Voordelen voor grote ondernemingen

Met goede veiligheid en gezondheid op het werk kunnen de best presterende bedrijven zich onderscheiden van de rest.

De verbetering van de veiligheid en gezondheid binnen grote ondernemingen vereist een zorgvuldige analyse van de milieu-, organisatie- en functiefactoren en van de persoonsgebonden kenmerken die gedrag op het werk beïnvloeden. Praktische voorbeelden zijn onder andere:

• herinrichting van het bedrijf en de werkplekken met het oog op hogere productiviteit en minder risico's op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk, zoals spier-pees-botletsels;
• implementatie van preventieve gezondheidscontrole- en gezondheidsbewakingsprogramma's;
• verbetering van de organisatie van het werk en van de arbeidsomstandigheden om de risico's op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk te reduceren en de motivatie van werknemers te verbeteren.

Als het gaat om het motiveren van werknemers, is het volgende aan te bevelen:

• seniorleidinggevenden die duidelijk en consistent leiderschap tonen;
• arbeidsomstandigheden die veilig en gezond zijn en dat blijven;
• werknemers die zelfverzekerd zijn en goed zijn in het werk dat ze doen;
• effectief beleid ten aanzien van veiligheid en gezondheid op het werk dat aantoonbaar toegepast wordt en functioneert;
• werknemers die volledig betrokken worden bij beslissingen over veiligheid en gezondheid op het werk;
• individuele werknemers, teams en organisaties die erkend en beloond worden voor hun successen.

De precieze aanpak is afhankelijk van de aard en complexiteit van de organisatie.

Vóór alles heeft goede veiligheid en gezondheid op het werk te maken met het beheren van risico's. Als u de preventie en beheersing van gezondheids- en veiligheidsrisico's op het werk effectief uitvoert, zullen vele van de bedrijfsvoordelen van goede gezondheid en veiligheid op het werk vanzelf volgen. Niets doen is geen optie. Juist door actie te ondernemen kunt u uw bedrijf, uw winst en uw imago een dienst bewijzen.

Voordelen voor kleine en middelgrote ondernemingen

Goede gezondheid en veiligheid op het werk kan van wezenlijk belang zijn voor kleine bedrijven die hun bedrijfsprestaties op peil willen houden en verbeteren.

Kleine bedrijven hebben het meeste te verliezen door slechte veiligheids- en gezondheidsnormen op het werk, maar ze hebben ook het meeste te winnen.

Er zijn 23 miljoen kleine en middelgrote ondernemingen (KMO's) in de Europese Unie, die samen meer dan 100 miljoen mensen in dienst hebben . De KMO's vertegenwoordigen echter een buitenproportioneel aandeel van 82% in alle beroepsziekten en zelfs 90% van alle dodelijke ongevallen .

60% van de bedrijven die te maken hebben met een bedrijfsverstoring die meer dan negen dagen duurt, houdt op te bestaan .

Goede gezondheid en veiligheid op het werk speelt ook steeds meer een rol bij het binnenhalen van nieuwe klanten.

Klanten in alle sectoren verwachten steeds hogere veiligheids- en gezondheidsnormen van de bedrijven waar zij zaken mee doen. Dit is een gevolg van de hogere prioriteit die zij geven aan hun eigen prestaties en rapportages in verband met arbeidsveiligheid en gezondheid.

De prestatienormen voor veiligheid en gezondheid op het werk worden steeds vaker tot onderdeel van publieke en private contracten gemaakt. Het selecteren en inhuren van bedrijven is steeds meer afhankelijk van hoe die bedrijven presteren op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk.

Kleine bedrijven moeten er rekening mee houden dat de volgende onderwerpen expliciet worden opgenomen in hun contracten en dat deze ook stelselmatig worden beoordeeld en gecontroleerd:

• aantoonbaar effectieve beleidsregels en procedures ten aanzien van veiligheid en gezondheid op het werk;
• stelselmatige risicobeoordelings- en risicobeheersingsprogramma's;
• informatie over recente of op handen zijnde gerechtelijke vervolgingen en gerelateerde handhavingsmaatregelen ten aanzien van veiligheid en gezondheid op het werk;
• statistisch overzicht van alle relevante ongevallen en incidenten in verband met veiligheid en gezondheid op het werk;
• informatie over eventuele lopende of verwachte claims gerelateerd aan veiligheid en gezondheid op het werk.

