Belangrijkste bevindingen

• Dankzij digitalisering en datagestuurde doelgerichtheid worden inspecties zo effectief mogelijk uitgevoerd. Alle vijf landen hebben namelijk te maken met uitdagingen voor wat betreft de verhouding tussen het aantal inspecteurs en het totale personeelsbestand en beperkte beschikbare middelen voor gezondheid en veiligheid op het werk.
• De handhaving verschuift van een puur op toezicht en controle van bovenaf gebaseerd model naar ondersteunende en stimulerende benaderingen die aansluiten bij de realiteit op de werkvloer.
• Sterke samenwerkingsnetwerken zijn van essentieel belang ─ geen enkele instelling kan de uitdagingen op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk alleen aan, zeker niet als het gaat om het bereiken van kleine en middelgrote ondernemingen en kwetsbare werknemers.
• Benaderingen en instrumenten voor ondersteuning op afstand en digitale ondersteuning, van videoconsultaties tot AI-chatbots, zijn een vast onderdeel geworden van systemen voor veiligheid en gezondheid op het werk.
• Duurzame verbeteringen op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk zijn afhankelijk van de opbouw van interne capaciteiten bij werkgevers en werknemers door middel van strategieën die zijn afgestemd op verschillende contexten en doelgroepen.

Gevolgen voor beleidsmakers en beroepsbeoefenaren

• Strategieën moeten flexibel zijn en op verschillende contexten worden afgestemd – er bestaat geen universele oplossing die overal werkt.
• Een portefeuillebenadering, waarbij meerdere strategieën worden gecombineerd, is van essentieel belang.
• Er is nog steeds veel ruimte voor verbetering voor empirisch onderbouwd ontwerp, monitoring en evaluatie van interventies.
• Ondanks de technologische vooruitgang blijven menselijke expertise, inzicht en relaties van cruciaal belang.
• Kortom: Door samen te werken en digitale innovatie te combineren met menselijke inzichten, kunnen we systemen voor veiligheid en gezondheid op het werk versterken en zorgen voor veiligere en gezondere werkplekken in heel Europa.

Een toenemende invloed op de veiligheid en gezondheid op het werk

Zowel in de bouwsector als in de agrovoedingssector hebben de relaties binnen de toeleveringsketen tussen afnemers en leveranciers een steeds grotere invloed op de manier waarop het werk wordt georganiseerd en beheerd. De resultaten op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk worden dus niet langer alleen op bedrijfsniveau bepaald – besluitvormers stroomopwaarts in de keten spelen een cruciale rol.

De veiligheid en gezondheid op het werk verbetert het meest wanneer bedrijven gebruikmaken van:

• contractueel beheer: formele vereisten, normen, certificeringen, audits.
• relationeel beheer: samenwerking, dialoog, gemeenschappelijke doelstellingen.

Deze hybride aanpak draagt bij tot een eerlijke verdeling van de verantwoordelijkheden, vergroot het vertrouwen en zorgt voor voortdurende verbetering in de hele keten.

Praktische hefboominstrumenten

• Duidelijke criteria op het gebied van veiligheid en gezondheid bij aanbestedingen en inkoop.
• Transparante criteria voor de selectie van leveranciers.
• Sterkere, op veiligheid en gezondheid op het werk gerichte contractbepalingen.
• Voortdurende gezamenlijke opvolging met leveranciers.
• Een cultuur van vertrouwen en samenwerking.

Sectorspecifieke inzichten: bouw en agrovoeding

Bouw:

• De focus leggen op een gezamenlijke veiligheidscultuur van opdrachtgevers en aannemers is een bijzonder effectieve strategie.
• Veiligheidscultuur speelt een cruciale rol wanneer meerdere aannemers met elkaar samenwerken.
• Een gezamenlijke visie, betrokkenheid van de medewerkers en communicatie van onderaf zijn essentieel.

Agrovoeding:

• Hybride bestuur zorgt voor meer vertrouwen en een betere verdeling van verantwoordelijkheden.
• De resultaten wijzen op meetbare verbeteringen op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk en arbeidsomstandigheden.

Beleidsadviezen voor regelgevende instanties en beroepsbeoefenaren

• Uit de bevindingen blijkt dat de hefboomwerking van de markt een belangrijke rol kan spelen bij de bevordering van gezondheid en veiligheid op het werk in de toeleveringsketen, maar de hefboomwerking van de markt kan de regelgeving niet vervangen.
• Transparante criteria op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk opnemen in openbare en particuliere aanbestedingen.
• De specifieke uitdagingen aanpakken waarmee kleine en middelgrote ondernemingen worden geconfronteerd bij de naleving van de eisen van de toeleveringsketen.
• De teams voor inkoop en MVO/maatschappelijke duurzaamheid samenbrengen om meer prioriteit te geven aan gezondheid en veiligheid op het werk.
• Langlopende contracten gebruiken om stabiliteit bij leveranciers en investeringen mogelijk te maken.
• Vertrouwen opbouwen door middel van regelmatige fysieke bezoeken en een open dialoog – onder meer over veiligheid en gezondheid op het werk.
• Flexibele leveringsvoorwaarden hanteren en leveranciers ondersteuning bieden wanneer zich onvoorziene problemen voordoen.