Συμμετοχή των εργαζομένων στην προαγωγή της ασφάλειας και της υγείας στην εργασία

Για τους εργοδότες, αυτό σημαίνει ότι δέχονται βοήθεια για τον εντοπισμό των πραγματικών προβλημάτων και την εξεύρεση των κατάλληλων λύσεων, καθώς και ότι διαθέτουν πρόθυμους υπαλλήλους. Για τους εργαζομένους, από την άλλη, αυτό σημαίνει ότι προστατεύονται από οποιαδήποτε εργασία που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλειά τους.

Σύμφωνα με τη νομοθεσία, οι εργαζόμενοι πρέπει να είναι ενημερωμένοι, κατατοπισμένοι, καταρτισμένοι και να συμμετέχουν σε διαβουλεύσεις που αφορούν θέματα σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία. Η πλήρης συμμετοχή όμως υπερβαίνει τη διαβούλευση αφού οι εργαζόμενοι και οι εκπρόσωποί τους συμμετέχουν και στη λήψη αποφάσεων. Η συμμετοχή των εργαζομένων στην προαγωγή της υγείας και της ασφάλειας στην εργασία αποτελεί μια απλή, αμφίδρομη διαδικασία, κατά την οποία οι εργοδότες και οι εργαζόμενοί τους/ εκπρόσωποι των εργαζομένων: 

Τα οφέλη της συμμετοχής των εργαζομένων

Η διαβούλευση των εργαζομένων θεσπίζεται στη νομοθεσία για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία λόγω της σημασίας της για την αποτροπή κινδύνων και την εύρεση αποτελεσματικών λύσεων. Χώροι εργασίας στους οποίους οι εργαζόμενοι συμβάλλουν ενεργά στην προαγωγή της υγείας και της ασφάλειας παρουσιάζουν συχνά χαμηλότερα επίπεδα επαγγελματικού κινδύνου και χαμηλότερα ποσοστά ατυχημάτων.

Οι βασικοί λόγοι για τους οποίους θα πρέπει οι εργαζόμενοι να επηρεάζουν ενεργά τις αποφάσεις είναι οι εξής: 

• η συμμετοχή των εργαζομένων συμβάλλει στην ανάπτυξη ρεαλιστικών και αποτελεσματικών τρόπων προστασίας των εργαζομένων
• οι εργαζόμενοι, συμμετέχοντας στο στάδιο του σχεδιασμού ενός ζητήματος, έχουν περισσότερες πιθανότητες να εντοπίσουν τα προβλήματα και τις αιτίες τους, να συμβάλουν στην εύρεση πρακτικών λύσεων και να συμμορφωθούν προς το τελικό αποτέλεσμα.
• αν δοθεί στους εργαζομένους η δυνατότητα συμμετοχής στη διαμόρφωση ασφαλών συστημάτων εργασίας, τότε μπορούν να συμβουλεύουν, να προτείνουν και να ζητούν βελτιώσεις, συμβάλλοντας στη λήψη μέτρων για την πρόληψη των ασθενειών και των ατυχημάτων στην εργασία έγκαιρα και οικονομικά.
• στις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι εργαζόμενοι συμμετέχουν σε πρώιμο στάδιο, αισθάνονται προσηλωμένοι στη λύση
• βελτιώνεται γενικά η επικοινωνία και αυξάνονται τα κίνητρα

Ο ρόλος των εργοδοτών

Οι εργοδότες έχουν ως κύριο καθήκον τους να παρέχουν εργασιακούς χώρους στους οποίους οι κίνδυνοι που σχετίζονται με την υγεία και την ασφάλεια ελέγχονται επαρκώς, οφείλουν δε να παρέχουν πληροφορίες και κατάρτιση στους εργαζομένους και να συμμετέχουν σε διαβουλεύσεις με τους εργαζομένους και τους εκπροσώπους τους.

Για να είναι η διαβούλευση με τους εργαζομένους αποτελεσματική, οι εργοδότες πρέπει να προβλέψουν τρόπους οι οποίοι θα επιτρέψουν και θα ενθαρρύνουν τους εργαζομένους και τους εκπροσώπους τους να συμμετέχουν σε αποφάσεις σχετικές με τη διαχείριση της ασφάλειας και της υγείας στην εργασία. Πρέπει να προωθήσουν μια νοοτροπία σύμφωνα με την οποία η υγεία και η ασφάλεια θα αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των καθηκόντων όλων των εργαζομένων.

Διαβουλεύσεις πρέπει να διεξάγονται ανεξαρτήτως του μεγέθους της επιχείρησης.

Οι βασικές αρχές είναι ίδιες – να ενθαρρύνεται ο ανοιχτός διάλογος, να λαμβάνονται υπόψη όσα λέγονται, να εξάγονται διδάγματα από αυτά και να υλοποιούνται στην πράξη - η μορφή ωστόσο μπορεί να ποικίλλει.

