Krabbamein og vinna

Vinnutengt krabbamein heldur áfram að vera stærsta áskorunin varðandi vinnuvernd í Evrópu

Útsetning fyrir krabbameinsáhættuþáttum á vinnustöðum er algeng. Niðurstöður úr könnun Evrópsku vinnuverndarstofnunarinnar um útsetningu starfsmanna (Workers' Exposure Survey) benda til þess að nær helmingur evrópskra launþega hafi líklega orðið fyrir að minnsta kosti einum krabbameinsvaldandi áhættuþætti á síðustu vinnuviku, þar á meðal mikilli og margþættri útsetningu við ákveðnar athafnir.

Þó að efnafræðilegir áhrifavaldar séu áfram aðalorsök vinnutengds krabbameins, eru þeir ekki þeir einu. Efnislegir og skipulagslegir áhættuþættir gegna einnig mikilvægu hlutverki. Má þar nefna útfjólubláa sólargeislun, næturvinnu og aðra þætti sem tengjast skipulagi vinnunnar og vinnuaðstæðum. Vaxandi vísindalegur áhugi beinist að mögulegum krabbameinstengdum áhrifum hormónaraskandi efna (svo sem ákveðinna skordýraeitra) og ákveðinna nanóefna, til dæmis Multi-Wall Carbon Nanotubes-7 (MWCNT-7).

Aðgerðir ESB til að koma í veg fyrir vinnutengt krabbamein

Til að bregðast við umfangi vandans hefur Evrópusambandið gripið til aðgerða til að vernda starfsmenn betur. Að koma í veg fyrir útsetningu við upptök, bæta áhættustjórnun á vinnustað og auka vitund er áfram nauðsynlegt til að vernda starfsmenn og draga úr byrði vinnutengds krabbameins um alla Evrópu. Forvarnir gegn vinnutengdu krabbameini eru lykilmarkmið rammaáætlunar ESB um heilbrigði og öryggi á vinnustöðum 2021–2027 og áætlunar Evrópu gegn krabbameini.

Ein helsta lagagerðin er tilskipunin um krabbameinsvaldandi, stökkbreytandi og æxlunarskaðleg efni (CMRD). Þessi tilskipun hefur verið endurskoðuð nokkrum sinnum til að endurspegla nýjustu vísindaþekkingu. Gert er ráð fyrir að þessar aðgerðir muni draga verulega úr tilfellum vinnutengds krabbameins og annarra alvarlegra heilsufarslegra áhrifa í framtíðinni.