You are here

Persberichten
VOOR ONMIDDELLIJKE VERSPREIDING - 29/11/2018 - 01:45

Werken in de digitale toekomst: nieuwe studie blikt vooruit op de te verwachten veiligheids- en gezondheidsrisico's

EU-OSHA publiceert in een nieuw verslag de bevindingen van een groot, tweejarig project dat de effecten van digitalisering op veiligheid en gezondheid op het werk (VGW) in de EU moet voorspellen. De eindresultaten van dit verkenningsproject tonen ontwikkelingen in ICT-technologieën, de mogelijke effecten daarvan op de aard en de organisatie van het werk en de hiermee gepaard gaande problemen en kansen voor VGW.

Een intensiever toezicht op werknemers, permanente bereikbaarheid, snellere baanveranderingen en door algoritmen beheerde werkzaamheden kunnen het stressniveau van werknemers verhogen. Andere waarschijnlijke gevolgen van meer digitalisering op de werkvloer zijn grotere ergonomische risico's, veroorzaakt door mens-machine-interfaces en de toename van online en mobiel werken.

De digitalisering en de opkomst van nieuwe technologieën beïnvloeden de aard van banen en taken, de sectoren en branches waarin mensen zullen werken en zelfs de manier waarop zij werk zullen ervaren. Trends geven aan dat ICT-technologieën in 2025 veranderingen teweeg zullen hebben gebracht in de inrichtingen, instrumenten en systemen voor het organiseren, beheren en leveren van producten, diensten en kennis. Het verslag — Foresight of new and emerging risks to occupational safety and health associated with digitalisation by 2025 (Verkenning van nieuwe en opkomende risico's voor veiligheid en gezondheid op het werk als gevolg van de digitalisering in 2025 bestudeert de potentiële effecten van digitalisering: samenwerkende robotica, kunstmatige intelligentie, internet der dingen, autonome voertuigen, bionica, virtuele en verhoogde realiteit, draagbare technologie, big data, 3D- en 4D-printen en onlineplatforms.

Hiertoe zijn vier scenario's van het arbeidsleven in 2025 opgesteld die rekening houden met de maatschappelijke, technologische, economische, ecologische en politieke context. Bij deze scenario's wordt gekeken naar mogelijke verschillen in de manier waarop regeringen en het publiek aankijken tegen digitale ontwikkelingen. Ook wordt gekeken naar de economische groei en de toepassing van nieuwe technologieën in de komende jaren. Er wordt dieper ingegaan op enkele mogelijke gevolgen voor VGW van ontwikkelingen in digitale technologieën om een geïnformeerd debat te stimuleren over hoe een robuuste planning en beleidsvorming vorm zouden kunnen geven aan VGW in een digitale wereld. In de scenario's (Evolutie, Transformatie, Exploitatie en Fragmentatie) is deskundige informatie opgenomen die via literatuuronderzoek, telefooninterviews, webenquêtes en workshops is verzameld.

Zo wordt bij het scenario ‘Evolutie’ uitgegaan van een langzame economische groei en toepassing van nieuwe technologieën waarbij de overheid zich in belangrijke mate zal richten op de rechten van werknemers, sociale zekerheid, gezondheid en onderwijs. Bij dit scenario is men zich waarschijnlijk beter bewust van VGW-risico's en de preventie hiervan dan bij andere scenario's, omdat nieuwe technologieën niet snel worden ingevoerd. De mogelijkheid bestaat echter dat enkele technologieën niet goed worden onderhouden, omdat bedrijven over beperkte middelen beschikken.

De problemen en kansen voor VGW worden bij elk scenario afzonderlijk bestudeerd. Daarnaast worden ook gemeenschappelijke problemen bij de vier scenario's vastgesteld. Er zijn enkele positieve resultaten te verwachten: dankzij robotica en automatisering zal men bijvoorbeeld minder moeten werken in een traditioneel gevaarlijke omgeving.