Deze punten worden momenteel beschouwd als de basisinformatie die vele klanten eisen en we zien ook steeds meer tekenen dat ook daadwerkelijk wordt vereist dat aan arbeidsveiligheids- en gezondheidsnormen wordt voldaan.

Veiligheid en gezondheid op het werk en verzekeringen

Verzekeringen (met name de ongevallenverzekering) kunnen een belangrijke rol spelen bij de verbetering van de veiligheid en gezondheid op het werk, in aanvulling op reglementering en andere stimulansen.

Aan de ene kant zijn de kosten van de ongevallenverzekering aanzienlijk en vormen een reële financiële overweging voor verzekeraars. Aan de andere kant kunnen verzekeraars verbeteringen op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk binnen bedrijven stimuleren en bevorderen.

De kosten van verzekeringen kunnen aanzienlijk zijn, afhankelijk van het soort bedrijf.

De verzekeringsstelsels van de lidstaten zijn onderling zeer verschillend. Echter, door bedrijven financiële stimulansen en hulp te bieden kunnen verzekeraars in heel Europa het aantal claims en de ernst en de kosten van claims reduceren en ook het risico beperken dat de kosten van claims hoger uitvallen dan de aan de bedrijven doorberekende premies.

Afhankelijk van het nationale verzekeringsstelsel kunnen bedrijven hun premies laten koppelen aan het aantal claims en aan de kosten van de claims, waardoor de verbetering van de veiligheid en gezondheid op het werk direct bijdraagt aan het verlagen van de verzekeringskosten.

Verder zijn er in een aantal lidstaten programma's ontwikkeld die kortingen bieden aan bedrijven die bepaalde activiteiten met betrekking tot veiligheid en gezondheid op het werk uitvoeren, zoals investeren in een veiliger machinepark of opleidingen. Dit maakt dat bedrijven sneller overgaan tot het treffen van preventiemaatregelen in plaats van alleen maar te kijken naar resultaten in de vorm van ongevallencijfers.

Deze meer innovatieve stimulansmodellen zouden met name de KMO's meer moeten motiveren, aangezien ze een duidelijker verband creëren tussen investeringen in veiligheid en gezondheid op het werk enerzijds en economische opbrengst anderzijds. Zie voor meer informatie de forumpublicatie “Effectiveness of economic incentives to improve occupational safety and health” van het Europees Agentschap voor Veiligheid en Gezondheid op het Werk.

Er worden ook evaluatieprogramma's voor veiligheid en gezondheid op het werk ontwikkeld die een indirecte meting bieden van de prestaties van bedrijven op dat gebied. Zelfevaluatietools zijn specifiek ontworpen om bedrijven een idee te geven van hoe zij presteren op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk. Ook hebben ze een positieve invloed op verzekeringsclaims en verbeteren ze de reputatie van bedrijven wat betreft veiligheid en gezondheid op het werk.

Verzekeraars bieden ook stimulansen voor programma's voor arbeidsrevalidatie en reïntegratie, omdat deze programma's helpen de gezondheid en het welzijn van werknemers op lange termijn te verbeteren en de kosten van de ongevallenverzekering te reduceren.

Veiligheid en gezondheid op het werk en investeerders

Investeerders en investeringsmanagers analyseren risico's traditioneel met behulp van financiële criteria. Steeds meer wordt evenwel het belang erkend van niet-financiële criteria voor de waarde van een bedrijf en investeerders houden ook steeds meer rekening met deze criteria bij het nemen van beslissingen.

De evaluatie van de veiligheid en gezondheid op het werk speelt een belangrijke rol als men ervoor wil zorgen dat de risico's binnen een bedrijf op de juiste manier worden begrepen en beheerd als onderdeel van een strategie voor het maximaliseren van de aandeelhouderswaarde.

Onderzoek toont aan dat bedrijven met de beste prestaties op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk aanzienlijk betere economische resultaten boeken dan de gemiddelde aandelenmarkt . De arbeidskwaliteit bleek een van de sterkste indicatoren van economisch succes te zijn en de beste bedrijven in dit opzicht doen het consistent beter dan de grote aandelenbeurzen gedurende verschillende perioden .

