Het definitieve overzichtsverslag van de enquête (1), dat berust op informatie voor 98,5 miljoen Europese werknemers, bevat de meest uitgebreide gegevens tot dusver over de waarschijnlijke blootstelling van werknemers aan 24 bekende kankerrisicofactoren in zes EU-lidstaten: Duitsland, Ierland, Spanje, Frankrijk, Hongarije en Finland. In het nieuwste verslag wordt benadrukt dat 46,6 miljoen werknemers tijdens hun meest recente werkweek aan een of meer van de kankerrisico’s werden blootgesteld.

Blootstellingsniveaus en verschillen tussen werknemers

• Werknemers bleken op het werk het meest te worden blootgesteld aan ultraviolette zonnestraling, uitlaatgassen van dieselmotoren, benzeen, respirabel kristallijn silica en formaldehyde.  
• In tegenstelling tot de blootstelling aan andere industriële chemische stoffen is de blootstelling aan formaldehyde breder verdeeld over de beroepsbevolking: 6,4 % van alle werknemers worden hieraan waarschijnlijk blootgesteld. De omstandigheden van deze blootstelling zijn vrij divers, bijvoorbeeld bij het werken met lijm of multiplex, tijdens brandbestrijding of bij het openen van transportcontainers.
• Blootstelling aan houtstof springt eruit als een van de belangrijkste risicofactoren voor kanker in de enquête: de helft van de getroffen werknemersgroep, d.w.z. 1,6 % van alle werknemers, werd tijdens de afgelopen werkweek blootgesteld aan hoge concentraties.
• Ongeveer 11,1 % van de werknemers wordt in hoge mate blootgesteld aan ten minste één van de 24 stoffen.  
• Meervoudige blootstellingen komen ook vaak voor: 26,1 % van de werknemers was in dezelfde week waarschijnlijk blootgesteld aan ten minste twee kankerrisicofactoren.
• Oudere werknemers worden doorgaans vaker blootgesteld aan meerdere risicofactoren, maar in mindere mate dan andere werknemers.
• Zelfstandigen en tijdelijke werknemers hebben vaak te maken met hogere blootstellingsniveaus, terwijl de blootstellingspatronen ook verschillen tussen mannen en vrouwen, afhankelijk van de sector en het soort werk dat wordt uitgevoerd.

“Bijna de helft van de Europese werknemers wordt op het werk waarschijnlijk blootgesteld aan kankerverwekkende stoffen en miljoenen hebben te maken met een hoog risico of meerdere blootstellingen. Elk jaar sterven meer dan 100 000 mensen in de EU aan werkgerelateerde kanker. Deze bevindingen wijzen op aanzienlijke tekortkomingen op het gebied van preventie en op een dringende behoefte aan gerichte, wetenschappelijk onderbouwde maatregelen om de gezondheid van werknemers te beschermen en beroepsgerelateerde kanker in heel Europa terug dringen.”

William Cockburn, uitvoerend directeur van EU-OSHA

Controlemaatregelen en tekortkomingen in de preventie

De enquête, die tussen september 2022 en februari 2023 werd gehouden, laat belangrijke verschillen zien tussen sectoren, soorten functies en demografische groepen, wat het belang van gerichte interventies en beleidsmaatregelen onderstreept.  

De enquête onderzoekt ook hoe er op werkplekken wordt omgegaan met blootstellingsrisico's. Het gebruik van beheersmaatregelen zoals ventilatie, gesloten systemen en persoonlijke beschermingsmiddelen varieert sterk. Sommige sectoren, waaronder chemische laboratoria, melden een consequente toepassing van technische controles. In veel andere gevallen vinden slechts af en toe of helemaal geen controles plaats. Zo verklaarde meer dan twee derde van de werknemers die tijdens het onderhoud van voertuigen werden blootgesteld aan uitlaatgassen van dieselmotoren, aan geen beschermende maatregelen te nemen.

Deze bevindingen onderstrepen de noodzaak van een betere en consistentere implementatie van technische, organisatorische en persoonlijke beschermingsmaatregelen in overeenstemming met de vastgestelde preventiehiërarchie.

Input voor beleid en maatregelen

De gegevens uit de enquête bieden sterk en vergelijkbaar bewijsmateriaal ter ondersteuning van beleidsontwikkeling en strategieën voor preventie op de werkplek. EU-OSHA heeft actief bijgedragen aan het lopende proces van de Europese Commissie om de EU-wetgeving inzake carcinogene, mutagene en reprotoxische agentia op het werk te actualiseren, een proces dat enkele jaren geleden van start is gegaan en nog steeds voortduurt. Ons onderzoek biedt een basis voor deze wetgevingswerkzaamheden, en de bevindingen van de enquête zullen als input dienen voor mogelijke toekomstige wijzigingen. De bevindingen ondersteunen ook de doelstellingen van het strategisch EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk 2021-2027, het Europees kankerbestrijdingsplan en de EU-routekaart voor kankerverwekkende stoffen.

Effectieve preventiestrategieën moeten rekening houden met de verschillende soorten en niveaus van blootstelling waarmee diverse groepen werknemers te maken hebben. Sectorspecifieke en op werknemers gerichte benaderingen zijn van essentieel belang om de risico’s te verminderen en de gezondheid te beschermen.

Toegang tot de bevindingen

• Overzichtsverslag: Risicofactoren voor werkgerelateerde kanker in Europa – overzicht van de bevindingen van de enquête over blootstelling van werknemers

• Samenvatting: Risicofactoren voor werkgerelateerde kanker in Europa – overzicht van de bevindingen van de enquête over blootstelling van werknemers

• Thematisch gedeelte: Enquête over de blootstelling van werknemers aan risicofactoren voor kanker in Europa

(1) De eerste bevindingen werden in november 2023 gepubliceerd.

Noot voor de redactie:
De enquête naar de blootstelling van werknemers (WES: Workers’ Exposure Survey) is een grootschalige telefonische enquête onder de bevolking die tussen september 2022 en februari 2023 in zes EU-lidstaten is gehouden. De enquête tracht te bepalen in welke mate werknemers worden blootgesteld aan 24 bekende risicofactoren voor kanker, waaronder industriële chemische stoffen, tijdens werkprocedés gegenereerde stoffen, mengsels en fysische agentia.

WES maakt gebruik van de tool Occupational Integrated Database Exposure Assessment System (OccIDEAS) en levert gewogen gegevens die representatief zijn voor 98,5 miljoen werknemers.

Eerdere WES-publicaties omvatten korte en technische verslagen, een methodologieverslag, een themagerelateerd verslag over werknemers in de gezondheidszorg en verschillende flyers.

Beroepskanker is de belangrijkste oorzaak van werkgerelateerde sterfgevallen in de EU en is verantwoordelijk voor meer dan 100 000 sterfgevallen per jaar, zoals erkend in de EU-routekaart voor kankerverwekkende stoffen.

Meer informatie is beschikbaar op https://osha.europa.eu