You are here

Δελτία Τύπου
ΠΡΟΣ ΑΜΕΣΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ - 29/11/2018 - 01:45

Εργασία στο ψηφιακό μέλλον — νέα μελέτη με θέμα την πρόβλεψη των επικείμενων κινδύνων για την υγεία και την ασφάλεια

Ο EU-OSHA δημοσιεύει σε νέα έκθεση τα πορίσματα που προέκυψαν από την υλοποίηση ενός μεγάλου έργου διετούς διάρκειας με θέμα την πρόβλεψη των επιπτώσεων της ψηφιακοποίησης στην υγεία και ασφάλεια στην εργασία στην ΕΕ. Τα τελικά αποτελέσματα του έργου Foresight υπογραμμίζουν τις εξελίξεις που σημειώνονται στον τομέα των τεχνολογιών που βασίζονται στις ΤΠΕ, τις δυνητικές επιπτώσεις αυτών των τεχνολογιών στη φύση και την οργάνωση της εργασίας, καθώς και τις προκλήσεις και ευκαιρίες που ενέχουν ενδεχομένως για την ΕΑΥ.

Η αυξημένη παρακολούθηση των εργαζομένων, η διαθεσιμότητά τους επί 24 ώρες το εικοσιτετράωρο και 7 ημέρες την εβδομάδα, οι συχνές αλλαγές θέσεων εργασίας και η διαχείριση της εργασίας βάσει αλγορίθμων είναι πιθανό να επιφέρουν αύξηση των επιπέδων άγχους των εργαζομένων. Οι αυξημένοι κίνδυνοι σε επίπεδο εργονομίας, οι οποίοι προκαλούνται από τις διεπαφές ανθρώπου-μηχανής και από την αύξηση της διαδικτυακής, κινητής εργασίας, προσδιορίζονται επίσης ως πιθανές συνέπειες της αυξημένης ψηφιακοποίησης των χώρων εργασίας.

Η ψηφιακοποίηση και η εμφάνιση νέων τεχνολογιών επηρεάζουν τη φύση των θέσεων εργασίας και των καθηκόντων, τους τομείς και τους βιομηχανικούς κλάδους στους οποίους θα εργάζονται στο μέλλον οι άνθρωποι, αλλά και την αντίληψή τους για την εργασία. Οι τάσεις δείχνουν ότι, μέχρι το 2025, οι τεχνολογίες που βασίζονται στις ΤΠΕ θα έχουν αλλάξει τον εξοπλισμό, τα εργαλεία και τα συστήματα που χρησιμοποιούνται για την οργάνωση, τη διαχείριση και την παροχή προϊόντων, υπηρεσιών και γνώσεων. Η έκθεση — Πρόβλεψη νέων και αναδυόμενων κινδύνων για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία σε σχέση με την ψηφιακοποίηση έως το 2025 — εξετάζει τις δυνητικές επιπτώσεις της ψηφιακοποίησης: συνεργατική ρομποτική, τεχνητή νοημοσύνη, Διαδίκτυο των πραγμάτων, αυτόνομα οχήματα, βιονική, εικονική και επαυξημένη πραγματικότητα, φορέσιμη τεχνολογία, μαζικά δεδομένα, τρισδιάστατη και τετραδιάστατη εκτύπωση, και ηλεκτρονικές πλατφόρμες.

Για τον σκοπό αυτόν, προβλέπονται τέσσερα σενάρια εργασιακού βίου το 2025, λαμβάνοντας υπόψη το κοινωνικό, τεχνολογικό, οικονομικό, περιβαλλοντικό και πολιτικό πλαίσιο. Τα εν λόγω σενάρια εξετάζουν τις δυνητικές αλλαγές των στάσεων των κυβερνήσεων και του κοινού στις εξελίξεις της ψηφιακής τεχνολογίας. Εξετάζουν ακόμη το επίπεδο οικονομικής ανάπτυξης και την εφαρμογή νέων τεχνολογιών στο προσεχές μέλλον. Διερευνώνται οι ποικίλες δυνητικές επιπτώσεις στον τομέα της ΕΑΥ που θα μπορούσαν να επιφέρουν οι εξελίξεις στις ψηφιακές τεχνολογίες με στόχο να ενθαρρυνθεί η διεξαγωγή τεκμηριωμένου διαλόγου για τους τρόπους με τους οποίους ο σχεδιασμός και η χάραξη πολιτικής θα μπορούσαν να διαμορφώσουν το μέλλον της ΕΑΥ σε έναν ψηφιακό κόσμο. Στα σενάρια (Εξέλιξη, Μετασχηματισμός, Εκμετάλλευση και Κατακερματισμός) έχουν ενσωματωθεί εξειδικευμένες πληροφορίες οι οποίες έχουν συλλεχθεί μέσω ανασκόπησης της βιβλιογραφίας, τηλεφωνικών συνεντεύξεων, διαδικτυακών ερευνών και εργαστηρίων.

