Όσον αφορά την πρόληψη των ψυχοκοινωνικών κινδύνων, τα ατομικά μέτρα απευθύνονται και υποστηρίζουν το άτομο σε αντίθεση με τα μέτρα που σχετίζονται με αλλαγές σε οργανωτικές ή τεχνικές πτυχές της εργασίας. Τα ατομικά μέτρα μπορούν να αναφέρονται σε εκπαίδευση σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης δύσκολων πελατών, σεμινάρια αυτογνωσίας, καθοδήγηση, πρόσβαση σε εμπιστευτική συμβουλευτική, κ.λπ.

Η αυτοκτονία που είτε προκλήθηκε από την εργασία είτε η εργασία συνέβαλε σε αυτήν.

Ο αυτοστιγματισμός αναφέρεται στην κατάσταση κατά την οποία το στιγματισμένο άτομο έχει εσωτερικεύσει τις αρνητικές στάσεις και τα χαρακτηριστικά που του αποδίδονται ως μέρος της ταυτότητάς του.

Η βία από τρίτους περιλαμβάνει ενέργειες σωματικής ή ψυχολογικής/λεκτικής επιθετικότητας που διαπράττονται από άτομα εκτός της επιχείρησης/οργανισμού και όχι από συναδέλφους.

Η διαφορετικότητα αναφέρεται στην ύπαρξη διαφορών εντός ενός δεδομένου πλαισίου. Στον χώρο εργασίας, αυτό μπορεί να σημαίνει ποικίλα προσωπικά χαρακτηριστικά, όπως είναι η φυλή, η εθνοτική καταγωγή, το φύλο, η ηλικία, ο γενετήσιος προσανατολισμός, η θρησκεία, το καθεστώς αναπηρίας, το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο και το μορφωτικό επίπεδο. Ένα ποικιλόμορφο εργατικό δυναμικό σχετίζεται στενά με την έννοια της συμπερίληψης, καθώς ενώ η “διαφορετικότητα” αφορά στο ποιους, η “συμπερίληψη” αφορά στο πώς αυτή επιτυγχάνεται (βλ. επίσης τα όσα αναφέρονται στη συνέχεια στον όρο “Συμπεριληπτικοί χώροι εργασίας”).

Διαδικασία προληπτικής αντιμετώπισης των ψυχοκοινωνικών παραγόντων (πηγών) κινδύνου στους χώρους εργασίας, αρχής γενομένης από την προετοιμασία και την εφαρμογή της εκτίμησης του ψυχοκοινωνικού κινδύνου, τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των σχετικών μέτρων και την επανεξέταση αυτών για τη διασφάλιση της συνεχούς προσαρμογής και βελτίωσης των παρεμβάσεων.

Συστηματική αναγνώριση των ψυχοκοινωνικών παραγόντων (πηγών) κινδύνου στους χώρους εργασίας και αξιολόγηση της πιθανότητας να προκαλέσουν τραυματισμό ή βλάβη, με αποτέλεσμα τη λήψη αποφάσεων σχετικά με το αν μπορούν να εξαλειφθούν και, εάν όχι, με το ποια μέτρα πρόληψης και προστασίας θα πρέπει να ληφθούν για τον έλεγχο του κινδύνου.

Η παρενόχληση, η οποία διαπράττεται συνήθως από άτομα εντός της επιχείρησης/οργανισμού, είναι μια κλιμακούμενη διαδικασία που περιλαμβάνει επαναλαμβανόμενες προσπάθειες απειλής, εκφοβισμού, εξευτελισμού ή ταπείνωσης ενός ή περισσότερων συναδέλφων. Στο πλαίσιο της εργασίας, δράστης μπορεί να είναι ο προϊστάμενος, ο συνάδελφος, ο υφιστάμενος, ο πελάτης, καθώς και οποιοδήποτε πρόσωπο με το οποίο ο εργαζόμενος έρχεται σε επαφή λόγω της εργασίας του.

Σύνδρομο που προκαλείται από χρόνιο εργασιακό στρες, με συμπτώματα που χαρακτηρίζονται από τρία (3) στοιχεία: αίσθημα μείωσης της ενέργειας ή εξάντληση, αυξημένη ψυχική απόσταση ή αίσθημα αρνητισμού ή κυνισμού ως προς τη θέση εργασίας· και μειωμένη επαγγελματική αποτελεσματικότητα.

Καταδεικνύει πόσο αποτελεσματικός είναι ένας μεμονωμένος εργαζόμενος κατά την εκτέλεση της καθημερινής του εργασίας με τρόπο που βοηθά την επιχείρηση/ οργανισμό να επιτύχει τους στόχους που έχουν τεθεί.

Αναφέρεται στον βαθμό στον οποίο οι εργαζόμενοι μπορούν να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο εκτελούν την εργασία τους. Μπορεί να σχετίζεται, για παράδειγμα, με τις μεθόδους εργασίας και τον προγραμματισμό των εργασιών.