De Europese markt voor sociaal verantwoorde investeringen wordt nu geschat op meer dan 1 triljoen EUR.

Voordelen van goede arbeidsveiligheid en gezondheid in de bouw en bij infrastructuurwerken

Met name bedrijven die actief zijn in de bouw- en infrastructuursector kunnen hun economische prestaties aanzienlijk verbeteren met goede veiligheid en gezondheid op het werk.

Ieder bouwproject moet op tijd worden opgeleverd, met de juiste kwaliteit en binnen het budget, en tegelijkertijd moeten ongevallen en ziekte worden vermeden. Goede veiligheid en gezondheid op het werk kunnen aan beide bijdragen.

De statistieken laten zien dat in de bouwsector significant meer bedrijfsongevallen gebeuren dan in andere sectoren. De bouwsector in de EU vertegenwoordigt naar schatting een waarde van 902 miljard EUR per jaar. Aangezien de kosten van bedrijfsongevallen en ziekte binnen de sector 8,5% van de projectkosten uitmaken, betekent dit dat ontoereikende normen ten aanzien van veiligheid en gezondheid op het werk in de bouw meer dan 75 miljard EUR per jaar zouden kunnen kosten – bijna 200 EUR voor ieder lid van de bevolking.

Om deze reden worden de voordelen van arbeidsveiligheid en gezondheid voor infrastructuur- en andere grote projecten in toenemende mate ingezien door vooraanstaande klanten in de publieke en de privésector. Ook aanvaarden deze ondernemingen een grotere rol en verantwoordelijkheid voor het bepalen van de normen inzake arbeidsveiligheid en gezondheid voor grote projecten.

De voordelen van goede veiligheid en gezondheid op het werk zijn onder andere een snellere en kosteneffectievere oplevering van projecten, hogere winstmarges en een grotere kans om voorkeursleverancier te worden.

De voordelen kunnen echter alleen worden bereikt als klanten bereid zijn een voortrekkersrol te nemen door eisen te stellen voor de arbeidsveiligheids- en gezondheidsaspecten van projecten en door samen te werken met alle betrokken partijen. Klanten bepalen de doelstellingen, zij beheersen de resources en uiteindelijk zijn het de klanten die de normen ten aanzien van arbeidsveiligheid en gezondheid voor projecten bepalen.

Publieke instanties hebben een bijzonder grote verantwoordelijkheid op dit gebied, aangezien zij zeer sterke invloed kunnen uitoefenen op de markt door hun enorme inkoopkracht. Zij bevinden zich in een positie waarin zij het goede voorbeeld kunnen geven door normen ten aanzien van veiligheid en gezondheid op het werk op te nemen in de aanbesteding van publieke projecten.

Veiligheid en gezondheid op het werk en nationale economieën

Ook voor regeringen en hun regelgevers en instanties is het belangrijk om de veiligheid en gezondheid op het werk te verbeteren. Hierdoor kunnen zij de kosten verlagen die voortvloeien uit ongevallen en ziekten, terwijl ze tegelijkertijd de concurrentiekracht en efficiëntie op nationaal niveau verbeteren.

Landen met minder ontwikkelde systemen voor veiligheid en gezondheid op het werk besteden een veel hoger percentage van het bnp aan bedrijfsongevallen en ziekten, wat ten koste gaat van de hoeveelheid middelen voor meer productieve activiteiten.

Daarom streven vele lidstaten ernaar de verbetering van de veiligheid en gezondheid op het werk te bevorderen als onderdeel van nationale strategieën om zo hun nationale economieën te verbeteren. Aangezien veel van de kosten die samenhangen met slechte veiligheid en gezondheid verborgen zijn of door de samenleving gedragen worden in plaats van door de bedrijven, is het van groot belang bedrijven ertoe aan te zetten om de veiligheid en gezondheid op het werk te verbeteren via stimuleringsmaatregelen.