Για παράδειγμα, σύμφωνα με το σενάριο «Εξέλιξη», ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης και εφαρμογής νέων τεχνολογιών θα είναι αργός και οι κυβερνήσεις θα δώσουν μεγάλη βαρύτητα στα δικαιώματα των εργαζομένων, την κοινωνική ευημερία, την υγεία και την εκπαίδευση. Στο συγκεκριμένο σενάριο, οι γνώσεις για τους κινδύνους ΕΑΥ και την πρόληψή τους είναι ενδεχομένως καλύτερες σε σύγκριση με άλλα σενάρια, καθώς η υιοθέτηση των νέων τεχνολογιών δεν γίνεται με ταχύ ρυθμό. Κάποιες από αυτές τις τεχνολογίες, πάντως, ενδέχεται να μην διατηρηθούν σε καλή κατάσταση λόγω των οικονομικών περιορισμών των επιχειρήσεων.

Οι προκλήσεις και οι ευκαιρίες στον τομέα της ΕΑΥ εξετάζονται μεν χωριστά για κάθε σενάριο, όμως προσδιορίζονται ταυτόχρονα και ζητήματα τα οποία είναι κοινά και για τα τέσσερα σενάρια. Αναμένονται κάποια θετικά αποτελέσματα, όπως π.χ. ότι οι άνθρωποι είναι λιγότερο πιθανό να συνεχίσουν να εργάζονται σε περιβάλλοντα όπου εγκυμονούν παραδοσιακοί κίνδυνοι χάρη στη ρομποτική και την αυτοματοποίηση.

Από την άλλη όμως, ενδέχεται να αυξηθεί η σημασία των ψυχοκοινωνικών και οργανωτικών παραγόντων, καθώς η ψηφιακοποιημένη εργασία επιφέρει αλλαγές, όπως αυξημένη παρακολούθηση των εργαζομένων, παραδοχή διαθεσιμότητάς τους επί 24 ώρες το εικοσιτετράωρο και 7 ημέρες την εβδομάδα, συχνότερες αλλαγές θέσεων εργασίας και διαχείριση της εργασίας και των εργαζομένων βάσει αλγορίθμων. Όλες αυτές οι αλλαγές είναι πιθανό να επιφέρουν αύξηση των επιπέδων άγχους των εργαζομένων. Οι αυξημένοι κίνδυνοι σε επίπεδο εργονομίας, οι οποίοι προκαλούνται από τις διεπαφές ανθρώπου-μηχανής και από την αύξηση της διαδικτυακής, κινητής εργασίας, καθώς και οι αυξημένοι κίνδυνοι για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο προσδιορίζονται επίσης ως πιθανές επιπτώσεις της αυξημένης ψηφιακοποίησης των χώρων εργασίας.

Οι ψηφιακές τεχνολογίες διευκολύνουν επίσης την ανάπτυξη νέων μορφών καθεστώτων απασχόλησης, με ολοένα και περισσότερους εργαζόμενους να αντιμετωπίζονται (καλώς ή κακώς) ως αυτοαπασχολούμενοι, με κίνδυνο να μην εμπίπτουν πλέον στον ισχύοντα κανονισμό για την ΕΑΥ, το οποίο συνιστά πρόκληση για τους υφιστάμενους μηχανισμούς διαχείρισης και ρύθμισης της ΕΑΥ.

