Η τελική έκθεση επισκόπησης της έρευνας (1), η οποία καλύπτει 98,5 εκατομμύρια Ευρωπαίους εργαζομένους, παρέχει τα πλέον ολοκληρωμένα στοιχεία μέχρι στιγμής σχετικά με την πιθανή έκθεση των εργαζομένων σε 24 γνωστούς καρκινογόνους παράγοντες κινδύνου σε έξι κράτη μέλη της ΕΕ: Γερμανία, Ιρλανδία, Ισπανία, Γαλλία, Ουγγαρία και Φινλανδία. Στην πλέον πρόσφατη έκθεση επισημαίνεται ότι 46,6 εκατομμύρια εργαζόμενοι εκτέθηκαν σε έναν ή περισσότερους από τους καρκινογόνους παράγοντες κινδύνους κατά τη διάρκεια της τελευταίας εργάσιμης εβδομάδας τους.

Ποσοστά έκθεσης και διαφορές μεταξύ των εργαζομένων

• Οι πιο συχνές εκθέσεις είναι η ηλιακή υπεριώδης ακτινοβολία, οι εκπομπές καυσαερίων των κινητήρων ντίζελ, το βενζόλιο, η αναπνεύσιμη σκόνη κρυσταλλικού διοξειδίου του πυριτίου και η φορμαλδεΰδη.  
• Σε αντίθεση με την έκθεση σε άλλες βιομηχανικές χημικές ουσίες, η έκθεση στη φορμαλδεΰδη έχει ευρύτερη κατανομή μεταξύ του ενεργού πληθυσμού, με το 6,4 % όλων των εργαζομένων να είναι ενδεχομένως εκτεθειμένοι σε αυτήν. Οι συνθήκες αυτής της έκθεσης ποικίλουν αρκετά, για παράδειγμα κατά την εργασία με κόλλα ή κόντρα πλακέ, κατά την πυρόσβεση ή το άνοιγμα εμπορευματοκιβωτίων μεταφοράς.
• Η έκθεση σε σκόνη ξύλου ξεχωρίζει μεταξύ των καρκινογόνων παραγόντων κινδύνου στην έρευνα: οι μισοί από τους εργαζομένους που εκτέθηκαν υπέστησαν υψηλού επιπέδου έκθεση κατά τη διάρκεια της προηγούμενης εργάσιμης εβδομάδας, αντιπροσωπεύοντας το 1,6 % του συνόλου των εργαζομένων.
• Περίπου το 11,1 % των εργαζομένων εκτίθενται σε τουλάχιστον μία από τις 24 ουσίες σε υψηλό επίπεδο.  
• Η έκθεση σε πολλαπλές ουσίες είναι επίσης συχνή: Το 26,1 % των εργαζομένων εκτέθηκαν πιθανώς σε τουλάχιστον δύο καρκινογόνους παράγοντες κινδύνου εντός της ίδιας εβδομάδας.
• Οι εργαζόμενοι μεγαλύτερης ηλικίας τείνουν να έχουν υψηλότερη έκθεση σε πολλαπλούς παράγοντες κινδύνου, αλλά σε χαμηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με άλλους εργαζομένους.
• Οι αυτοαπασχολούμενοι και οι προσωρινά απασχολούμενοι συχνά αντιμετωπίζουν υψηλότερα ποσοστά έκθεσης, ενώ οι μορφές έκθεσης διαφέρουν επίσης μεταξύ ανδρών και γυναικών ανάλογα με τον κλάδο και το είδος της εργασίας.

«Σχεδόν οι μισοί Ευρωπαίοι εργαζόμενοι εκτίθενται πιθανώς σε καρκινογόνους παράγοντες στον χώρο εργασίας τους, ενώ εκατομμύρια αντιμετωπίζουν υψηλά επίπεδα κινδύνου ή πολλαπλές εκθέσεις. Κάθε χρόνο, περισσότεροι από 100 000 άνθρωποι στην ΕΕ χάνουν τη ζωή τους από καρκίνο που σχετίζεται με την εργασία. Τα ευρήματα αυτά αποκαλύπτουν σημαντικά κενά στην πρόληψη και την επείγουσα ανάγκη για στοχευμένες, τεκμηριωμένες παρεμβάσεις με στόχο την προστασία της υγείας των εργαζομένων και τη μείωση της επιβάρυνσης από τον επαγγελματικό καρκίνο σε ολόκληρη την Ευρώπη».

William Cockburn, εκτελεστικός διευθυντής του EU-OSHA

Μέτρα ελέγχου και κενά στην πρόληψη

Η έρευνα, η οποία διενεργήθηκε από τον Σεπτέμβριο του 2022 έως τον Φεβρουάριο του 2023, δείχνει σημαντικές διαφορές μεταξύ τομέων, ειδών εργασίας και δημογραφικών ομάδων, υπογραμμίζοντας τη σημασία στοχευμένων παρεμβάσεων και πολιτικών.  

