Korzyści dla dużych przedsiębiorstw

Właściwy poziom BHP to wyróżnik przedsiębiorstw o najlepszych wynikach.

Poprawa BHP w dużych przedsiębiorstwach wymaga starannej analizy czynników środowiskowych, organizacyjnych i związanych z miejscem pracy, a także wspólnych i indywidualnych cech ludzkich, które mają wpływ na zachowanie przy pracy. Do praktycznych przykładów należy:

• Zmiana rozplanowania zakładu i stacji roboczych, skutkująca zwiększeniem wydajności i zmniejszeniem zagrożeń dla BHP, takich jak choroby układu mięśniowo-szkieletowego
• Wprowadzenie profilaktycznych badań przesiewowych i programów kontroli stanu zdrowia
• Poprawa sposobu projektowania stanowisk pracy i równowagi pomiędzy życiem zawodowym a prywatnym w celu zmniejszenia ryzyka związanego z BHP i poprawy motywacji personelu.

W sferze motywacji pracowników dobre efekty przynoszą:

• jednoznaczne i konsekwentne przywództwo wyższej kadry kierowniczej
• trwale bezpieczne i higieniczne warunki pracy
• pracownicy pewni i kompetentni w pracy, którą wykonują
• skuteczna polityka i systemy BHP, które ewidentnie są stosowane i działają
• pracownicy w pełni zaangażowani w podejmowanie decyzji w sferze BHP
• docenianie sukcesu jednostek, zespołów i organizacji oraz nagradzanie go.

Konkretne podejście zależy od charakteru i złożoności organizacji.

We właściwym BHP przede wszystkim chodzi o zarządzanie ryzykiem. Skuteczne zapobieganie ryzykom związanym z BHP i kontrolowanie ich prowadzi do licznych korzyści biznesowych, jakie stwarza właściwy poziom BHP. Bezczynność nie jest rozwiązaniem. Podjęcie działań może się okazać naprawdę korzystne dla Państwa przedsiębiorstwa, zysków i statusu.

Korzyści dla małych i średnich przedsiębiorstw

Odpowiednie BHP może odegrać znaczącą rolę jako czynnik wspierający utrzymanie i poprawę wyników działalności małych przedsiębiorstw.

Małe przedsiębiorstwa mogą najwięcej stracić przez niewłaściwe standardy BHP, lecz mają też najwięcej do zyskania.

W UE istnieją 23 miliony małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), zatrudniających ponad 100 millionów osób . Jednakże MŚP mają nieproporcjonalnie wysoki wskaźnik urazów przy pracy, wynoszący 82% wszystkich urazów zawodowych, a wskaźnik wypadków śmiertelnych przy pracy w MŚP jest nawet wyższy, wynosi bowiem 90% wszystkich takich wypadków .

60% spółek doświadczających przestoju trwającego ponad 9 dni kończy działalność .

Wzrasta też znaczenie właściwego poziomu BHP dla zdobywania nowych klientów.

W każdej branży oczekują oni coraz wyższych standardów BHP w przedsiębiorstwach, z którymi współdziałają. Wynika to z coraz większej wagi, jaką nadają swoim własnym wynikom i ewidencji w sferze BHP.

Zapisy o standardach BHP coraz częściej pojawiają się w treści umów w sektorze publicznym i prywatnym. Wybór i udzielenie zamówienia przedsiębiorstwom w coraz większej mierze zależy od realizacji obowiązków związanych z BHP.

Małe przedsiębiorstwa mogą spodziewać się regulacji w treści umów, a także stałej oceny i monitorowania kwestii:

• dowodów wdrożenia skutecznych polityk i procedur BHP
• stałych programów oceny ryzyka i kontroli ryzyka
• szczegółów niedawnych lub zbliżających się procesów sądowych związanych z BHP i działań egzekucyjnych w zakresie BHP
• analizy statystycznej wszystkich istotnych wypadków i zdarzeń związanych z BHP
• szczegółów wszelkich bieżących lub przyszłych roszczeń związanych z BHP.

