Veiligheid en gezondheid van werknemers in de gezondheidszorg

Werknemers in de gezondheidszorg hebben te maken met allerlei activiteiten en omgevingen die een bedreiging vormen voor hun gezondheid en waardoor ze risico lopen op beroepsziekten of werkgerelateerde ongevallen. Hier vindt u gedetailleerde informatie over dergelijke risico's en effectieve methoden om ze te beoordelen en geheel of grotendeels weg te nemen.

De omstandigheden waarin werknemers in de gezondheidszorg hun werk uitvoeren en de veelheid van taken die zij verrichten kunnen allerlei gevaren met zich meebrengen. De zorgsector is groot: hierin werkt ca. 10% van alle werknemers in de Europese Unie. Meer dan drie kwart ervan is vrouw.

Vanwege de aard van het werk, ongeacht of de werknemers eerstelijnszorg verlenen aan mensen met een fysieke of mentale aandoening, patiënten moeten tillen of schoonmaakdiensten verrichten, is het absoluut noodzakelijk dat veiligheid en gezondheid een prioriteit zijn in deze sector. Uit Europese gegevens blijkt echter het percentage werknemers dat in de gezondheidszorg van mening is dat hun veiligheid en gezondheid gevaar lopen vanwege het werk dat zij verrichten hoger is dan het gemiddelde in alle sectoren in de EU. Met name blootstelling aan bedreigingen of fysiek geweld en daadwerkelijke geweldpleging door collega's en niet-collega's doen zich erg vaak voor in vergelijking met andere sectoren.

De risico's die werknemers in de gezondheidszorg lopen zijn onder andere:

Biologische risico's zoals infecties die veroorzaakt worden doordat mensen zich prikken aan naalden
Chemische risico's waaronder ontsmettingsmiddelen en de medicijnen die gebruikt worden bij de behandeling van kanker
Fysieke risico's zoals ioniserende straling
Ergonomische risico's, zoals bijvoorbeeld het tillen van patiënten
Psychosociale risico's waaronder geweld en het werken in ploegen

Hier vindt u onder andere casestudy's, voorbeelden van goede praktijken en checklists om degenen die zich bezighouden met veiligheid en gezondheid op het werk in staat te stellen de mogelijke risico's te beoordelen en veiligheidsprocessen te bewaken.

Preventie van letsel door scherpe voorwerpen op het werk

prevention-sharp-injuries

Werknemers in de gezondheidszorg lopen het risico van letsel door naalden of scherpe instrumenten. Dergelijke letsels geven aanleiding tot zorg omdat de werknemer erdoor besmet kan raken met door bloed overgedragen ziekteverwekkers (virussen, bacteriën, schimmels en andere micro-organismen).

Het humaan immunodeficiëntievirus (hiv) en hepatitis B (HBV) of C (HCV) vormen de meest voorkomende risico's, maar er zijn meer dan 20 door bloed overgedragen ziektes die de werknemer kan oplopen.

In Europa zijn er jaarlijks zo'n 1 miljoen prikincidenten. Niet alleen medische-zorgverleners lopen risico. Ofschoon is vastgesteld dat verplegend personeel dat in acute medische situaties zorg verleent, het grootste risico loopt, kunnen veel andere werknemers eveneens dergelijk letsel oplopen. Zo staat ondersteunend personeel, zoals schoonmakers en wasserijpersoneel ook bloot aan aanzienlijke risico's.

De EU-richtlijn inzake de preventie van scherpe letsels in de ziekenhuis- en gezondheidszorgbranche

Om dit probleem aan te pakken is richtlijn 2010/32/EU goedgekeurd. Deze richtlijn voert de Kaderovereenkomst inzake de preventie van scherpe letsels in de ziekenhuis- en gezondheidszorgbranche uit, die is ondertekend door de Europese sociale partners HOSPEEM (de European hospital and healthcare employers' association) en EPSU (de European Federation of Public Services Unions).

Het doel van de richtlijn is te komen tot een zo veilig mogelijke werkomgeving door de preventie van letsel bij werknemers als gevolg van alle scherpe medische instrumenten (waaronder naalden) en de bescherming van de werknemers die in de ziekenhuis- en gezondheidszorgbranche aan dat risico zijn blootgesteld.

Dit kan worden bereikt door invoering van de volgende preventieve en beschermende maatregelen:

- geen onnodig gebruik van scherpe instrumenten
- terbeschikkingstelling van medische hulpmiddelen

- integreren van veiligheids- en beschermingsmechanismen

- invoering van veilige werksystemen

- uitvoering van veilige procedures voor het gebruik en de verwijdering van scherpe medische instrumenten

- verbod op het terugzetten van doppen op naalden

- gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen

- vaccineren

- voorlichting en opleiding.