You are here

Od założenia EU-OSHA minęło 25 lat

W 2019 r. Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy obchodzi 25-lecie pomyślnego budowania i mobilizowania ogólnoeuropejskiej sieci partnerów zaangażowanych w czynienie miejsc zatrudnienia w Europie bezpieczniejszymi, zdrowszymi i bardziej produktywnymi.

Bezpieczeństwo i zdrowie pracowników stanowi część bezpieczeństwa człowieka… Bezpieczna praca to nie tylko rozsądna polityka gospodarcza, ale też podstawowe prawo człowieka.
Kofi Annan, wystąpienie z okazji Światowego Dnia Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia w Pracy, Nowy Jork, 28 kwietnia 2002 r.

Od zarania projektu europejskiego bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP) były jego integralną częścią. Utworzona w 1951 r. Europejska Wspólnota Węgla i Stali (EWWiS), będąca fundamentem późniejszej Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej, a następnie Unii Europejskiej (UE), połączyła branże węgla i stali w wysiłkach mających na celu scalenie rozbitej Europy i dążenie do przyszłości opartej na współpracy. W tej misji centralne miejsce zajęły nagle dwa z najbardziej wówczas niebezpiecznych środowisk pracy. Było to przyczyną sformułowania jednego z celów EWWiS, jakim było zapewnienie „równości i poprawy warunków życia pracowników” tych sektorów.

Jednak dopiero w 1985 r. to trójstronne podejście do BHP nabrało w Europie rozpędu. Dzięki inicjatywie Jacques'a Delors’a, przewodniczącego Komisji Europejskiej, koncepcji „dialogu społecznego” nadano w UE konstytucyjny mandat, co utorowało drogę ku opublikowaniu dyrektywy ramowej (89/391/EWG) w 1989 r., której 30 -lecie przyjęcia przypada w 2019 r. Ten istotny etap dla BHP oznaczał nie tylko ustanowienie minimalnych wymogów w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy w UE, ale też umieszczenie rewolucyjnej oceny ryzyka w centrum zainteresowania.

W ślad za dyrektywą ramową Komisja Europejska uruchomiła ogólnoeuropejską kampanię zwracającą uwagę na BHP oraz na szkodliwe skutki niebezpiecznych warunków pracy: ogłosiła rok 1992 Europejskim Rokiem Bezpieczeństwa, Higieny i Ochrony Zdrowia w Miejscu Pracy. Była to reakcja na szokujące dane liczbowe pochodzące z europejskich miejsc zatrudnienia – we wczesnych latach 90. XX wieku zgłaszano rocznie 4 miliony wypadków, w tym 8000 śmiertelnych, co kosztowało Europę 20 mln EUR. Rok Europejski miał służyć zwiększeniu świadomości na temat zagrożeń w zakresie BHP oraz na temat odpowiednich przepisów, a także podkreślić pracę wykonywaną na rzecz poprawy norm bezpieczeństwa.

Rok Europejski 1992 oraz rosnąca objętość przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy legły u podstaw tworzenia agencji zajmującej się tym zagadnieniem – EU-OSHA.

Decyzję o utworzeniu Agencji podjęto podczas szczytu Rady w październiku 1993 r.; zaś w 1994 r. przyjęto rozporządzenie (WE) nr 2062/1994 ustanawiające Europejską Agencję Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy, do którego zmiany weszły w życie w 2019 r. 

To było wspaniałe uczucie być częścią zespołu tworzącego nową instytucję działającą w bardzo istotnym obszarze, w którym można zrobić tak wiele dobrego. Celem było zwiększenie poziomu bezpieczeństwa i higieny pracy w miejscach zatrudnienia w całej UE, tak aby pracownicy w każdym państwie mogli korzystać z takiej samej ochrony.
Hans-Horst Konkolewsky, był dyrektor EU-OSHA

Od samego początku EU-OSHA działała zgodnie z unijnymi strategiami na rzecz bezpieczeństwa i higieny pracy oraz w spójności z Komisją Europejska, a także była jednym z kluczowych podmiotów zaangażowanych w te strategie i powiązaną z nimi komunikację.

Misja i wizja EU-OSHA były jasne od początku:

  • opracowywanie, gromadzenie i przekazywanie informacji, analizy i narzędzi o gwarantowanej jakości służących rozwojowi wiedzy, zwiększaniu świadomości oraz wymianie informacji i dobrych praktyk w dziedzinie BHP
  • osiągnięcie pozycji lidera promującego bezpieczne i zdrowe miejsca zatrudnienia w Europie w celu zapewnienia inteligentnej, zrównoważonej i produktywnej gospodarki sprzyjającej włączeniu społecznemu.

Pomyślne zrealizowanie przez Agencję tego rodzaju celów na przestrzeni ponad 25 lat można przypisywać podwójnej sile: sieci punktów kontaktowych oraz trójstronnemu działaniu.

Model trójstronny umożliwia zarówno przestrzeganie, jak i uwzględnienie przy podejmowaniu decyzji podglądów rządów, organizacji pracowniczych oraz związków zawodowych, co wzmacnia wartości EU-OSHA, jakimi są współpraca i partnerstwo. Połączenie tego modelu z rozległą siecią punktów kontaktowych EU-OSHA oraz partnerami działającymi na szczeblu krajowym ma dwojaki skutek:

  • Było to kluczowe w wypracowaniu wspólnego rozumienia zagrożeń w miejscu zatrudnienia oraz sposobów radzenia sobie z nimi w przyszłości.
  • Umożliwiło to Agencji skuteczne rozwijanie i promowanie kultury zapobiegania zagrożeniu w miejscach zatrudnienia w Europie.

Osiągnięcia te pomogły w istotnym stopniu poprawić warunki pracy w państwach członkowskich UE.

Za kolejnych 25 lat pomyślnej współpracy i zaangażowania w zwiększanie świadomości oraz promowanie dobrych praktyk w dziedzinie BHP! Śledź kolejne artykuły z tej serii.