Zagrożenia klimatyczne: co trzeci pracownik jest na nie narażony i obawia się ich wpływu na zdrowie i bezpieczeństwo – czytamy w nowym badaniu Puls BHP

Press releases

Back to press releases
For immediate release - 23/09/2025 - 09:00

Zagrożenia klimatyczne: co trzeci pracownik jest na nie narażony i obawia się ich wpływu na zdrowie i bezpieczeństwo – czytamy w nowym badaniu Puls BHP

© lawcain - stock.adobe.com

Jedna trzecia pracowników w UE jest narażona na zagrożenia związane ze zmianą klimatu ─ takie jak ekstremalne upały, ekstremalne zjawiska pogodowe lub zła jakość powietrza – wynika z badania przeprowadzonego przez Europejską Agencję Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA). Jednocześnie 31% pracowników obawia się wpływu zagrożeń środowiskowych na bezpieczeństwo i zdrowie w miejscu pracy.  

Te spostrzeżenia stanowią część przeprowadzonego przez EU-OSHA najnowszego Badania pracowników Puls BHP 2025: Bezpieczeństwo i higiena pracy w dobie zmiany klimatu i cyfryzacji, które przedstawia aktualny obraz wyzwań i zagrożeń wynikających ze zmiany klimatu, cyfryzacji i psychospołecznego środowiska pracy, z którymi borykają się obecnie pracownicy w Europie. Badanie pokazuje również, w jaki sposób miejsca pracy reagują na kwestie bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

Zmiana klimatu a bezpieczeństwo i zdrowie pracowników  

33% pracowników w UE jest narażonych na co najmniej jeden czynnik ryzyka związany ze zmianą klimatu, przy czym 20% zgłasza narażenie na ekstremalne upały, a 19% na złą jakość powietrza. Największe narażenie na upały występuje w sektorach, w których praca wykonywana jest na zewnątrz: do pracy w ekstremalnie wysokich temperaturach przyznaje się 35% pracowników zatrudnionych w rolnictwie, ogrodnictwie, leśnictwie i rybołówstwie, a w sektorze budowlanym i energetycznym – co czwarta osoba. Prawie co dziesiąty pracownik zgłasza objawy lub dolegliwości związane z upałem, takie jak udar cieplny, zawroty głowy lub skurcze. Co więcej, ponad jeden na dziesięciu pracowników w trakcie pracy jest narażony na intensywne działanie promieni słonecznych, co uznaje się za czynnik ryzyka zachorowania na raka. 

Wyraźnie zaznaczają się różnice pod względem regionów: pracownicy w Europie Południowej są najbardziej narażeni na działanie wysokich temperatur, co jest odzwierciedleniem częstszych fal upałów i degradacji środowiska. Mimo że ponad 50% pracodawców wprowadziło środki zapobiegawcze, takie jak zacienione miejsca odpoczynku lub dostosowane do warunków atmosferycznych harmonogramy pracy, ich wdrażanie przebiega nierównomiernie, co podkreśla potrzebę planowania i inwestowania w rozwiązania odporne na zmiany klimatu we wszystkich branżach. 

Ponadto jeden na pięciu pracowników obawia się, że ich obecna praca i zadania ulegną zmianie w wyniku działań zapobiegających zagrożeniom związanym ze zmianą klimatu. Odzwierciedla to rosnące poczucie lęku ekologicznego ─ strachu lub niepokoju wywołanego zmianami w środowisku i ich potencjalnym wpływem na zdrowie. 

Stres i zdrowie psychiczne w pracy: ciągła presja i stygmatyzacja 

Problemy związane z obciążeniem pracą są w całej Europie nadal powszechne: 44% pracowników przyznaje się do odczuwania silnej presji czasu lub przeciążenia pracą. W sektorze opieki zdrowotnej i społecznej odsetek ten wzrasta do 50%, przy czym 41% twierdzi, że ich wysiłki nie są wystarczająco doceniane lub nagradzane, co potwierdza długotrwałe obawy dotyczące wypalenia zawodowego i niedoborów kadrowych w tym sektorze. 

Wyniki wskazują również na utrzymującą się stygmatyzację związaną ze zdrowiem psychicznym; 48% respondentów uważa, że ujawnienie stanu zdrowia psychicznego może zaszkodzić ich karierze. Takie przekonanie jest szczególnie powszechne wśród młodych pracowników i osób pracujących na stanowiskach gorzej płatnych lub niepewnych. Większość pracowników twierdzi jednak, że czułaby się swobodnie mogąc porozmawiać o swoim stanie zdrowia psychicznego z przełożonym lub kierownikiem, co sugeruje, że stygmatyzacja związana ze zdrowiem psychicznym maleje.  

