Κλιματικοί κίνδυνοι: 1 στους 3 εργαζομένους εκτίθεται και εκφράζει ανησυχίες για τις επιπτώσεις στην υγεία και την ασφάλεια, όπως αποκαλύπτει η νέα Σφυγμομέτρηση ΕΑΥ

Press releases

Back to press releases
For immediate release - 23/09/2025 - 09:00

Κλιματικοί κίνδυνοι: 1 στους 3 εργαζομένους εκτίθεται και εκφράζει ανησυχίες για τις επιπτώσεις στην υγεία και την ασφάλεια, όπως αποκαλύπτει η νέα Σφυγμομέτρηση ΕΑΥ

© lawcain - stock.adobe.com

Το ένα τρίτο των εργαζομένων της ΕΕ εκτίθεται σε κινδύνους που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή, όπως ακραία ζέστη, ακραία καιρικά φαινόμενα ή κακή ποιότητα του αέρα, όπως αποκάλυψε έρευνα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA). Παράλληλα, το 31 % των εργαζομένων ανησυχεί για τον αντίκτυπο των περιβαλλοντικών κινδύνων στην επαγγελματική ασφάλεια και υγεία τους.  

Οι πληροφορίες αυτές αποτελούν μέρος των ευρημάτων της τελευταίας έρευνας του EU-OSHA Σφυγμομέτρηση ΕΑΥ 2025 για τους εργαζομένους: Η επαγγελματική ασφάλεια και υγεία στην εποχή της κλιματικής και ψηφιακής αλλαγής, η οποία προσφέρει ένα επίκαιρο στιγμιότυπο των προκλήσεων και των κινδύνων που απορρέουν από την κλιματική αλλαγή, την ψηφιοποίηση και το ψυχοκοινωνικό εργασιακό περιβάλλον που αντιμετωπίζουν σήμερα οι Ευρωπαίοι εργαζόμενοι. Η έρευνα δείχνει επίσης τον τρόπο με τον οποίο οι χώροι εργασίας ανταποκρίνονται στη διασφάλιση της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων. 

 

Κλιματική αλλαγή και ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων  

Το 33 % των εργαζομένων στην ΕΕ εκτίθεται σε τουλάχιστον έναν παράγοντα κινδύνου που σχετίζεται με την κλιματική αλλαγή· το 20 % αναφέρει έκθεση σε ακραία ζέστη και το 19 % σε κακή ποιότητα του αέρα. Η έκθεση στη ζέστη είναι υψηλότερη στους τομείς που βασίζονται σε εργασία σε εξωτερικούς χώρους: Το 35 % των εργαζομένων στους τομείς της γεωργίας, της κηπουρικής, της δασοκομίας ή της αλιείας αναφέρουν ότι εργάζονται σε συνθήκες ακραίας ζέστης, όπως και ένας στους τέσσερις εργαζομένους στους τομείς των κατασκευών και της ενέργειας. Σχεδόν ένας στους δέκα εργαζομένους επισημαίνει συμπτώματα ή ασθένειες που σχετίζονται με τη ζέστη, όπως θερμοπληξία, ζάλη ή κράμπες. Επιπλέον, πάνω από ένας στους δέκα εργαζομένους αντιμετωπίζει έντονη ηλιοφάνεια ενώ εργάζεται, κάτι που αναγνωρίζεται ως παράγοντας κινδύνου για καρκίνο. 

Οι διαφορές μεταξύ των περιφερειών είναι σαφείς, καθώς οι εργαζόμενοι στη νότια Ευρώπη βιώνουν την υψηλότερη έκθεση, γεγονός που αντανακλά τους συχνότερους καύσωνες και την υποβάθμιση του περιβάλλοντος. Παρότι περισσότεροι από το 50 % των εργοδοτών έχουν εισαγάγει προληπτικά μέτρα, όπως σκιασμένοι χώροι ανάπαυσης ή προσαρμοσμένα στη θερμοκρασία προγράμματα, η εφαρμογή τους είναι άνιση, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για ανθεκτικό στην κλιματική αλλαγή σχεδιασμό και επενδύσεις σε όλους τους κλάδους. 

