Samanburður á útsetningargögnum milli heimilda

Verkefnið kortleggur og greinir gagnagrunna ESB og aðildarríkjanna um útsetningu fyrir áhættuþáttum krabbameins.

Kjarnaþáttur er eftirfylgni WES, sem leggur áherslu á 24 áhættuþætti krabbameins. Í þessari rannsókn eru WES‑gögn borin saman við fyrirliggjandi landsgögn frá Þýskalandi, Frakklandi, Finnlandi og Spáni. Markmiðið er að meta umfang, aðgengi og gæði upplýsinga og kanna muninn og líkindi milli WES‑gagna og annarra gagnalinda.

Annað atriði er samanburðar‑ og tölfræðileg greining á tiltækum gögnum um útsetningu fyrir áhættuþáttum krabbameins, þar sem umfangið er víkkað út til annarra þátta og landa sem ekki voru tekin með í WES‑könnuninni.

Að skilja framkvæmd aðildarríkja ESB við viðurkenningu starfstengds krabbameins

Annað lykilatriði er að skilja mismunandi starfshætti í aðildarríkjum ESB og EFTA varðandi viðurkenningu starfsbundins krabbameins. Þessi rannsókn safnar saman þeim tegundum krabbameina sem skráðar eru á landsskrár, setur fram viðbótar‑ og aðrar kerfisleiðir til viðurkenningar starfstengdra sjúkdóma, lýsir þeim skilyrðum og upplýsingum sem þarf til að sýna fram á að starfsmaður hafi verið útsettur fyrir krabbameinsvaldandi efni og greinir þá aðila sem koma að viðurkenningu starfstengds krabbameins. Þar er einnig bent á eyður, þarfir og góðar starfsvenjur sem geta hjálpað til við að tengja váhrifin við krabbameinið um allt ESB.

Nokkrar upplýsingar liggja nú þegar fyrir úr evrópskum tölfræðigögnum um atvinnusjúkdóma, þar á meðal starfstengd krabbamein.

Samsett útsetning fyrir krabbameinsvaldandi efnum

Verkefnið fjallar um samsetta útsetningu fyrir krabbameinsvaldandi, stökkbreytandi og æxlunarskaðandi efnum (CMR). Í samvinnu við Efnaöryggisstofnun Evrópu (ECHA) er markmið þessa þáttar að safna upplýsingum um váhrifastyrk, greina atvinnugreinar og starfsstéttir þar sem samsett váhrif eru algengari og þróa leiðbeiningar fyrir vinnustaði.

Skipting á efnum og meginreglan um „eins lítið og tæknilega er mögulegt“

Frekari rannsóknarþáttur miðar að því auka vitund og auðvelda efnaútskipti sem og tæknilegar lausnir til að draga úr váhrifum niður í „eins lágt stig og tæknilega er mögulegt“ og tryggja samræmi við ný samræmd váhrifamörk ESB á vinnustöðum (OEL). Verkið kannar hindranir og áskoranir við efnisútskipti og greinir aðgerðir innan einstakra geira og góða starfshætti.

Vinnutengt krabbamein heldur áfram að vera stærsta áskorunin varðandi vinnuvernd í Evrópu

Útsetning fyrir krabbameinsáhættuþáttum á vinnustöðum er algeng. Niðurstöður úr könnun Evrópsku vinnuverndarstofnunarinnar um útsetningu starfsmanna (Workers' Exposure Survey) benda til þess að nær helmingur evrópskra launþega hafi líklega orðið fyrir að minnsta kosti einum krabbameinsvaldandi áhættuþætti á síðustu vinnuviku, þar á meðal mikilli og margþættri útsetningu við ákveðnar athafnir.

Þó að efnafræðilegir áhrifavaldar séu áfram aðalorsök vinnutengds krabbameins, eru þeir ekki þeir einu. Efnislegir og skipulagslegir áhættuþættir gegna einnig mikilvægu hlutverki. Má þar nefna útfjólubláa sólargeislun, næturvinnu og aðra þætti sem tengjast skipulagi vinnunnar og vinnuaðstæðum. Vaxandi vísindalegur áhugi beinist að mögulegum krabbameinstengdum áhrifum hormónaraskandi efna (svo sem ákveðinna skordýraeitra) og ákveðinna nanóefna, til dæmis Multi-Wall Carbon Nanotubes-7 (MWCNT-7).

Aðgerðir ESB til að koma í veg fyrir vinnutengt krabbamein

Til að bregðast við umfangi vandans hefur Evrópusambandið gripið til aðgerða til að vernda starfsmenn betur. Að koma í veg fyrir útsetningu við upptök, bæta áhættustjórnun á vinnustað og auka vitund er áfram nauðsynlegt til að vernda starfsmenn og draga úr byrði vinnutengds krabbameins um alla Evrópu. Forvarnir gegn vinnutengdu krabbameini eru lykilmarkmið rammaáætlunar ESB um heilbrigði og öryggi á vinnustöðum 2021–2027 og áætlunar Evrópu gegn krabbameini.

Ein helsta lagagerðin er tilskipunin um krabbameinsvaldandi, stökkbreytandi og æxlunarskaðleg efni (CMRD). Þessi tilskipun hefur verið endurskoðuð nokkrum sinnum til að endurspegla nýjustu vísindaþekkingu. Gert er ráð fyrir að þessar aðgerðir muni draga verulega úr tilfellum vinnutengds krabbameins og annarra alvarlegra heilsufarslegra áhrifa í framtíðinni.