Είναι εξαιρετικά σημαντικό να έχουν πρόσβαση όλοι οι εργαζόμενοι στη διαμόρφωση των τρόπων που θα επιτρέπουν την πλήρη συμμετοχή τους. Μπορεί να υπάρχουν εργαζόμενοι οι οποίοι αντιμετωπίζουν ειδικές δυσκολίες για τη συμμετοχή τους στις διαδικασίες διαμόρφωσης των εν λόγω τρόπων συμμετοχής, όπως για παράδειγμα εργαζόμενοι κατά βάρδιες, οι απομονωμένοι εργαζόμενοι, οι καθαριστές, οι εργολάβοι, οι εκπαιδευόμενοι και οι εργαζόμενοι από γραφεία ευρέσεως πρόσκαιρης εργασίας. Η επικοινωνία με εργαζομένους οι οποίοι δεν είναι αυτόχθονες ομιλητές ή οι οποίοι παρουσιάζουν χαμηλά επίπεδα βασικών γνώσεων, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη.

Οι εργοδότες πρέπει:

Η εθνική νομοθεσία καλύπτει τις απαιτήσεις διαβουλεύσεων, του διορισμού εκπροσώπων των εργαζομένων και της σύστασης επιτροπών ασφάλειας.

Για περισσότερες πληροφορίες: Συμμετοχή των εργαζομένων στην προαγωγή της ασφάλειας και της υγείας στην εργασία: ένας πρακτικός οδηγός.

Ο ρόλος των εκπροσώπων των εργαζομένων και των επιτροπών ασφάλειας

Οι εκπρόσωποι των εργαζομένων σε συνδυασμό με την άμεση συμμετοχή των εργαζομένων στο πλαίσιο μιας συμπληρωματικής προσέγγισης αποτελούν έναν αποτελεσματικό τρόπο λήψης απόψεων και συμμετοχής των εργαζομένων στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας.

Ο ρόλος του εκπροσώπου των εργαζομένων είναι να διασφαλίζει ότι οι εργαζόμενοι συμμετέχουν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων των διευθυντικών στελεχών όταν αναπτύσσονται προληπτικά και προστατευτικά μέσα, εκφράζοντας τις απόψεις, τις ανησυχίες και τις ιδέες τους.

Μπορεί να υπάρχει μια κοινή επιτροπή εργαζομένων-εργοδοτών για την ασφάλεια, στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι των εργαζομένων. Οι επιτροπές ασφάλειας χρησιμοποιούνται ως φόρουμ συζητήσεων και ως συμβουλευτικό σώμα για τη λήψη των αποφάσεων σε επίπεδο επιχείρησης. Η επιτροπή ασφάλειας επιτρέπει στους εκπροσώπους των εργαζομένων, στους συμβούλους υγείας και ασφάλειας, στα διευθυντικά στελέχη και στους επόπτες να συνεδριάζουν και να προσδιορίζουν ζητήματα που σχετίζονται με την υγεία και την ασφάλεια, καθώς και να επηρεάζουν από κοινού τις επιδόσεις της επιχείρησης σε ζητήματα υγείας και ασφάλειας.

Οι εκπρόσωποι των εργαζομένων μπορούν επίσης να είναι εκπρόσωποι συνδικαλιστικών οργανώσεων. Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην υποστήριξη και την κατάρτιση των εκπροσώπων τους και παρέχουν ανεξάρτητες πληροφορίες όσον αφορά την υγεία και την ασφάλεια στον χώρο εργασίας. Εργάζονται συχνά με τους εργοδότες για τα σχέδια επίλυσης προβλημάτων που αφορούν την υγεία και την ασφάλεια.

Η εθνική νομοθεσία και πρακτική ρυθμίζουν τους ρόλους και τα δικαιώματα των εκπροσώπων των εργαζομένων καθώς και τη λειτουργία των επιτροπών ασφάλειας.

Για περισσότερες πληροφορίες: Συμμετοχή των εργαζομένων στην προαγωγή της ασφάλειας και της υγείας στην εργασία: ένας πρακτικός οδηγός

Ο ρόλος των εργαζομένων

Οι ευθύνες των εργαζομένων για συνεργασία

Οι εργοδότες έχουν ως κύριο καθήκον να προστατεύουν τους εργαζομένους τους εφαρμόζοντας προστατευτικά μέτρα, περιλαμβανομένων και των ασφαλών τρόπων εργασίας, του ασφαλούς εξοπλισμού, των κατάλληλων μέσων ατομικής προστασίας και της παροχής πληροφοριών, οδηγιών και κατάρτισης για τους εργαζομένους.

Η νομοθεσία ωστόσο απαιτεί και από τους εργαζομένους να διαδραματίσουν το δικό τους ρόλο και να βοηθήσουν τον εργοδότη τους να τους προστατέψει:

Ποιος είναι ο λόγος της συμμετοχής των εργαζομένων;

Η νομοθεσία απαιτεί από τους εργαζομένους να συμμετέχουν στην προσπάθεια ενίσχυσης των προδιαγραφών υγείας και ασφάλειας για τους ίδιους και τους συναδέλφους τους, τούτο δε για βάσιμους λόγους αφού:

Οι εργοδότες πρέπει κατ' αρχάς να προάγουν μια νοοτροπία ασφάλειας η οποία στηρίζει τη συμμετοχή των εργαζομένων. Οι εργαζόμενοι ωστόσο δεν θα πρέπει να περιορίζουν τη συμμετοχή τους απλώς στην παθητική συμμετοχή και στην τήρηση των κανόνων ασφαλείας. Για την πιο αποτελεσματική προστασία της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων στον χώρο εργασίας τους, οι τελευταίοι πρέπει να εκμεταλλεύονται στο έπακρο τους τρόπους συμμετοχής που θεσπίστηκαν.

