Najważniejsze ustalenia

• Cyfryzacja i ukierunkowanie działań oparte na danych pozwalają zmaksymalizować skuteczność kontroli, a wszystkie pięć krajów objętych projektem boryka się z problemami związanymi z niedostateczną liczbą inspektorów w stosunku do liczby pracowników oraz ograniczonymi zasobami w zakresie BHP.
• W egzekwowaniu przepisów odchodzi się od modelu opartego wyłącznie na nakazach i kontroli na rzecz podejścia wspierającego i promującego, które odzwierciedla specyfikę poszczególnych przedsiębiorstw.
• Zasadnicze znaczenie mają silne sieci współpracy – żadna instytucja nie jest w stanie samodzielnie sprostać wyzwaniom związanym z BHP, zwłaszcza w przypadku małych i średnich przedsiębiorstw oraz szczególnie wrażliwych grup pracowników.
• Zdalne i cyfrowe formy i narzędzia wsparcia – od konsultacji wideo po chatboty oparte na sztucznej inteligencji – na stałe weszły do systemów BHP.
• Trwała poprawa bezpieczeństwa i higieny pracy zależy od budowania wewnętrznych kompetencji wśród pracodawców i pracowników poprzez strategie dostosowane do różnych kontekstów i grup docelowych.

Wnioski dla decydentów i praktyków

• Strategie muszą być elastyczne i dostosowane do różnych kontekstów – nie ma uniwersalnego rozwiązania.
• Konieczne jest podejście portfelowe, łączące różne strategie.
• Wciąż występują istotne luki w projektowaniu, monitorowaniu i ocenie interwencji opartych na dowodach.
• Niezależnie od postępu technologicznego kluczowe znaczenie w dalszym ciągu mają wiedza, zdolność oceny sytuacji oraz relacje międzyludzkie.
• Przekaz końcowy: Dzięki współpracy i łączeniu innowacji cyfrowych z ludzką wiedzą możemy wzmocnić systemy BHP i tworzyć bezpieczniejsze, zdrowsze miejsca pracy w całej Europie.

Rosnący wpływ na BHP

Zarówno w sektorze budowlanym, jak i rolno-spożywczym relacje w łańcuchu dostaw między nabywcami a dostawcami mają coraz większy wpływ na sposób organizacji i nadzoru pracy. Oznacza to, że wyniki w zakresie BHP nie są już kształtowane wyłącznie na poziomie przedsiębiorstwa – decydującą rolę odgrywają tu decydenci na wyższym szczeblu łańcucha dostaw.

Najlepsze efekty w obszarze BHP osiąga się wtedy, gdy firmy łączą oba podejścia:

• Zarządzanie oparte na umowach: wymogi formalne, normy, certyfikacje, audyty.
• Zarządzanie oparte na relacjach: współpraca, dialog, wspólne cele.

Takie podejście hybrydowe sprzyja sprawiedliwemu podziałowi odpowiedzialności, wzmacnia zaufanie i umożliwia ciągłe doskonalenie w całym łańcuchu dostaw.

Praktyczne instrumenty

• Jasno określone kryteria BHP w postępowaniach przetargowych i zakupowych.
• Przejrzyste kryteria wyboru dostawców.
• Bardziej rygorystyczne klauzule umowne dotyczące BHP.
• Stała współpraca z dostawcami w zakresie działań następczych.
• Kultura zaufania i współdziałania.

Spostrzeżenia dotyczące konkretnych sektorów: budownictwo i sektor rolno-spożywczy

Budownictwo:

• Szczególnie skuteczną strategią jest podkreślanie wspólnej kultury bezpieczeństwa inwestorów i wykonawców.
• Tam, gdzie współdziała wielu wykonawców, kultura bezpieczeństwa odgrywa kluczową rolę.
• Niezbędne jest wspólne rozumienie zasad, zaangażowanie pracowników oraz komunikacja oddolna.

Sektor rolno-spożywczy:

• Zarządzanie hybrydowe zwiększa zaufanie i sprzyja współdzieleniu odpowiedzialności.
• Wyniki wskazują na wymierną poprawę w zakresie BHP i warunków pracy.

Wskazówki dotyczące polityki dla organów regulacyjnych i praktyków

• Z badania wynika, że presja ze strony rynku może odgrywać istotną rolę w poprawie BHP w łańcuchach dostaw, jednak nie zastąpi regulacji prawnych.
• Uwzględnienie przejrzystych kryteriów w zakresie BHP w zamówieniach publicznych i prywatnych.
• Stawianie czoła szczególnym wyzwaniom, przed którymi stoją MŚP przy spełnianiu wymogów łańcucha dostaw.
• Integracja zespołów ds. zamówień i CSR/zrównoważonego rozwoju społecznego w celu nadania wyższego priorytetu kwestii BHP.
• Stosowanie umów długoterminowych w celu zapewnienia stabilności dostawców i inwestycji.
• Budowanie zaufania poprzez regularne wizyty na miejscu oraz otwarty dialog – także w zakresie BHP.
• Utrzymywanie elastycznych warunków dostaw i wspieranie dostawców w przypadku nieprzewidzianych trudności.