Już przyjęło się, że są to podstawowe informacje wymagane przez wielu klientów: obserwuje się coraz powszechniejsze dowody stawiania wymagań związanych ze spełnianiem obowiązków w zakresie BHP.

Ubezpieczenia a BHP

Ubezpieczenia (nazywane często odszkodowaniami pracowniczymi) mogą odgrywać ważną rolę w poprawie BHP, obok regulacji prawnych i innych zachęt.

Z jednej strony koszt odszkodowań pracowniczych jest bardzo duży i stanowi realny czynnik finansowy dla ubezpieczycieli. Z drugiej strony, ubezpieczyciele mogą promować i wspierać polepszanie standardów BHP w przedsiębiorstwach.

Koszty ubezpieczenia mogą być bardzo duże, w zależności od rodzaju działalności.

Systemy ubezpieczeń znacznie się różnią w poszczególnych państwach członkowskich. Niemniej jednak, dzięki zapewnieniu zachęt finansowych i wsparcia dla przedsiębiorstw, ubezpieczyciele w całej UE mogą powstrzymać wzrost, a nawet wywołać spadek liczby, wagi i kosztów roszczeń, a także zmniejszyć ryzyko przewyższenia wysokości składek pobieranych od przedsiębiorstw przez koszt roszczeń.

Zależnie od krajowego systemu ubezpieczeniowego, wysokość składek przedsiębiorstw jest często powiązana z liczbą i kosztem roszczeń, a w ten sposób poprawa poziomu BHP bezpośrednio wpływa na zmniejszenie kosztów ubezpieczenia.

Ponadto w niektórych państwach członkowskich opracowano programy zawierające ofertę zniżek dla przedsiębiorstw, które realizują określone działania z zakresu BHP, takie jak inwestycje w bezpieczniejsze maszyny lub szkolenia. Zachęca to do faktycznych działań zapobiegawczych ze strony przedsiębiorstw, a nie tylko do obserwowania wyników wyrażonych za pomocą danych o wypadkach.

Te bardziej innowacyjne modele zachęt powinny szerzej motywować zwłaszcza MŚP, ponieważ wyraźniej wiążą inwestycje w BHP z wynikami ekonomicznymi. Więcej informacji znajduje się w publikacji Agencji z serii „Forum” “Skuteczność zachęt ekonomicznych służących poprawie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w miejscu pracy” .

Opracowuje się również programy oceny bezpieczeństwa i higieny dostarczające miary zastępczej stanu realizacji obowiązków związanych z bezpieczeństwem i ochroną zdrowia. Narzędzia samooceny są projektowane specjalnie po to, by przedsiębiorstwa mogły zorientować się w rezultatach swojej działalności BHP, oraz by wywrzeć pozytywny wpływ na roszczenia ubezpieczeniowe, a dodatkowo poprawić reputację przedsiębiorstwa w zakresie BHP.

Ubezpieczyciele tworzą też zachęty do prowadzenia programów rehabilitacji i powrotu do pracy, ponieważ mają one wpływ na poprawę stanu zdrowia i samopoczucia pracowników w wymiarze długoterminowym oraz redukują koszty odszkodowań pracowniczych.

Inwestorzy a BHP

Inwestorzy i menedżerowie inwestycji tradycyjnie analizują ryzyko wykorzystując kryteria finansowe. Coraz bardziej docenia się jednak znaczenie kryteriów niefinansowych wpływających na wartość spółki i są one coraz częściej brane pod uwagę przez inwestorów przy podejmowaniu decyzji.

Ocena bezpieczeństwa i higieny pracy odgrywa ważną rolę, jeśli chodzi o zapewnienie właściwego zrozumienia i zarządzania ryzykami w przedsiębiorstwie, w ramach strategii maksymalizacji wartości dla udziałowców.

Badania wykazują, że przedsiębiorstwa mające najlepsze standardy BHP osiągają też znacznie lepsze wyniki ekonomiczne niż przeciętna spółka giełdowa . Jakość pracy oceniono jako jeden z najważniejszych prognostyków sukcesu ekonomicznego, a najlepsze pod tym względem spółki stale osiągają lepsze wyniki niż główne indeksy giełdowe w różnych okresach .