Το στρες που σχετίζεται με την εργασία μπορεί να οριστεί ως ένα μοτίβο συναισθηματικών, γνωσιακών, συμπεριφορικών και φυσιολογικών αντιδράσεων έναντι των δυσμενών και επιβλαβών πτυχών του περιεχομένου της εργασίας, της οργάνωσης της εργασίας και του εργασιακού περιβάλλοντος. Πρόκειται για μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται από υπερδιέγερση, δυσφορία, και συχνά από αισθήματα αδυναμίας αντιμετώπισης των δυσκολιών.

Η ηθική παρενόχληση (mobbing), η οποία συνήθως διαπράττεται από μια ομάδα ατόμων εντός της επιχείρησης/οργανισμού, είναι μια κλιμακούμενη διαδικασία που περιλαμβάνει επανειλημμένες απόπειρες της ομάδας να απειλήσει, να εκφοβίσει, να εξευτελίσει ή να ταπεινώσει έναν ή περισσότερους συναδέλφους. Η ηθική παρενόχληση στην εργασία μπορεί να ξεκινήσει από προϊσταμένους, συναδέλφους, υφισταμένους ή πελάτες, δηλαδή από οποιονδήποτε με τον οποίο έρχεται σε επαφή ένας εργαζόμενος λόγω της εργασίας του. Διευκρινίζεται ότι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός EU-OSHA αναφέρεται στον όρο ακριβώς όπως αυτός χρησιμοποιείται στην αγγλική γλώσσα (όπου η ηθική παρενόχληση προκαλείται από μια ομάδα επιτιθέμενων), ωστόσο σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες ο όρος “mobbing” χρησιμοποιείται ακριβώς με την ίδια έννοια που αποδίδεται στον όρο “παρενόχληση/εκφοβισμός” (harassment/bullying).

πρόκειται για μια συχνή ψυχική διαταραχή. Χαρακτηρίζεται από καταθλιπτική διάθεση ή απώλεια ευχαρίστησης ή του ενδιαφέροντος για δραστηριότητες για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Η κατάθλιψη διαφέρει από τις συνήθεις αλλαγές της διάθεσης και των συναισθημάτων που αφορούν την καθημερινή ζωή. (Η κατάθλιψη είναι επίσης γνωστή ως «καταθλιπτική διαταραχή»).

Η νευροδιαφορετικότητα αναφέρεται στην ιδέα ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν διαφορετικά γνωσιακά προφίλ, νευρολογικές ικανότητες, δυνατά και αδύνατα σημεία, τα οποία πρέπει να αναγνωρίζονται και να γίνονται σεβαστά.

Σύνολο κοινών αξιών, πεποιθήσεων, εννοιών και προσδοκιών που διαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι εργάζονται και αλληλεπιδρούν εντός μιας επιχείρησης ή ενός οργανισμού. Επηρεάζει την επικοινωνία, τη λήψη αποφάσεων και το συνολικό εργασιακό περιβάλλον.

Στο πλαίσιο της ΕΑΥ, τα οργανωτικά μέτρα αναφέρονται στην αλλαγή των οργανωτικών πτυχών, των εργασιακών διαδικασιών και του σχεδιασμού της εργασίας με στόχο την ελαχιστοποίηση των δυνητικών βλαβών για τους εργαζομένους. Όσον αφορά τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους, πιθανά οργανωτικά μέτρα είναι η αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων και των καθηκόντων, οι σαφείς οδηγίες, τα ευέλικτα ωράρια εργασίας, η εναλλαγή θέσεων εργασίας, η βελτίωση των διαδικασιών αντικατάστασης προσωπικού, η διαμόρφωση της οργανωσιακής κουλτούρας της επιχείρησης/οργανισμού κ.λπ.

Η παρενόχληση, η οποία διαπράττεται συνήθως από άτομα εντός του οργανισμού, είναι μια κλιμακούμενη διαδικασία που περιλαμβάνει επαναλαμβανόμενες προσπάθειες απειλής, εκφοβισμού, εξευτελισμού ή ταπείνωσης ενός ή περισσότερων συναδέλφων. Στο πλαίσιο της εργασίας, δράστης μπορεί να είναι ο προϊστάμενος, συνάδελφος, υφιστάμενος, πελάτης, καθώς και οποιοδήποτε πρόσωπο με το οποίο ο εργαζόμενος έρχεται σε επαφή λόγω της εργασίας του.

Ο όρος αναφέρεται στην περίπτωση που κάποιος εργαζόμενος πηγαίνει στην εργασία του παρότι είναι ασθενής ή τραυματίας, ενώ η κατάστασή του τον εμποδίζει να εργαστεί αποτελεσματικά ή/και με ασφάλεια.

Η προαγωγή της υγείας στους χώρους εργασίας είναι η συνδυασμένη προσπάθεια εργοδοτών, εργαζομένων και κοινωνίας για τη βελτίωση της υγείας και της ευημερίας στο εργασιακό περιβάλλον.
Ο στόχος αυτός μπορεί να επιτευχθεί με συνδυασμό μέτρων, όπως:

• η βελτίωση της οργάνωσης της εργασίας και του εργασιακού περιβάλλοντος,
• η προαγωγής της ενεργού συμμετοχής και
• η ενθάρρυνση της προσωπικής ανάπτυξης.