Η έρευνα εξετάζει επίσης τον τρόπο με τον οποίο οι χώροι εργασίας διαχειρίζονται τους κινδύνους έκθεσης. Η χρήση μέτρων ελέγχου, όπως ο εξαερισμός, τα κλειστά συστήματα και τα μέσα ατομικής προστασίας, διαφέρουν σημαντικά. Ορισμένοι τομείς, συμπεριλαμβανομένων των χημικών εργαστηρίων, αναφέρουν συνεπή χρήση τεχνικών ελέγχων. Σε πολλούς άλλους τομείς, οι έλεγχοι χρησιμοποιούνται μόνο περιστασιακά ή δεν πραγματοποιούνται καθόλου. Για παράδειγμα, περισσότερα από τα δύο τρίτα των εργαζομένων που εκτίθενται σε εκπομπές καυσαερίων από κινητήρες ντίζελ κατά τη συντήρηση οχημάτων δήλωσαν ότι δεν λαμβάνουν μέτρα προστασίας.

Αυτά τα ευρήματα υπογραμμίζουν την ανάγκη για βελτιωμένη και πιο συνεπή εφαρμογή τεχνικών, οργανωσιακών και ατομικών μέτρων προστασίας, σύμφωνα με την καθιερωμένη ιεράρχηση της πρόληψης.

Τεκμηρίωση πολιτικής και δράσης

Τα δεδομένα της έρευνας παρέχουν αξιόπιστα και συγκρίσιμα στοιχεία που υποστηρίζουν την ανάπτυξη πολιτικών και στρατηγικών πρόληψης στον χώρο εργασίας. Ο EU-OSHA έχει συμβάλει ενεργά στη διαρκή διαδικασία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την επικαιροποίηση της νομοθεσίας της ΕΕ σχετικά με τις καρκινογόνες, τις μεταλλαξιογόνες και τις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες στην εργασία, η οποία ξεκίνησε πριν από αρκετά χρόνια και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Η έρευνά μας ενισχύει αυτό το νομοθετικό έργο, και τα αποτελέσματα της έρευνας θα τεκμηριώσουν πιθανές μελλοντικές τροποποιήσεις. Υποστηρίζουν επίσης τους στόχους του στρατηγικού πλαισίου της ΕΕ για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία κατά την περίοδο 2021-2027, του ευρωπαϊκού σχεδίου για την καταπολέμηση του καρκίνου και του χάρτη πορείας της ΕΕ για τους καρκινογόνους παράγοντες.

Οι αποτελεσματικές στρατηγικές πρόληψης πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους διαφορετικούς τύπους και τα επίπεδα έκθεσης που αντιμετωπίζουν οι διάφορες ομάδες εργαζομένων. Οι ειδικές προσεγγίσεις ανά τομέα και οι προσεγγίσεις με επίκεντρο τον εργαζόμενο είναι απαραίτητες για τη μείωση των κινδύνων και την προστασία της υγείας.

Πρόσβαση στα ευρήματα

• Έκθεση επισκόπησης της έρευνας: Παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση επαγγελματικού καρκίνου στην Ευρώπη — σύνοψη των πορισμάτων της έρευνας για την έκθεση των εργαζομένων

• Περίληψη: Παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση επαγγελματικού καρκίνου στην Ευρώπη — σύνοψη των πορισμάτων της έρευνας για την έκθεση των εργαζομένων

• Θεματική ενότητα: Έρευνα για την έκθεση των εργαζομένων σε καρκινογόνους παράγοντες κινδύνου στην Ευρώπη

(1) Τα πρώτα πορίσματα δημοσιεύτηκαν τον Νοέμβριο του 2023.

Σημειώσεις για τον συντάκτη:
Η έρευνα για την έκθεση των εργαζομένων είναι μια μεγάλης κλίμακας, πληθυσμιακή τηλεφωνική έρευνα που διεξήχθη από τον Σεπτεμβρίου 2022 έως και τον Φεβρουάριο 2023 σε έξι κράτη μέλη της ΕΕ. Εκτιμά την πιθανή έκθεση των εργαζομένων σε 24 γνωστούς καρκινογόνους παράγοντες κινδύνου, συμπεριλαμβανομένων των βιομηχανικών χημικών ουσιών, των ουσιών που παράγονται από τις διαδικασίες, των μειγμάτων και των φυσικών παραγόντων.

Η έρευνα χρησιμοποιεί το εργαλείο OccIDEAS (Occupational Integrated Database Exposure Assessment System) και παρέχει σταθμισμένα στοιχεία που αντιπροσωπεύουν 98,5 εκατομμύρια εργαζομένους.

Προηγούμενες δημοσιεύσεις της έρευνας περιλαμβάνουν σύντομες και τεχνικές εκθέσεις, μια έκθεση μεθοδολογίας, μια έκθεση σχετικά με το θέμα των εργαζομένων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης και διάφορα φυλλάδια.

Ο επαγγελματικός καρκίνος αποτελεί την κύρια αιτία θανάτων που σχετίζονται με την εργασία στην ΕΕ και ευθύνεται για περισσότερους από 100 000 θανάτους ετησίως, όπως αναγνωρίζεται στον χάρτη πορείας της ΕΕ για τους καρκινογόνους παράγοντες.

Περισσότερες πληροφορίες διατίθενται στη διεύθυνση https://osha.europa.eu.