Goede veiligheid en gezondheid op het werk is van invloed op de nationale concurrentiekracht en productiviteit doordat:

• de beschikbaarheid van arbeid en de participatiegraad toenemen – het aantal mensen dat vervroegd met pensioen gaat of dat niet beschikbaar is voor werk door arbeidsongevallen en beroepsziekten neemt af;
• de maatschappelijke kosten van ongevallen en ziekten dalen – een kleiner percentage van het bnp wordt besteed aan gezondheidszorg voor mensen die arbeidsongeschikt zijn;
• het aantal uren dat mensen in staat zijn te werken, stijgt, deels doordat minder mensen hoeven op te houden met werken om voor gezinsleden te zorgen;
• oudere werknemers beter in staat worden gesteld om in dienst te blijven;
• de productiviteit verbetert door bevordering van efficiëntere werkmethoden en -technologieën.

De veiligheid en gezondheid op het werk zal een bijzonder belangrijke rol gaan spelen naarmate de Europese bevolking vergrijst. Nu steeds meer ouderen aan het werk moeten blijven, is het van uiterst belang aan hun behoeften inzake veiligheid en gezondheid op het werk tegemoet te komen. Dit kan inhouden dat de functie geschikt wordt gemaakt voor de persoon in plaats van dat de persoon geschikt moet zijn voor de functie. Denk hierbij aan functieaanpassingen zoals het aanbieden van fysiek minder belastend werk en flexibele werkuren, alsook het beschikbaar stellen van ergonomisch verantwoorde uitrustingen en werkplekken.

Voor overheidsinstanties en andere organen die dit thema willen communiceren naar bedrijven toe, behandelt onze handleiding “ Campagnes ter bevordering van veiligheid en gezondheid ” de basisprincipes die u in gedachten dient te houden als u een publiciteitscampagne voert, of dat nu op Europees, nationaal of bedrijfsniveau gebeurt.

Bedrijfsvoordelen van goede veiligheid en gezondheid op het werk

Of uw onderneming nu een klein of groot bedrijf is, de implementatie van een efficiënt beheer van veiligheid en gezondheid op het werk kan uw productiviteit verhogen . Het beheren van risico's is een cruciaal element van veiligheid en gezondheid op het werk. Als u de preventie en beheersing van risico's effectief uitvoert, zullen vele van de bedrijfsvoordelen vanzelf volgen.

Een goede werkomgeving is een goede zaak

Figuur: Economische effecten van veiligheid en gezondheid op ondernemingsniveau. (voor meer informatie http://osha.europa.eu/publications/reports/207/inventory_en.pdf )

Het kan niettemin moeilijk zijn werkgevers en besluitvormers te overtuigen van de rentabiliteit van het verbeteren van arbeidsomstandigheden. Vaak is het tonen van financiële of economische schattingen een effectieve manier. Hoewel het berekenen of analyseren van kosten en toekomstige baten niet gecompliceerd hoeft te zijn, worden vele veiligheids- en gezondheidsfunctionarissen afgeschrikt door potentiële moeilijkheden. Inderdaad kunnen sommige elementen in een economische schatting gecompliceerd zijn, zoals de waarde van gezondheid of van een mensenleven. Niettemin zijn de basisprincipes redelijk eenvoudig en gemakkelijk toe te passen door veiligheids- en gezondheidsfunctionarissen en managers.

Het is noodzakelijk de economische effecten van een gezondheids- en veiligheidsbeleid op ondernemingsniveau te bestuderen om zodoende in staat te zijn om:

• een weloverwogen besluit te nemen met betrekking tot de toekenning van financiële middelen;
• de kloof te overbruggen tussen de veiligheids- en gezondheidsbehoeften aan de ene kant en de wensen en eisen van het management aan de andere kant;
• wettelijke voorwaarden in aanmerking te nemen.

Het is van belang te onthouden dat de economische benadering van gezondheid en veiligheid op bedrijfsniveau niet de waarde van menselijke eisen en sociale verplichtingen kan vervangen. Gezondheid en veiligheid maken deel uit van de sociale en ethische rol van een bedrijf en een beleid kan niet alleen gebaseerd zijn op economische parameters. Het is moeilijk, zo niet onmogelijk om kwalitatieve kosten zoals vermindering van levenskwaliteit, familieproblemen, afname van de levensverwachting, enz. in geldelijke termen uit te drukken.

EU strategie

.

Naar boven