Rynek inwestycji odpowiedzialnych społecznie (SRI) jest obecnie wyceniany na ponad 1 bilion €.

Korzyści z właściwego poziomu BHP w zamówieniach na roboty budowlane i zamówieniach infrastrukturalnych

Szczególnie przedsiębiorstwa działające w sektorze zamówień budowlanych i infrastrukturalnych mogą zaobserwować znaczny wzrost wyników ekonomicznych przy odpowiednim poziomie BHP.

Przedsięwzięcia budowlane należy realizować terminowo, z zachowaniem odpowiedniej jakości i w ramach budżetu, unikając jednocześnie wypadków i chorób. Odpowiedni poziom BHP może pomóc w osiągnięciu obu tych celów.

Dane pokazują, że w branży budowlanej obserwuje się znacznie więcej wypadków przy pracy, niż w innych sektorach. Wartość branży budowlanej UE szacuje się na 902 miliardy € rocznie, a koszty wypadków i chorób w tym sektorze sięgają 8,5% kosztów projektów - wynika z tego, że niedostateczne standardy BHP w budownictwie mogą każdego roku kosztować ponad 75 miliardów € – niemal 200 € na każdego członka populacji.

Stąd też wiodący klienci z sektora publicznego i prywatnego w coraz większym stopniu doceniają korzyści związane z BHP w przypadku projektów infrastrukturalnych i innych dużych projektów, a także biorą na siebie większą rolę i odpowiedzialność za tworzenie standardów BHP dla dużych projektów.

Do korzyści z właściwego poziomu BHP w budownictwie można zaliczyć szybszą i tańszą realizację projektów, wyższe marże zysku, a także większe prawdopodobieństwo preferencyjnego traktowania jako dostawca.

Lecz korzyści te można osiągnąć tylko wówczas, gdy klienci mają przygotowanie do objęcia przywództwa w projekcie pod względem standardów BHP i współpracują na zasadach partnerskich ze wszystkimi stronami umowy. Klienci ustalają cele, kontrolują zasoby i wreszcie określają standardy realizacji obowiązków związanych z BHP w projekcie.

Szczególnie duża odpowiedzialność w tej dziedzinie spoczywa na podmiotach publicznych, ponieważ mogą one bardzo silnie oddziaływać na rynek poprzez swoją ogromną siłę nabywczą. Są one w stanie dać przykład najlepszej praktyki włączania standardów BHP do warunków zamówień na projekty publiczne.

Gospodarki narodowe a BHP

Poprawa bezpieczeństwa i higieny pracy jest ważna dla rządów, urzędów nadzoru i agencji. W ten sposób zmniejszają one koszty społeczne wynikające z urazów i chorób, jednocześnie poprawiając krajową konkurencyjność i wydajność.

Kraje dysponujące gorzej rozwiniętymi systemami BHP wydają znacznie większy odsetek PKB na urazy i choroby związane z pracą – przeznaczając tym samym mniej zasobów na bardziej produktywną działalność.

Liczne państwa członkowskie zamierzają zatem promować poprawę bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w miejscu pracy, jako część wewnętrznych strategii ulepszania gospodarek narodowych. Ponieważ liczne koszty niedostatecznego bezpieczeństwa i higieny pracy pozostają ukryte lub są ponoszone raczej przez społeczeństwo niż przez przedsiębiorstwa, powszechne jest zainteresowanie zachęcaniem przedsiębiorstw do poprawy BHP poprzez działania motywacyjne.

Właściwy poziom BHP oddziałuje na konkurencyjność i wydajność kraju:

• zwiększając dostępność pracowników i ich uczestnictwo – dzięki redukcji liczby osób odchodzących na wcześniejsze emerytury lub niepracujących z powodu urazów i chorób zawodowych
• zmniejszając społeczne koszty urazów i chorób – co sprawi, że wydatki na opiekę zdrowotną osób niezdolnych do pracy pochłoną mniejszą część BHP.
• zwiększając liczbę godzin, w których ludzie mogą wykonywać pracę, częściowo dzięki ograniczeniu liczby przypadków pozostawiania pracy, by opiekować się członkami rodziny
• zwiększając możliwości kontynuacji zatrudnienia przez starszych pracowników
• zwiększając wydajność dzięki pobudzaniu do wprowadzania skuteczniejszych metod i technologii pracy.