Επιπλέον, ένας στους πέντε εργαζομένους ανησυχεί ότι η τρέχουσα θέση εργασίας και τα καθήκοντά του θα αλλάξουν ως αποτέλεσμα των μέτρων που λαμβάνονται για την πρόληψη των κινδύνων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή. Αυτό αντικατοπτρίζει ένα αυξανόμενο αίσθημα οικολογικού άγχους ─ του φόβου ή της δυσφορίας που προκαλείται από τις περιβαλλοντικές αλλαγές και τις πιθανές επιπτώσεις τους στην υγεία. 

Στρες και ψυχική υγεία στην εργασία: διαρκής πίεση και στιγματισμός 

Τα προβλήματα με τον φόρτο εργασίας παραμένουν ευρέως διαδεδομένα σε όλη την Ευρώπη, καθώς το 44 % των εργαζομένων αναφέρουν ότι αντιμετωπίζουν σοβαρή πίεση χρόνου ή υπερβολικό φόρτο εργασίας. Στον τομέα της υγειονομικής και κοινωνικής περίθαλψης, το ποσοστό αυξάνεται στο 50 %, ενώ το 41 % δηλώνουν ότι οι προσπάθειές τους δεν αναγνωρίζονται ούτε αμείβονται επαρκώς, επαναλαμβάνοντας μακροχρόνιες ανησυχίες σχετικά με την εργασιακή εξουθένωση και τις ελλείψεις προσωπικού στον τομέα. 

Τα ευρήματα δείχνουν επίσης ότι συνεχίζεται ο στιγματισμός γύρω από την ψυχική υγεία· το 48 % όσων απάντησαν πιστεύουν ότι η γνωστοποίηση ενός προβλήματος ψυχικής υγείας θα μπορούσε να βλάψει τη σταδιοδρομία τους. Η αντίληψη αυτή είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη μεταξύ των νεότερων εργαζομένων και εκείνων που έχουν χαμηλότερα αμειβόμενους ή επισφαλείς ρόλους. Ωστόσο, στην πλειονότητά τους οι εργαζόμενοι θα αισθάνονταν άνετα να συζητήσουν την ψυχική τους υγεία με έναν προϊστάμενο ή διευθυντή, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο στιγματισμός που αφορά την ψυχική υγεία μειώνεται.  

Η πρόσβαση σε υποστήριξη διαφέρει επίσης, καθώς το 66 % των εργαζομένων σε μεγάλες εταιρείες έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες και κατάρτιση σχετικά με το στρες και την ευεξία, σε σύγκριση με μόλις το 42 % στις πολύ μικρές εταιρείες. Οι χώρες της βόρειας και της δυτικής Ευρώπης γενικά επιδεικνύουν καλύτερη υποστήριξη και πιο προορατικές προσεγγίσεις, ενώ άλλες μόλις αρχίζουν να αντιμετωπίζουν την ψυχική υγεία με δομημένους τρόπους. 

Ψηφιοποίηση και αυτονομία στον χώρο εργασίας 

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός της εργασίας έχει προχωρήσει αρκετά: εννέα στους δέκα εργαζομένους στην ΕΕ χρησιμοποιούν τουλάχιστον μία ψηφιακή τεχνολογία στο πλαίσιο του ρόλου τους, και περίπου ένας στους τρεις χρησιμοποιεί προηγμένα εργαλεία, όπως συστήματα που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη, φορετές συσκευές ή ρομπότ. 

Το 25 % των εργαζομένων δηλώνουν ότι χρησιμοποιούνται ψηφιακές τεχνολογίες για την παρακολούθηση της εργασίας και της συμπεριφοράς τους, και το 27 % αναφέρουν ότι τα καθήκοντα κατανέμονται αυτόματα μέσω τέτοιων συστημάτων. Οι πρακτικές αυτές εγείρουν ερωτήματα σχετικά με τη χρήση των δεδομένων, την εμπιστοσύνη των εργαζομένων και τον κίνδυνο υπέρμετρου ελέγχου και υπερβολικής διαχείρισης. Σχετίζονται επίσης με το στρες και τα προβλήματα ψυχικής υγείας. 

Επιπλέον, η ψηφιοποίηση μπορεί να μεταβάλει σημαντικά τους εργασιακούς ρόλους. Ορισμένοι εργαζόμενοι αισθάνονται απομονωμένοι, με λιγότερες ευκαιρίες να χρησιμοποιούν τις δεξιότητές τους ή να λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με την εργασία τους. Αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια, κοινωνικό διάλογο και συμμετοχή των εργαζομένων στις αποφάσεις σχετικά με την υιοθέτηση των τεχνολογιών. 

