προς την ΕΑΥ στις ΠΜΜΕ διερευνήθηκαν μέσα από 360 διεξοδικές συνεντεύξεις τόσο με εργαζόμενους όσο και με ιδιοκτήτες/διαχειριστές. Στις συχνά παρατηρούμενες στάσεις περιλαμβάνεται μια ιδιαίτερα αντιδραστική προσέγγιση σε θέματα ΕΑΥ: η αντίληψη ότι η "κοινή λογική" αποτελεί επαρκές μέτρο ΕΑΥ και η πεποίθηση ότι οι κίνδυνοι αποτελούν "μέρος της δουλειάς". Ωστόσο, διαπιστώθηκαν και παραδείγματα ορθών πρακτικών.

Διαβάστε την έκθεση Ασφάλεια και υγεία στις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις στην ΕΕ: η οπτική από την πλευρά του χώρου εργασίας.

Υπάρχουν ορθές πρακτικές επάνω στις οποίες μπορούμε να βασιστούμε;

Υπάρχουν ποικίλα παραδείγματα επιτυχών πολιτικών, στρατηγικών και εργαλείων σε θέματα ΕΑΥ από όλη την Ευρώπη που στοχεύουν στην ΕΑΥ στις ΠΜΜΕ. Περισσότερες από 40 τέτοιου είδους παρεμβάσεις περιγράφονται διεξοδικά στην Ασφάλεια και υγεία στις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις στην ΕΕ: από την πολιτική στην πράξη — περιγραφή παραδειγμάτων ορθής πρακτικής.

Τα παραδείγματα ορθής πρακτικής διερευνήθηκαν περαιτέρω για να καθοριστεί "τι είναι αποτελεσματικό, για ποιον και υπό ποιες συνθήκες", συμπεριλαμβανομένης της μεγάλης πιθανότητας τα εν λόγω παραδείγματα να έχουν θετικό αντίκτυπο και να μπορέσουν να μεταφερθούν και σε άλλους εργασιακούς χώρους.

Διαβάστε την έκθεση Από την πολιτική στην πράξη: πολιτικές, στρατηγικές, προγράμματα και δράσεις για τη στήριξη της ΕΑΥ στις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις, στην οποία διερευνώνται επίσης οι εμπειρίες των εμπλεκόμενων σε θέματα ΕΑΥ οι οποίοι συνεργάζονται με τις ΠΜΜΕ.

Πώς μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι οι ΠΜΜΕ ανταποκρίνονται στις πολιτικές και παρεμβάσεις σε θέματα ΕΑΥ;

Τα συνολικά αποτελέσματα του έργου έχουν αναλυθεί και παρέχουν τεκμηριωμένες συστάσεις για την ανάπτυξη αποτελεσματικότερων προγραμμάτων πολιτικής και παρεμβάσεων για τη βελτίωση της ΕΑΥ στις ΠΜΜΕ. Ασφάλεια και υγεία στις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις στην ΕΕ: Στην τελική έκθεση του τριετούς έργου SESAME τονίζεται η σημασία:

• της συμμετοχής όλων των βασικών ρυθμιστικών φορέων,
• της ενίσχυσης των ρυθμιστικών επιθεωρήσεων,
• της παροχής βιώσιμων, εύκολα εφαρμόσιμων και προσαρμόσιμων λύσεων,
• της καλύτερης ενσωμάτωσης της ΕΑΥ σε ειδικά για κάθε κλάδο εκπαιδευτικά συστήματα,
• της συμμετοχής των συνδικαλιστικών οργανώσεων και των οργανώσεων εργοδοτών στην ανάπτυξη πολιτικών που μπορούν να προσεγγίσουν της ΠΜΜΕ,
• της ύπαρξης καλύτερων διαδικασιών στην αλυσίδα εφοδιασμού.

Η ορθή εκτίμηση των κινδύνων αποτελεί προϋπόθεση για υγιείς χώρους εργασίας. Ωστόσο, η διενέργεια εκτιμήσεων κινδύνων ενδέχεται να προσκρούσει σε αρκετές δυσκολίες, ειδικότερα για ΠΜΜΕ που ενδέχεται να αντιμετωπίζουν έλλειψη πόρων ή τεχνογνωσίας για την αποτελεσματική εκτίμηση κινδύνων.

Για τον σκοπό αυτό αναπτύχθηκε από τον EU-OSHA η Επιγραμμική πλατφόρμα διαδραστικής εκτίμησης κινδύνων (OiRA). Η OiRA αποτελεί την πρώτη πρωτοβουλία σε επίπεδο ΕΕ που ενθαρρύνει τις ΠΜΜΕ (ιδίως μέσω των κρατών μελών και των κοινωνικών εταίρων σε επίπεδο ΕΕ και σε επίπεδο κρατών μελών) να αξιολογούν τους κινδύνους τους.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την εκτίμηση κινδύνου στον εργασιακό χώρο, διαβάστε το συναφές άρθρο στην ιστοσελίδα OSHWik.