W badaniu ujawniono najczęściej identyfikowane czynniki ryzyka w miejscu pracy, które wydają się utrzymywać na stosunkowo stabilnym poziomie. Podobnie jak w 2019 r., dwa najważniejsze czynniki ryzyka w 2024 r. mają związek z zaburzeniami układu mięśniowo-szkieletowego: długotrwałe przebywanie w pozycji siedzącej, które znalazło się na szczycie rankingu w najnowszej edycji, to aspekt zgłoszony przez 64% miejsc pracy, a zaraz za nim znalazła się powtarzalność ruchów dłoni lub ramion, zgłoszona w 63% miejscach pracy. Ponadto 52% respondentów uznało za ważny czynnik ryzyka podnoszenie lub przenoszenie osób lub ciężkich ładunków.

Niemal dwukrotnie wzrosła liczba zakładów pracy zgłaszających pracowników pracujących z domu (wzrost z 13% w 2019 r. do 23% w 2024 r.), czemu towarzyszyła rosnąca świadomość wpływu cyfryzacji na bezpieczeństwo i zdrowie pracowników.

Często występują też zagrożenia psychospołeczne, zgłaszane przede wszystkim w sektorach usług: 56% organizacji zwraca uwagę na wyzwanie, jakim jest radzenie sobie z trudnymi klientami, pacjentami lub uczniami.

Dyrektor wykonawczy EU-OSHA William Cockburn, komentując wyniki, stwierdził: – 25% organizacji nadal nie dostrzega występowania zagrożeń psychospołecznych, co świadczy o znacznych niedociągnięciach w reagowaniu na te ważne problemy. Pokazuje to, jak ważna jest nadchodząca kampania „Zdrowe i bezpieczne miejsce pracy”, która rozpocznie się w 2026 r. i w której nacisk zostanie położony na radzenie sobie z wpływem zagrożeń psychospołecznych w pracy na zdrowie psychiczne pracowników.

21% zakładów pracy zgłaszających psychospołeczne czynniki ryzyka postrzega je jako czynniki, którymi trudniej zarządzać niż innymi zagrożeniami w dziedzinie BHP. Dane liczbowe różnią się znacznie w zależności od kraju: poziom postrzegania wyzwań jest wyższy w krajach nordyckich, takich jak Szwecja (38%) i Dania (37%). Odnotowano nieznaczny spadek udziału pracowników w opracowywaniu środków zapobiegających zagrożeniom psychospołecznym – z 61% w 2019 r. do 55% w 2024 r.

Ponadto z badania wynika, że w ocenach ryzyka w miejscu pracy coraz większą uwagę poświęca się technologiom cyfrowym, które obecnie są uwzględniane w 43% zakładach pracy ogółem, przy czym przodują pod tym względem Hiszpania i Słowenia z wynikiem ponad 60%. 42% zakładów pracy oferuje szkolenia z korzystania z technologii cyfrowych, a na Malcie jest to aż 75%. W badaniu ESENER zwrócono również uwagę na czynniki ryzyka związane z korzystaniem z technologii cyfrowych w pracy. Przedsiębiorstwa zgłaszają nie tylko zagrożenia dla układu mięśniowo-szkieletowego, lecz także zwiększoną intensywność pracy (34%), przeciążenie informacyjne (32%) oraz zacieranie się granic między życiem zawodowym a prywatnym (27%).

Pozytywnym sygnałem jest to, że nastąpiła wyraźna poprawa pod względem prowadzenia z pracownikami konsultacji na temat wpływu cyfryzacji na bezpieczeństwo i zdrowie. 35% zakładów pracy korzystających z co najmniej jednej technologii cyfrowej przeprowadza konsultacje z pracownikami, co oznacza wzrost w porównaniu z poziomem 24% w 2019 r.

Pierwsze ustalenia są początkiem serii analiz, w ramach których dane ESENER 2024 zostaną omówione dokładniej, a szczegółowe wyniki będą publikowane w kolejnych sprawozdaniach do 2026 r.

Linki:

• Zapoznaj się z pierwszymi ustaleniami z czwartego europejskiego badania przedsiębiorstw na temat nowych i pojawiających się zagrożeń (ESENER 2024).

• Poznaj narzędzie wizualizacji danych ESENER