Ο William Cockburn, εκτελεστικός διευθυντής του EU-OSHA, δήλωσε τα εξής: 

«Τα ευρήματα αυτά δείχνουν ότι οι εργαζόμενοι σε ολόκληρη την Ευρώπη αντιμετωπίζουν σύνθετες και εξελισσόμενες προκλήσεις. Σχεδόν τρεις στους δέκα αντιμετωπίζουν στρες, κατάθλιψη ή άγχος που συνδέεται με την εργασία τους. Περίπου το ένα τρίτο ανησυχεί ότι η κλιματική αλλαγή μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια και την υγεία τους. Από την προσαρμογή των χώρων εργασίας στις σωματικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, έως τη μείωση του στιγματισμού όσον αφορά την ψυχική υγεία και τη διασφάλιση της δεοντολογικής εισαγωγής των ψηφιακών εργαλείων, η προστασία της ασφάλειας, της υγείας και της αξιοπρέπειας του εργατικού δυναμικού της Ευρώπης πρέπει να παραμείνει ύψιστη προτεραιότητα. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς προσπαθούμε να αντεπεξέλθουμε στη διττή μετάβαση της κλιματικής και της ψηφιακής αλλαγής.»

Πόροι για δράση 

Προκειμένου να υποστηρίξει τη διαδικασία λήψης τεκμηριωμένων αποφάσεων, ο EU-OSHA έχει εκδώσει μια δέσμη πόρων σχεδιασμένων με σκοπό τη μετατροπή των δεδομένων σε δράση. Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι εξής: 

  • Πλήρης έκθεση και σύνοψη, όπου επισημαίνονται οι βασικές προκλήσεις και ευκαιρίες σε ολόκληρη την Ευρώπη

 

Σημείωση προς τον συντάκτη

 

Η έρευνα «Σφυγμομέτρηση ΕΑΥ 2025» εξετάζει. μια σειρά από επιπτώσεις που ενέχουν οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι, η κλιματική αλλαγή και η χρήση ψηφιακών τεχνολογιών στους χώρους εργασίας για την ψυχική υγεία των εργαζομένων, καθώς και τα σχετικά μέτρα που εφαρμόζονται στους χώρους εργασίας  

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε τηλεφωνικά τον Απρίλιο του 2025, και περιλαμβάνει τις απαντήσεις άνω των 28.000 εργαζομένων από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, καθώς και από την Ισλανδία, τη Νορβηγία ─ και για πρώτη φορά ─ την Ελβετία.  

Η έρευνα του 2025 συγκεντρώνει πληροφορίες σχετικά με τους εργαζομένους και τα κύρια χαρακτηριστικά της εργασίας τους. Επικεντρώνεται στους ψυχοκοινωνικούς και σωματικούς κινδύνους που προκύπτουν από τη χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών και από την κλιματική αλλαγή, στον αντίκτυπό τους στην επαγγελματική ασφάλεια και υγεία (ΕΑΥ), καθώς και στα μέτρα που εφαρμόζονται στους χώρους εργασίας για την πρόληψη των κινδύνων αυτών. 

Η παρούσα έκδοση διευρύνει το πεδίο της συμπεριλαμβάνοντας νέους ψυχοκοινωνικούς παράγοντες που συνδέονται με την ψηφιοποίηση, όπως η διάκριση δεξιοτήτων και το νόημα στην εργασία, καθώς και αναδυόμενους κινδύνους που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή, όπως το οικολογικό άγχος και η ποιοτική εργασιακή ανασφάλεια. Εξετάζει επίσης παραδοσιακούς κινδύνους, όπως η ανισορροπία προσπάθειας-ανταμοιβής και η ποσοτική εργασιακή ανασφάλεια. Οι κοινωνικοδημογραφικές μεταβλητές [διευθυντικές θέσεις έναντι μη διευθυντικών θέσεων και καθεστώς μετανάστη (πρώτη και δεύτερη γενιά)] συμβάλλουν στον καλύτερο αντικατοπτρισμό των διαφορετικών εμπειριών των εργαζομένων στην έρευνα. 

Το σύνολο των δεδομένων θα τεθεί στη διάθεση των ερευνητών το 2026.