Daar staat tegenover dat psychosociale en organisatorische factoren waarschijnlijk belangrijker zullen worden naarmate gedigitaliseerd werken veranderingen teweegbrengt zoals intensiever toezicht op werknemers, de verwachting dat men altijd (24 uur per dag en 7 dagen per week) beschikbaar is, snellere baanveranderingen en een door algoritmes gestuurd beheer van werkzaamheden en werknemers. Dit alles kan leiden tot een hoger stressniveau bij werknemers. Andere waarschijnlijke gevolgen van meer digitalisering op de werkvloer zijn grotere ergonomische risico's als gevolg van mens-machine-interfaces, meer online en mobiel werken en grotere risico's op het gebied van cyberveiligheid.

De digitale technologieën faciliteren ook nieuwe arbeidsvormen, met een toenemend aantal werknemers dat (terecht of ten onrechte) als zelfstandige wordt behandeld en mogelijk niet onder bestaande VGW-wetgeving valt, een groot probleem voor bestaande mechanismen voor het aanpakken en reguleren van VGW.

Om hierop in te spelen wordt een aantal mogelijke VGW-strategieën voorgesteld, bijvoorbeeld geavanceerde risicobeoordelingen op de werkvloer waarbij gebruik wordt gemaakt van de ongekende kansen die digitale technologieën bieden (wearables en big data) en tegelijkertijd rekening wordt gehouden met de nieuwe uitdagingen die hiermee gepaard gaan. Voorgesteld worden verder een proactieve aanpak waarbij de werknemer centraal staat bij de planning en uitvoering van digitaliseringsstrategieën en een raamwerk ter verduidelijking van de risico's en de verantwoordelijkheden inzake VGW met betrekking tot nieuwe systemen en werkwijzen.

Het doel van dit onderzoek is EU-beleidsmakers, regeringen, vakbonden en werkgevers te informeren over de mogelijke langetermijngevolgen van digitalisering voor de veiligheid en de gezondheid van werknemers in de EU en ondersteuning te bieden bij het vaststellen van passende onderzoeken, beleidsvormen en strategieën op het gebied van VGW. Het onderzoek pleit voor een holistische preventieve aanpak van VGW om de negatieve effecten voor werknemers, bedrijven, economie en maatschappij te minimaliseren.

Links:

Opmerkingen voor de redactie: 
1.

Het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) helpt werkplekken in Europa veiliger, gezonder en productiever te maken. Het Agentschap verricht onderzoek naar veiligheid en gezondheid en ontwikkelt en verspreidt hierover betrouwbare, evenwichtige en onpartijdige informatie. Daarnaast organiseert het Agentschap campagnes om het bewustzijn in heel Europa te verhogen. Het Agentschap is in 1994 door de Europese Unie opgericht en is gevestigd in de Spaanse stad Bilbao. Het brengt vertegenwoordigers van de Europese Commissie, van regeringen van de lidstaten en van werkgevers- en werknemersorganisaties samen, evenals vooraanstaande deskundigen uit alle EU-lidstaten en daarbuiten.

U kunt ons nu volgen op Facebook, Twitter, LinkedIn, YouTube of u aanmelden voor onze maandelijkse nieuwsbrief OSHmail. U kunt u ook inschrijven voor het regelmatig ontvangen van nieuws en informatie van EU-OSHA via RSS-feeds.

http://osha.europa.eu

2.

Een verbonden Europese digitale eengemaakte markt die regelgevingsbelemmeringen tussen landen wegneemt, digitale infrastructuren verbetert en digitale vaardigheden vergroot, is een hoofdprioriteit voor de Europese Commissie. Ter ondersteuning hiervan en in overeenstemming met het strategisch EU-kader voor veiligheid en gezondheid 2014-2020 werd dit Foresight-project uitgevoerd door EU-OSHA als antwoord op de vraag om te anticiperen op mogelijke negatieve effecten van nieuwe technologieën en veranderingen in de arbeidsorganisatie op de gezondheid en veiligheid van de werknemers. Het project steunt eveneens de beginselen van de Europese pijler van sociale rechten, die het bredere beleidskader voor maatregelen op het gebied van sociale bescherming en grondrechten vormt en het recht op billijke arbeidsvoorwaarden omvat.