BHP będzie odgrywać szczególnie ważną rolę, biorąc pod uwagę starzenie się populacji Europy. Kluczowym czynnikiem jest zaspokojenie wymogów BHP wzrastającej liczby osób starszych, które pozostaną w stosunku pracy. Może to obejmować dostosowanie raczej stanowiska do osoby, aniżeli osoby do stanowiska, poprzez modyfikacje miejsca pracy, np. zapewniając zajęcia mniej wymagające fizycznie oraz elastyczne godziny pracy, a także ergonomiczne wyposażenie i przestrzeń roboczą.

Jeżeli chodzi o agencje rządowe i inne podmioty chcące dostarczyć ‘uzasadnienia biznesowego’ przedsiębiorstwom, nasz raport zatytułowany “ Bezpieczeństwo i ochrona zdrowia – prowadzenie kampanii ” zawiera podstawowe zasady, które należy brać pod uwagę prowadząc kampanię publiczną, czy to szczeblu europejskim, krajowym czy zakładowym.

Dobre środowisko pracy to dobry interes

Rysunek: Skutki ekonomiczne bezpieczeństwa i higieny pracy na poziomie przedsiębiorstwa (więcej informacji pod adresem http://osha.europa.eu/publications/reports/207/inventory_en.pdf )

Przekonanie pracodawców i decydentów o opłacalności poprawy warunków pracy może być jednak trudne. Skutecznym sposobem jest często opracowanie szacunków finansowych lub ekonomicznych. Chociaż dokonywanie obliczeń czy analiza kosztów i przyszłych korzyści nie muszą być skomplikowane, potencjalne trudności odstraszają wielu specjalistów w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Faktycznie, niektóre elementy oceny ekonomicznej, takie jak wartość zdrowia lub życia ludzkiego, mogą być czasami skomplikowane. Podstawowe zasady są jednak stosunkowo proste i mogą być łatwo zastosowane przez specjalistów ds. BHP i kierownictwo.

Zbadanie wpływu ekonomicznego polityki w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy na poziomie przedsiębiorstwa jest niezbędne, aby:

• podejmować zrównoważone decyzje dotyczące alokacji zasobów spółki;
• zamknąć lukę pomiędzy potrzebami związanymi z bezpieczeństwem i higieną pracy a wymaganiami i życzeniami kierownictwa;
• uwzględnić wymagania prawne.

Należy pamiętać, że ekonomiczne podejście do bezpieczeństwa i higieny pracy na poziomie przedsiębiorstwa nie może zastąpić wartości wymagań ludzkich i zobowiązań społecznych. Bezpieczeństwo i higiena pracy jest częścią roli społeczno-etycznej spółki, a polityka nie może być oparta wyłącznie na parametrach ekonomicznych. Wyrażenie kosztów jakościowych, takich jak cierpienie, obniżenie jakości życia, problemy rodzinne, skrócenie czasu życia itp. w jednostkach pieniężnych jest trudne lub wręcz niemożliwe.

Strategia UE

Komisja Europejska opublikowała komunikat w sprawie Strategii UE zatytułowany "Adapting to change in work and society: a new Community strategy on health and safety at work 2002-2006". Dokument ten stwierdza, że konieczne jest ustanowienie inicjatyw, aby "Rozwijać świadomość i zapewniać podejmowanie działań w odniesieniu do "kosztu braku jakości", tj. ekonomicznych i społecznych kosztów wynikających z wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Komisja wspólnie z Agencją z Bilbao podejmie prace w celu zgromadzenia danych i innych informacji, aby rozszerzyć wiedzę o tym temacie". Poza tym, Komisja stwierdziła, że "bezpieczne i higieniczne środowiska pracy i organizacja pracy to czynniki warunkujące wyniki gospodarki i wyniki spółek".

Do góry strony