Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins leggur til að vernda launþega betur gegn krabbameinsvaldandi íðefnum

Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins leggur til breytingar á Tilskipuninni um krabbameins- og stökkbreytivalda (2004/37/EC) til að takmarka útsetningarmörk íðefna á vinnustöðum, þar á meðal „kísilkristöllum sem hægt er að anda að sér“ (RCS).
Talið er að krabbamein valdi yfir helmingi allra vinnutengdra dauðsfalla í ESB, eða allt að 102.000 dauðsföllum á ári hverju.

Ef þessi markgildi verða að veruleika mun það leiða til færri tilvika vinnutengds krabbameins og bæta lagavernd launþega, sem verða fyrir útsetningu, einkum í byggingariðnaðinum. Tillagan mun draga úr muninum á milli aðildarríkja þegar kemur að heilsuvernd launþega og þannig hvetja til aukinnar atvinnu þvert á landamæri, því launþegar geta treyst því að lágmarksstaðlarnir og heilbrigðisverndin sé tryggð í öllum aðildarríkjunum.

Áætlunin um krabbameinsvaldandi efni er verkefni ESB sem miðar að því að berjast gegn vinnutengdu krabbameini, sem er helsta orsök vinnuslysa og atvinnutengdra dauðsfalla í ESB. Markmiðið er að hjálpa fyrirtækjum að grípa til aðgerða með því að:

• Auka vitund um hættuna sem tengist útsetningu fyrir krabbameinsvaldandi efnum á vinnustöðum
• Að bjóða upp á verkfæri og lausnir fyrir fyrirtæki og launþega
• Að leiða fólk saman til að skiptast á góðum starfsvenjum og efla samstarf milli innlendra aðila og samstarfsaðila ESB

Verkefnið miðar að því að hjálpa til við að vernda starfsmenn gegn skaða – í dag og í framtíðinni. Það stuðlar að áætlun Evrópu um að sigrast á krabbameini og er stutt af varnaráætlun ESB um vinnuvernd 2021-2027.

Kannaðu vefsíðuna S.T.O.P. carcinogens at work (Stöðvum krabbameinsvaldandi efni á vinnustað) til að finna hagnýta aðstoð og ráðgjöf fyrir bæði starfsmenn og vinnuveitendur. Kynntu þér áhættur, finndu út hvernig hægt er að grípa til aðgerða og uppgötvaðu hvað samstarfsaðilar eru að gera.

Hver stendur að baki frumkvæðinu?

Átakið, sem hófst árið 2016, sameinar fjölbreyttan hóp samstarfsaðila: Aðildarríki ESB, aðilar vinnumarkaðarins, framkvæmdastjórn ESB, Efnastofnun Evrópu (ECHA) og EU-OSHA.

Vinnuveitendur, launþegar, vinnueftirlit, vísindamenn, verkalýðsfélög, sérfræðingasamtök, menntastofnanir og þjálfarar eru einnig hvattir til að taka þátt í netkerfinu til að koma í veg fyrir útsetningu fyrir krabbameinsvaldandi efnum.

Hvernig á að taka þátt?

• Deilið nýstárlegum lausnum og bestu starfsvenjum til að draga úr váhrifum krabbameinsvaldandi efna á vinnustað.
• Styðjið vitundarherferðir sem upplýsa starfsmenn og vinnuveitendur um áhættu og forvarnir.
• Notið og kynnið verkfæri og þekkingu vegvísisins til að koma í veg fyrir útsetningu í þínu eigin fyrirtæki.

Stefna 2025-2027

Á árunum 2016 til 2024 safnaði verkefnið miklum upplýsingum og átti í samskiptum við fjölbreytta hagsmunaaðila.

Núverandi vegvísir um krabbameinsvaldandi efni 3.0 – stefna fyrir árin 2025–2027 leggur áherslu á að dreifa gögnum og verkfærum til að hrinda aðgerðum í framkvæmd sem byggjast á þessum skuldbindingum:

• Að miðla þekkingu á áhrifum heilsufars til vinnuveitenda og starfsmanna.
• Að styðja vinnuveitendur og launþega við hagnýta notkun verkfæra og þekkingar.
• Að skipuleggja reglulega fundi samstarfsaðila til að tryggja viðvarandi samstarf og vitund um starfsemina.
• Frumkvæðið er sjálfboðavinna og framkvæmdamiðað. Þótt samstarfsaðilarnir komi sér saman um grunnverkefni er hvatt til fleiri athafna.
• Markmiðið með verkefninu er að skilja eftir varanlega arfleifð til að koma í veg fyrir vinnutengda útsetningu fyrir krabbameinsvaldandi efnum.

Vinnuverndarstofnun Evrópu hjálpar til við að kynna starfsemi vegvísisins og styður samstarfsaðila í því að skipuleggja viðburði til að auka vitund og kynna fyrirbyggjandi aðgerðir.