Arbo-professionals

Aandoeningen aan het bewegingsapparaat vormen een serieus probleem. Maar problemen kunnen worden voorkomen of sterk verminderd door de bestaande wetgeving voor veiligheid en gezondheid op het werk en richtsnoeren voor goede praktijken na te leven.

Preventie

Een risicobeoordeling kan helpen bij het vaststellen van wat de gevaren op het werk zijn en wie risico lopen, zodat passende preventieve maatregelen kunnen worden genomen en de risico's kunnen worden gemonitord.

De beoordeling moet op basis van een holistische benadering plaatsvinden, waarin de totale fysieke belasting wordt meegenomen. Normaal gesproken worden aandoeningen aan het bewegingsapparaat niet door een enkele factor veroorzaakt — zo is het tillen van lasten slechts zelden de enige oorzaak van rugklachten: er zijn veel andere factoren die aan de ontwikkeling hiervan kunnen bijdragen, zoals stress, trillingen, kou en de organisatie van het werk.

Het is dan ook van bijzonder belang om zicht te krijgen op het gehele scala van risico’s in dit verband en om deze op integrale wijze het hoofd te bieden. De risicobeoordeling moet worden afgerond met een aantal geschikte acties gericht op het wegnemen, of in ieder geval verkleinen van risico's met betrekking tot het bewegingsapparaat. Bij het bepalen van de juiste preventieve maatregelen, moet een hele reeks aan mogelijke veranderingen in aanmerking worden genomen:

• werkplek — kan de werkplek bijvoorbeeld zo worden ingericht dat voorkomen wordt dat werknemers bij het uitoefenen van hun werkzaamheden grote kracht moet uitoefenen in ongemakkelijke, statische werkhoudingen?
  
• arbeidsmiddelen — is het gereedschap bijvoorbeeld ergonomisch ontworpen? Kan de benodigde kracht worden verminderd door het gebruik van elektrisch gereedschap? Als zulk gereedschap wordt gebruikt, ontstaan hierdoor dan nieuwe risico's door trillingen van hand of arm?
  
• werknemers — moeten zodanig worden opgeleid en getraind dat ze bewuster worden gemaakt van ergonomische factoren en onveilige arbeidssituaties kunnen herkennen en vermijden. Bovendien moeten ze leren inzien waarom het van belang is dat er aandacht wordt besteed aan preventie en wat er kan gebeuren als dat niet gebeurt. Ook moeten ze zich ervan bewust worden dat werken volgens goede praktijken en werkmethoden minder leed veroorzaakt en niet resulteert in verlies van inkomen;
  
• werktaken — een van de belangrijkste doelstellingen: het verminderen van de fysieke belasting van het werk door verlaging van de hoeveelheid benodigde kracht, het verminderen van herhaalde bewegingen en ongemakkelijke lichaamshoudingen en/of het terugbrengen van trillingen. Dat betekent vaak dat nieuwe gereedschappen of werkmethoden moeten worden ingevoerd;
  
• werkmanagement — bijvoorbeeld door een beter planning van het werk of door veilige werksystemen te implementeren. Het kan een oplossing zijn om taken te herverdelen over werknemers en zo het probleem van herhaalde bewegingen, grote met de hand uitgeoefende krachten en langdurig buigen en draaien te verminderen;
  
• op organisatorisch niveau —  praktische oplossingen zijn bijvoorbeeld goede werk/rustverhoudingen om vermoeidheid te verminderen, gelegenheid bieden tot ontspanning en wisseling van taken. Daarnaast is het goed te streven naar een beleid voor een op veiligheid gerichte bedrijfscultuur; zo kan de betrokkenheid van de hogere echelons binnen de organisatie namelijk worden vergroot bij het identificeren en onder controle brengen van risicofactoren op aandoeningen aan hetbewegingsapparaat, en het op een hoger peil brengen van veiligheids- en toezichtsmaatregelen.
  

Er moet ook aandacht besteed worden aan:

• medisch toezicht;
  
• regelmatige training;
  
• het informeren en raadplegen van werknemers en
  
• ergonomische werksystemen.
  
  

Naast de preventie van nieuwe aandoeningen, hebben deskundigen ook een taak wat betreft behoud, revalidatie en re-integratie van werknemers die reeds kampen met deze aandoeningen.