Αποσκοπεί στην προαγωγή της καλής ψυχικής υγείας μέσω της βελτίωσης της ψυχικής ευημερίας, των ικανοτήτων και της ανθεκτικότητας, καθώς και μέσω της δημιουργίας υποστηρικτικών συνθηκών διαβίωσης και περιβαλλόντων. Η προαγωγή της ψυχικής υγείας στους χώρους εργασίας περιλαμβάνει πρωτοβουλίες του εργοδότη για τη βελτίωση της ψυχικής υγείας των εργαζομένων.

Προγράμματα που σχεδιάζονται με στόχο τη βελτίωση της ικανότητας των εργαζομένων να επιστρέψουν στην εργασία τους και να παραμείνουν στην απασχόληση μετά από περίοδο απουσίας λόγω ασθένειας, τα οποία περιλαμβάνουν συνδυασμό ιατρικής περίθαλψης, αποκατάστασης, καθώς και παρεμβάσεων και παροχή υποστήριξης με επίκεντρο την εργασία.

Οποιαδήποτε μορφή ανεπιθύμητης λεκτικής, μη λεκτικής ή σωματικής επαφής σεξουαλικού χαρακτήρα η οποία εκδηλώνεται με σκοπό ή έχει ως αποτέλεσμα την προσβολή της αξιοπρέπειας ενός προσώπου, ιδίως όταν δημιουργεί εκφοβιστικό, εχθρικό, εξευτελιστικό, ταπεινωτικό ή προσβλητικό περιβάλλον.

Στιγματισμός σχετικά με την ψυχική υγεία υφίσταται όταν κάποιος κρίνεται, αποκλείεται ή αντιμετωπίζεται με άδικο τρόπο επειδή αντιμετωπίζει δυσκολίες ψυχικής υγείας. Ο στιγματισμός αυτός οφείλεται συχνά σε παρανοήσεις, φόβο ή στερεότυπα και μπορεί να οδηγήσει σε αισθήματα ντροπής και διακρίσεις.

Ένας χώρος εργασίας είναι συμπεριληπτικός όταν διασφαλίζει ότι κάθε εργαζόμενος αισθάνεται ότι εκτιμάται και αναγνωρίζεται για τη μοναδική συνεισφορά του, ενώ παράλληλα σέβεται τις διαφορές και την ποικιλομορφία των εργαζομένων. Οι συμπεριληπτικοί χώροι εργασίας βασίζονται στην εφαρμογή μέτρων πρόληψης για την εξάλειψη των προκαταλήψεων, των διακρίσεων και των άνισων ευκαιριών, προσαρμόζοντας το περιβάλλον στις ικανότητες κάθε εργαζομένου.

Ένας χώρος εργασίας που προάγει την ψυχοκοινωνική ευημερία των εργαζομένων και εφαρμόζει μέτρα για την πρόληψη ψυχικών και σωματικών βλαβών που οφείλονται, μεταξύ άλλων, σε αμέλεια, απερισκεψία ή πρόθεση.

Χαρακτηρίζονται από μια σημαντική, από κλινική άποψη, δυσλειτουργία της νοητικής διαδικασίας, της ρύθμισης των συναισθημάτων ή της συμπεριφοράς ενός ατόμου. Συνήθως συνδέονται με δυσφορία ή έκπτωση σε καίριους τομείς της λειτουργικότητας.

Μια κατάσταση ψυχικής ευημερίας στην οποία το άτομο συνειδητοποιεί τις ικανότητές του, μπορεί να ανταπεξέλθει στις φυσιολογικές πιέσεις της ζωής, μπορεί να εργαστεί παραγωγικά και εποικοδομητικά και είναι σε θέση να συνεισφέρει στην κοινότητά του.

Πτυχές του σχεδιασμού και της διαχείρισης της εργασίας καθώς και του κοινωνικού και οργανωτικού της πλαισίου, όπως είναι για παράδειγμα οι συναισθηματικές απαιτήσεις, ο φόρτος εργασίας και η κοινωνική υποστήριξη.

Αρνητικές συνθήκες των ψυχοκοινωνικών παραγόντων που ενδέχεται να επηρεάσουν δυσμενώς την υγεία των εργαζομένων και άλλα οργανωσιακά αποτελέσματα, όπως είναι για παράδειγμα η χαμηλή αυτονομία ή η ανεπαρκής κοινωνική υποστήριξη.

Η πιθανότητα των ψυχοκοινωνικών παραγόντων (πηγών) κινδύνου να προκαλέσουν ψυχολογική, κοινωνική ή σωματική βλάβη. Όταν αναφερόμαστε στους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους, εστιάζουμε στο πώς οι ψυχοκοινωνικοί παράγοντες (πηγές) κινδύνου προκαλούν αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία των εργαζομένων και στα οργανωσιακά αποτελέσματα.