Nederlandse ontwikkelingen

Meer aandacht voor arbeidsomstandigheden in bedrijven leidt tot minder verzuim en minder kosten. Dit blijkt uit onderzoeken van CBS en TNO. Werknemers kunnen in betere arbeidsomstandigheden ook langer gezond en productief werken. Meer aandacht voor arbeidsomstandigheden en eenvoudiger regels leveren geld op. In sectoren waar dat is gebeurd, is €450 miljoen bespaard. Dit schrijft staatssecretaris De Krom van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in een brief aan de Tweede Kamer waarmee de ministerraad heeft ingestemd.

De kwaliteit van de arbeid is in Nederland nog steeds relatief gunstig vergeleken met de rest van Europa. Vooral ten aanzien van fysieke en psychosociale arbeidsomstandigheden. Opvallend is dat de blootstelling aan agressie en geweld in 2010 ook in de buurt van het Europese gemiddelde zit. Hierop deed Nederland het in het verleden altijd slechter dan gemiddeld in Europa.

Kwaliteit van de arbeid, effecten en maatregelen in Nederland
De Arbobalans geeft een breed overzicht van de kwaliteit van de arbeid in Nederland en van de ontwikkelingen hierin. Aan de hand van recente monitors en onderzoeken schetst de Arbobalans een beeld van de omvang en de gevolgen van blootstelling aan arbeidsrisico’s, van de betrokken risicoberoepen en -sectoren, en van maatregelen die in bedrijven op dit gebied worden getroffen. Dit jaar wordt bijzondere aandacht besteed aan de thema’s nieuwe werkvormen, duurzame inzetbaarheid, arbozorg en leefstijl. Het algemene beeld uit de Arbobalans is positief.

Het aantal registraties van infectieziekten die Nederlanders tijdens hun werk oplopen is in 2009 laag, een tot twee procent van het totale aantal geregistreerde infectieziekten. Dit aantal is echter niet volledig. Dat komt gedeeltelijk omdat de arbeidsrelatie vaak niet wordt geregistreerd, en deels omdat de locatie van de infectiebron vaak als 'onbekend' wordt geregistreerd (in Osiris). Ten opzichte van voorgaande jaren is een lichte stijging waarneembaar. Dit blijkt uit onderzoek van het RIVM, in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). SZW wil de kennis over arbeidsgerelateerde infectieziekten vergroten en doorgeven aan werkgevers, werknemers en arbodienstverleners, zodat zij maatregelen kunnen nemen.

In opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft het Centrum Infectieziektebestrijding (CIb) van het RIVM de bekende registratiesystemen van infectieziekten in Nederland geanalyseerd te weten: het registratiesysteem van meldingsplichtige infectieziekten (Osiris) en de beroepsziektenregistratie van het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten
(NCvB).

HARM is een nieuw online instrument waarmee het gezondheidsrisico op arm-, nek of schouderklachten bepaald kan worden. HARM staat voor Hand Arm Risicobeoordelings Methode en is bedoeld om vast te stellen of er gezondheidsrisico’s zijn als het gaat om hand- en armtaken. Dit zijn taken waarbij vooral de handen en armen actief zijn en de benen en romp nauwelijks. Denk hierbij aan monteren, sorteren, inpakken, schuren van houtwerk of werken in een kapsalon. Het gaat niet om beeldschermwerk. Met HARM kan worden vastgesteld wat de belangrijkste risicofactoren zijn bij bovengenoemde hand- en armtaken. Bovendien kun je ermee nagaan welke maatregelen zorgen voor een vermindering van deze risico’s.

De NEA is uitgevoerd in 2003, 2005, 2006, 2007 en 2008. In 2008 deden ruim 22.000 werknemers mee. Het doel van de NEA is om de kwaliteit van de arbeid in Nederland te bestuderen. De NEA volgt trends in arbeidsrisico's, effecten van die risico's en maatregelen die werkgevers treffen. Ook worden de NEA-gegevens gebruikt voor het analyseren van de samenhang tussen verschillende aspecten van arbeidsomstandigheden, arbeidsinhoud, arbeidsverhoudingen en arbeidsvoorwaarden.

Afgelopen zomer publiceerde het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een rapport van het onderzoek Preventie en (ziekte)verzuimaanpak 2008. Bij dit onderzoek werden in februari en maart van het vorige jaar Nederlandse cao’s (Collectieve Arbeids Overeenkomsten) bekeken op afspraken op het gebied van preventie en aanpak van (ziekte)verzuim op de werkvloer. Doel was om eerder onderzoek uit 2005 en 2006 te actualiseren en nieuwe ontwikkelingen weer te geven. Het onderzoek was gebaseerd op een steekproef  van in totaal 116 cao’s. Alle onderzochte cao’s, zo bleek, hadden één of meerdere afspraken over de preventie van (ziekte)verzuim. Het ging daarbij voornamelijk om

Het aantal meldingen van beroepsziekten in de bouw is in 2007 fors gestegen. Dat toont Beroepsziekten in cijfers 2008, een rapportage aan het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van het Nederlands Centrum voor beroepsziekten (NCvB). Sinds 1999 zijn alle arbodiensten en bedrijfsartsen in Nederland verplicht beroepsziekten te melden bij dit centrum. Naast de gegevens uit deze nationale registratie maakt het NCvB gebruik van de gegevens die verzameld zijn via zogenaamde peilstations: projecten waarbij een geselecteerde groep melders (bepaalde) beroepsziekten gedurende een bepaalde tijdsperiode melden. In 2007 ging het om twee peilstations; één voor het inventariseren van beroepsziekten van de

Onlangs zijn twee brochures gepubliceerd: Werken in Nederland, met een beschrijving van de rechten en verplichtingen van de werknemers uit de Europese landen Europese werknemers in Nederland, met informatie over de overeenkomsten op het gebied van de sociale zekerheid en belastingen tussen de landen van de EU, de EER en Zwitserland. De volledige tekst van deze brochures vindt u hieronder.   Meer informatie: Werken in Nederland (PDF) Europese werknemers in Nederland (PDF)