Dostęp do wsparcia jest także zróżnicowany – 66% pracowników w dużych przedsiębiorstwach otrzymuje informacje i może uczestniczyć w szkoleniach dotyczących stresu i dobrostanu, natomiast w mikroprzedsiębiorstwach odsetek ten wynosi zaledwie 42%. Państwa Europy Północnej i Zachodniej na ogół wykazują większe wsparcie i bardziej proaktywne podejście, podczas gdy inne dopiero zaczynają podejmować kwestie zdrowia psychicznego w sposób ustrukturyzowany. 

Cyfryzacja i autonomia w miejscu pracy 

Cyfrowa transformacja pracy już ma miejsce: dziewięciu na dziesięciu pracowników w UE korzysta w swojej pracy z co najmniej jednej technologii cyfrowej, a około jedna trzecia korzysta z zaawansowanych narzędzi, takich jak systemy oparte na sztucznej inteligencji, urządzenia ubieralne czy roboty. 

25% pracowników twierdzi, że technologie cyfrowe są wykorzystywane do monitorowania ich pracy i zachowań, a 27% zgłasza, że zadania są automatycznie przydzielane za pośrednictwem takich systemów. Praktyki te budzą wątpliwości dotyczące wykorzystywania danych, zaufania pracowników oraz ryzyka nadmiernej kontroli i nadmiernego zarządzania. Wiążą się one również ze stresem i problemami ze zdrowiem psychicznym. 

Ponadto cyfryzacja może znacząco zmienić role zawodowe. Niektórzy pracownicy czują się odizolowani, ponieważ mają mniej możliwości wykorzystania swoich umiejętności lub podejmowania decyzji dotyczących swojej pracy. Podkreśla to potrzebę większej przejrzystości, dialogu społecznego i udziału pracowników w podejmowaniu decyzji dotyczących wdrażania technologii. 

William Cockburn, dyrektor wykonawczy EU-OSHA, powiedział: 

„Wyniki te pokazują, że pracownicy w całej Europie mierzą się ze złożonymi i zmieniającymi się wyzwaniami. Prawie trzy na dziesięć osób zmaga się ze stresem, depresją lub lękiem związanym z pracą. Około jedna trzecia obawia się, że zmiana klimatu może stanowić zagrożenie dla ich bezpieczeństwa i zdrowia. Począwszy od dostosowania miejsc pracy do fizycznych skutków zmiany klimatu, przez zmniejszanie stereotypów związanych ze zdrowiem psychicznym, po zapewnienie etycznego wdrażania narzędzi cyfrowych ─ ochrona bezpieczeństwa, zdrowia i godności pracowników w Europie musi pozostać najwyższym priorytetem. Jest to szczególnie ważne w obliczu podwójnej transformacji – klimatycznej i cyfrowej.”

Zasoby do działania 

Aby pomóc w podejmowaniu decyzji w oparciu o dowody, EU-OSHA udostępniła pakiet zasobów mających na celu przekształcenie danych w działania. Należą do nich: 

 

Uwaga do redaktora

 

W badaniu Puls BHP 2025 przeanalizowano wpływ zagrożeń psychospołecznych, zmiany klimatu i wykorzystania technologii cyfrowych w miejscu pracy na zdrowie psychiczne pracowników oraz związane z tym środki stosowane w miejscu pracy.  

Badanie, przeprowadzone telefonicznie w kwietniu 2025 r., obejmuje odpowiedzi ponad 28 000 pracowników we wszystkich państwach członkowskich UE oraz Islandii i Norwegii, a także – po raz pierwszy – w Szwajcarii.  

W badaniu z 2025 r. zebrano informacje na temat pracowników i głównych cech ich pracy. Skoncentrowano się w nim na zagrożeniach psychospołecznych i fizycznych wynikających z wykorzystania technologii cyfrowych i zmiany klimatu, ich wpływie na bezpieczeństwo i higienę pracy (BHP) oraz środkach wdrożonych w ich miejscu pracy w celu zapobiegania takim zagrożeniom. 

W tej edycji poszerzono zakres o nowe czynniki psychospołeczne powiązane z cyfryzacją, takie jak rozróżnienie umiejętności i poczucie sensu pracy, a także o nowe zagrożenia związane ze zmianą klimatu, m.in. lęk ekologiczny i niepewność zatrudnienia pod względem jakości. Obejmuje również tradycyjne zagrożenia, takie jak brak równowagi między wysiłkiem a nagrodą oraz niepewność zatrudnienia pod względem ilości. Zmienne socjodemograficzne ─ role kierownicze i niekierownicze oraz status migranta (pierwsze i drugie pokolenie) — zwiększają możliwość odzwierciedlenia przez badanie różnorodnych doświadczeń pracowników. 

Zbiór danych zostanie udostępniony badaczom w 2026 r.