Factsheet 12 - Arbeidsomstandigheden en arbeidsgeschiktheid: programma’s, praktijken en ervaringen

In de afgelopen jaren werd het bevorderen van arbeidsgeschiktheid employability) een van de belangrijkste beleidsinitiatieven van regeringen om de nationale werkgelegenheid te verbeteren. Dit vraagstuk wordt in de eerste plaats in verband gezien met de arbeidsmarkt. Hoewel er geen eenduidige definitie van arbeidsgeschiktheid bestaat, denkt men hierbij vooral aan een vergroting van kennis en vaardigheden van werkenden en werklozen door meer onderwijs en beroepsopleidingen. Daarmee wil men hen helpen werk te vinden of te behouden. In september 1999 werd voor het eerst het verband tussen arbeidsomstandigheden en arbeidsgeschiktheid diepgaand besproken in een gezamenlijk door het Europees Agentschap en het Finse voorzitterschap van de Europese Unie georganiseerde conferentie. Sindsdien heeft het Agentschap een aantal vervolgactiviteiten georganiseerd waaronder het rapport dat hier wordt samengevat. Uit dat verslag blijkt dat aandacht voor arbeidsomstandigheden op een aantal manieren kan bijdragen tot een verbetering van de arbeidsgeschiktheid van werkenden, zoals (her)ontwerp van de werkplek, een gezonde en veilige werkomgeving, scholing en bijscholing, beoordeling van de eisen die het werk aan ons stelt, medische diagnostiek, en de beoordeling van functionele capaciteiten. In het verslag zijn 26 gevalsstudies van initiatieven van diverse organisaties samengebracht. Deze zijn in vier hoofdcategorieën verdeeld: - programma’s waarin gezondheids- en veiligheidsrisico’s worden aangepakt teneinde beroepsongevallen en -ziekten te voorkomen. Dergelijke programma’s richten zich vaak tot specifieke risicogroepen; - rehabilitatie van zieke werknemers door het verlenen van bepaalde diensten of door aanpassing van de werkplaats zodat zij kunnen herstellen en weer aan de slag kunnen; - reïntegratieprojecten voor mensen die voor langere tijd mindervalide zijn; - initiatieven ter bevordering van een gezonde arbeidsplek. Daarbij wordt de arbeidsplaats als kader gezien voor activiteiten die de algemene gezondheidsconditie van het personeel moeten verbeteren. Naast de beschrijving van de 26 initiatieven, de betrokkenen, de resultaten en de problemen waarop men is gestuit, bevat het rapport ook een evaluatie van de invloed ervan en wordt gekeken naar de ‘overdraagbaarheid’ van de lessen die men heeft geleerd. In dit document worden zeven voorbeelden aangehaald om een indruk van het rapport te geven.