Końcowe sprawozdanie ogólne z badania (1), obejmujące 98,5 mln europejskich pracowników, zawiera jak dotąd najbardziej kompleksowe dane na temat prawdopodobnego narażenia pracowników na 24 znane czynniki ryzyka zachorowania na nowotwór w sześciu państwach członkowskich UE: w Niemczech, Irlandii, Hiszpanii, we Francji, na Węgrzech i w Finlandii. W najnowszym sprawozdaniu podkreślono, że 46,6 mln pracowników było narażonych na co najmniej jedno ryzyko zachorowania na nowotwór w ostatnim tygodniu pracy.

Wskaźniki narażenia i różnice między pracownikami

• Najczęstszymi czynnikami narażenia są promieniowanie ultrafioletowe, emisje spalin z silników Diesla, benzen, respirabilna krzemionka krystaliczna i formaldehyd.  
• W przeciwieństwie do narażenia na inne chemikalia przemysłowe narażenie na formaldehyd jest bardziej rozpowszechnione wśród ludności aktywnej zawodowo, przy czym prawdopodobnie narażonych jest 6,4% wszystkich pracowników. Okoliczności narażenia są dość zróżnicowane, na przykład podczas pracy z klejem lub sklejką, podczas gaszenia pożaru lub otwierania kontenerów.
• W badaniu wśród czynników ryzyka zachorowania na nowotwór wyróżnia się narażenie na pył drzewny: wysokiego poziomu narażenia w ciągu ostatniego tygodnia pracy doświadczyła połowa pracowników narażonych na ten czynnik, co stanowi 1,6% wszystkich pracowników.
• Około 11,1% pracowników jest narażonych na działanie co najmniej jednej z 24 substancji w wysokim stężeniu.  
• Częste są również wielokrotne narażenia: 26,1% pracowników było prawdopodobnie narażonych na co najmniej dwa czynniki ryzyka zachorowania na nowotwór w ciągu tego samego tygodnia.
• Starsi pracownicy są zazwyczaj bardziej narażeni na wiele czynników ryzyka jednocześnie, jednak zazwyczaj na niższym poziomie niż w przypadku pozostałych pracowników.
• Osoby prowadzące działalność na własny rachunek i pracownicy tymczasowi często borykają się z wyższymi wskaźnikami narażenia, natomiast wzorce narażenia różnią się także między kobietami i mężczyznami w zależności od sektora oraz rodzaju wykonywanej pracy.

„Niemal połowa europejskich pracowników jest prawdopodobnie narażona na działanie czynników rakotwórczych w miejscu pracy, a miliony z nich są narażone na wysokie ryzyko lub wielokrotne narażenia. Co roku ponad 100 000 osób w UE umiera z powodu nowotworów pochodzenia zawodowego. Wyniki te wskazują na istotne luki w zakresie profilaktyki oraz pilną potrzebę podjęcia ukierunkowanych, opartych na dowodach interwencji mających na celu ochronę zdrowia pracowników i zmniejszenie obciążeń związanych z nowotworami pochodzenia zawodowego w całej Europie”.

William Cockburn, dyrektor wykonawczy EU-OSHA

Środki kontroli i luki w zakresie profilaktyki

Badanie przeprowadzone w okresie od września 2022 r. do lutego 2023 r. wskazuje na istotne różnice między sektorami, rodzajami miejsc pracy i grupami demograficznymi, podkreślając znaczenie ukierunkowanych interwencji i polityk.  

W badaniu narażenia pracowników przeanalizowano również, w jaki sposób miejsca pracy zarządzają ryzykiem narażenia. Stosowanie środków kontroli, takich jak wentylacja, zamknięte systemy i środki ochrony indywidualnej, jest bardzo zróżnicowane. Niektóre sektory, w tym laboratoria chemiczne, zgłaszają spójne stosowanie środków kontroli technicznej. W wielu innych kontrole są stosowane tylko sporadycznie lub wcale. Na przykład ponad dwie trzecie pracowników narażonych na emisje spalin z silników Diesla podczas konserwacji pojazdów zgłosiło, że nie stosuje środków ochronnych.

Wyniki te podkreślają potrzebę lepszego i bardziej spójnego wdrażania środków technicznych, organizacyjnych i środków ochrony indywidualnej, zgodnie z ustaloną hierarchią środków zapobiegawczych.

Przekazywanie informacji na potrzeby polityki i działań

Dane z badania narażenia pracowników dostarczają solidnych i porównywalnych dowodów na potrzeby rozwoju polityki i strategii zapobiegania w miejscu pracy. EU-OSHA aktywnie uczestniczyła w prowadzonym przez Komisję Europejską procesie aktualizacji przepisów UE dotyczących czynników rakotwórczych, mutagenów i substancji reprotoksycznych w miejscu pracy, który rozpoczął się kilka lat temu i jest obecnie kontynuowany. Nasze badania naukowe stanowią podstawę tych prac legislacyjnych, a wyniki tego badania zostaną wykorzystane w ewentualnych przyszłych zmianach. Wspierają one również cele strategicznych ram UE dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy na lata 2021–2027, europejskiego planu walki z rakiem oraz planu działania UE dotyczącego substancji rakotwórczych.

Skuteczne strategie zapobiegania muszą uwzględniać różne rodzaje i poziomy narażenia różnorodnych grup pracowników. Aby zmniejszyć ryzyko i chronić zdrowie, niezbędne są podejścia ukierunkowane na poszczególne sektory i na pracowników.

Dostęp do ustaleń

• Sprawozdanie ogólne: czynniki ryzyka zachorowania na nowotwory pochodzenia zawodowego w Europie – przegląd ustaleń badania narażenia pracowników

• Streszczenie: czynniki ryzyka zachorowania na nowotwory pochodzenia zawodowego w Europie – przegląd ustaleń badania narażenia pracowników

• Sekcja tematyczna: badanie narażenia pracowników na czynniki ryzyka zachorowania na nowotwór w Europie

(1) Pierwsze ustalenia opublikowano w listopadzie 2023 r.

Uwagi dla redaktora:
Badanie narażenia pracowników to zakrojone na szeroką skalę, masowe badanie telefoniczne przeprowadzane od września 2022 r. do lutego 2023 r. w sześciu państwach członkowskich UE. W badaniu oszacowano prawdopodobne narażenie pracowników na 24 znane czynniki ryzyka zachorowania na nowotwór, które obejmują chemikalia przemysłowe, powstałe w wyniku procesów substancje, mieszaniny oraz czynniki fizyczne.

W badaniu narażenia pracowników wykorzystano narzędzie OccIDEAS (Occupational Integrated Database Exposure Assessment System) i przedstawiono dane ważone, reprezentatywne dla 98,5 mln pracowników.

Wcześniejsze publikacje badania narażenia pracowników obejmują krótkie i techniczne sprawozdania, sprawozdanie dotyczące metodyki, sprawozdanie tematyczne dotyczące pracowników służby zdrowia oraz kilka ulotek.

Nowotwory pochodzenia zawodowego są główną przyczyną zgonów związanych z pracą w UE i każdego roku powodują ponad 100 000 zgonów, co uznano w planie działania UE dotyczącym substancji rakotwórczych.

Dodatkowe informacje można uzyskać pod adresem: https://osha.europa.eu.