Για την αντιμετώπιση των προβλεπόμενων προκλήσεων, προτείνονται κάποιες πιθανές στρατηγικές ΕΑΥ, όπως η διενέργεια εκτιμήσεων της επικινδυνότητας στους χώρους εργασίας με προηγμένες μεθόδους, αξιοποιώντας τις πρωτόγνωρες ευκαιρίες που προσφέρουν οι ψηφιακές τεχνολογίες (φορέσιμες συσκευές και μαζικά δεδομένα), αλλά λαμβάνοντας επίσης υπόψη και τις νέες προκλήσεις που ενέχουν αυτές οι τεχνολογίες. Προτείνεται ακόμη η υιοθέτηση προδραστικής προσέγγισης με επίκεντρο τον εργαζόμενο όσον αφορά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση στρατηγικών ψηφιακοποίησης, καθώς και η διαμόρφωση ενός πλαισίου το οποίο θα αποσαφηνίζει τις υποχρεώσεις και τις αρµοδιότητες της ΕΑΥ σε σχέση με τα νέα συστήματα και τους νέους τρόπους εργασίας.

Στόχος της εν λόγω έρευνας είναι να ενημερώσει τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής της ΕΕ, τις κυβερνήσεις, τις συνδικαλιστικές οργανώσεις και τους εργοδότες για τους τρόπους με τους οποίους η ψηφιακοποίηση μπορεί να επηρεάσει μακροπρόθεσμα την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων στην ΕΕ και να συνδράμει στον σχεδιασμό των κατάλληλων ερευνών, πολιτικών και στρατηγικών στον τομέα της ΕΑΥ. Η έρευνα τάσσεται υπέρ της υιοθέτησης μιας ολιστικής προληπτικής προσέγγισης όσον αφορά την ΕΑΥ με στόχο την ελαχιστοποίηση των αρνητικών επιπτώσεων των αναδυόμενων προκλήσεων για τους εργαζόμενους, τις επιχειρήσεις, την οικονομία και την κοινωνία.

Σύνδεσμοι:

Σημειώσεις προς τους συντάκτες: 
1.

Αποστολή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA) είναι να προάγει την ασφάλεια, την υγεία και την παραγωγικότητα στους χώρους εργασίας στην Ευρώπη. Ο Οργανισμός ερευνά, αναπτύσσει και διανέμει αξιόπιστη, ισορροπημένη και αμερόληπτη πληροφόρηση σχετικά με την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία και διοργανώνει πανευρωπαϊκές εκστρατείες ευαισθητοποίησης. Ιδρύθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση το 1994 και έχει την έδρα του στο Μπιλμπάο της Ισπανίας. Φέρνει σε επαφή εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, των κυβερνήσεων των κρατών μελών, των οργανώσεων εργοδοτών και εργαζομένων, καθώς και κορυφαίους εμπειρογνώμονες από κάθε κράτος μέλος της ΕΕ και από άλλες χώρες.

Πλέον μπορείτε να παρακολουθείτε τις δραστηριότητές μας στο Facebook, το Twitter, το LinkedIn, το YouTube ή να εγγραφείτε στο μηνιαίο ηλεκτρονικό ενημερωτικό δελτίο ΕΑΥ. Μπορείτε επίσης να εγγραφείτε μέσω του RSS feeds, εάν θέλετε να λαμβάνετε τακτικά νέα και πληροφορίες από τον EU-OSHA.

http://osha.europa.eu

2.

Μια συνδεδεμένη ευρωπαϊκή ψηφιακή ενιαία αγορά που καταργεί τους κανονιστικούς φραγμούς μεταξύ των εθνών, βελτιώνει τις ψηφιακές υποδομές και ενισχύει τις ψηφιακές δεξιότητες αποτελεί βασική προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Για τον σκοπό αυτό και σύμφωνα με το στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την ασφάλεια και την υγεία κατά την περίοδο 2014-2020, το εν λόγω έργο διερεύνησης μελλοντικών προοπτικών εκπονήθηκε από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA) ως απάντηση στην έκκληση για «πρόβλεψη των πιθανών αρνητικών επιπτώσεων που έχουν για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων οι νέες τεχνολογίες και οι αλλαγές στην οργάνωση της εργασίας». Στηρίζει επίσης τις αρχές του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, ο οποίος αποτελεί το ευρύτερο πλαίσιο πολιτικής για την ανάληψη δράσης στον τομέα της κοινωνικής προστασίας και των θεμελιωδών δικαιωμάτων και περιλαμβάνει το δικαίωμα σε δίκαιες συνθήκες εργασίας.