Kanker en werk

Cancer and work

© reewungjunerr - stock.adobe.com

Werkgerelateerde kanker blijft een van de grootste uitdagingen op het gebied van gezondheid op het werk in Europa en is de belangrijkste oorzaak van werkgerelateerde sterfgevallen in de EU. Volgens de Europese Code tegen Kanker zijn werkgerelateerde vormen van kanker verantwoordelijk voor iets meer dan 45 % van alle werkgerelateerde sterfgevallen in de EU, wat neerkomt op meer dan 100 000 sterfgevallen per jaar. Tegelijkertijd leven en werken meer mensen met kanker dan ooit tevoren. Werken tijdens een kankerbehandeling of na herstel kan nochtans zwaar zijn en dit vereist vaak flexibele en ondersteunende aanpassingen op de werkplek.

Werkgerelateerde kanker: een belangrijke uitdaging op het gebied van gezondheid op het werk in Europa

Blootstelling aan risicofactoren voor kanker op het werk komt veel voor. Uit de resultaten van EU-OSHA’s enquête over de blootstelling van werknemers blijkt dat bijna de helft van de Europese werknemers tijdens hun laatste werkweek waarschijnlijk aan ten minste één risicofactor voor kanker is blootgesteld, waarbij er sprake is van hoge blootstellingsniveaus en meervoudige blootstelling bij bepaalde werkzaamheden.

Hoewel chemische agentia nog steeds de belangrijkste oorzaak van werkgerelateerde kanker vormen, zijn ze niet de enige oorzaak. Fysieke en organisatorische risicofactoren spelen ook een belangrijke rol. Het gaat daarbij onder meer om ultraviolette zonnestraling, nachtwerk en andere factoren die verband houden met de organisatie van het werk en de arbeidsomstandigheden. Er is een groeiende wetenschappelijke belangstelling voor de mogelijke kankerverwekkende effecten van hormoonontregelaars (zoals bepaalde pesticiden) en bepaalde nanomaterialen, bijvoorbeeld meerwandige koolstofnanobuizen-7 (Multi-Wall Carbon Nanotubes-7, MWCNT-7).

EU-maatregelen ter voorkoming van werkgerelateerde kanker

In reactie op de omvang van het probleem heeft de Europese Unie maatregelen genomen om werknemers beter te beschermen. Het voorkomen van blootstelling aan de bron, het verbeteren van het risicobeheer op de werkplek en het vergroten van het bewustzijn blijven essentieel voor de bescherming van werknemers en het terugdringen van de last van werkgerelateerde kanker in heel Europa. Preventie van werkgerelateerde kanker is een belangrijke doelstelling van het strategisch EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk 2021-2027 en het Europees kankerbestrijdingsplan.

Een belangrijk wetgevingsinstrument is de richtlijn betreffende carcinogene, mutagene of reprotoxische agentia (CMR-richtlijn). Deze richtlijn is verscheidene malen herzien om rekening te houden met de meest recente wetenschappelijke gegevens. Deze maatregelen zullen naar verwachting het aantal toekomstige gevallen van werkgerelateerde kanker en andere ernstige gezondheidsproblemen aanzienlijk verminderen.