Για περισσότερες πληροφορίες: Συμμετοχή των εργαζομένων στην προαγωγή της ασφάλειας και της υγείας στην εργασία: ένας πρακτικός οδηγός

Νομοθεσία

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει τη συμμετοχή των εργαζομένων στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας και ορίζει τις ελάχιστες απαιτήσεις σχετικά με την ενημέρωση των εργαζομένων και τη διαβούλευση (ιδίως η οδηγία πλαίσιο 89/391 για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία).

Η εθνική νομοθεσία και οι πρακτικές καθορίζουν τις ειδικές απαιτήσεις, ιδίως όσον αφορά τον διορισμό εκπροσώπων των εργαζομένων και την από κοινού συγκρότηση -διεύθυνση και εργαζόμενοι- επιτροπών ασφάλειας στον χώρο εργασίας.

• Απαιτήσεις για τη διαβούλευση των εργαζομένων

• Δικαιώματα εργαζομένων/εκπροσώπων εργαζομένων

• Διαβουλεύσεις σε εργοτάξια

Απαιτήσεις για τη διαβούλευση των εργαζομένων

• Οι εργοδότες πρέπει να διεξάγουν διαβουλεύσεις με τους εργαζομένους ή/και τους εκπροσώπους τους και να τους επιτρέπουν να συμμετέχουν σε συζητήσεις σχετικά με όλα τα ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία, να σέβονται το δικαίωμά τους να διατυπώνουν προτάσεις και να προβλέπουν την ισόρροπη συμμετοχή τους.
• Τα ζητήματα σχετικά με τα οποία πρέπει να διεξάγονται διαβουλεύσεις, εκ των προτέρων και εγκαίρως, είναι:

Δικαιώματα εργαζομένων/εκπροσώπων εργαζομένων

• Οι εργαζόμενοι/ εκπρόσωποι των εργαζομένων έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν από τον εργοδότη να λάβει τα κατάλληλα μέτρα και να υποβάλει προτάσεις.
• Οι εργοδότες πρέπει να προσφέρουν στους εκπροσώπους των εργαζομένων οι οποίοι έχουν συγκεκριμένη ευθύνη για την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων επαρκή χρόνο άδειας από την εργασία τους, χωρίς απώλεια μισθού, και να τους παρέχουν τα κατάλληλα μέσα για την άσκηση των καθηκόντων τους.
• Θα πρέπει να δίδεται στους εκπροσώπους των εργαζομένων η ευκαιρία να υποβάλλουν τις παρατηρήσεις τους κατά τη διάρκεια επισκέψεων επιθεώρησης από την αρμόδια αρχή (πχ. τους επιθεωρητές εργασίας).
• Οι εργαζόμενοι / οι εκπρόσωποι των εργαζομένων μπορούν να απευθύνουν έκκληση στην αρμόδια αρχή (πχ. επιθεώρηση εργασίας) αν θεωρήσουν ότι η υγεία και η ασφάλεια στον εργασιακό τους χώρο είναι ανεπαρκής.
• Οι εκπρόσωποι των εργαζομένων με αρμοδιότητες συναφείς προς την ασφάλεια δικαιούνται σχετικής κατάρτισης.
• Οι εργοδότες πρέπει να προσφέρουν στους εκπροσώπους των εργαζομένων με αρμοδιότητες σχετικές με την ασφάλεια πρόσβαση σε όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για τη σωστή εκτίμηση των κινδύνων εντός της επιχείρησης και στις εκθέσεις ατυχημάτων που καταρτίζονται προκειμένου να υποβληθούν στην αρμόδια για την υγεία και την ασφάλεια αρχή των κρατών μελών.

Διαβουλεύσεις σε εργοτάξια κατασκευών

Η οδηγία 92/57/ΕΟΚ για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία σε εργοτάξια αναφέρει ότι η διαβούλευση θα πρέπει επίσης να διασφαλίζει κάθε φορά που αυτό καθίσταται αναγκαίο -και λαμβάνοντας υπόψη τη σοβαρότητα των κινδύνων και το μέγεθος του εργοταξίου- τον κατάλληλο συντονισμό μεταξύ των εργαζομένων ή/και των εκπροσώπων των εργαζομένων στις επιχειρήσεις που ασκούν τις δραστηριότητές τους στον τόπο εργασίας.

Περισσότερες πληροφορίες διατίθενται στην ενότητα Ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Τρόποι συμμετοχής των εργαζομένων

Όσον αφορά τους τρόπους διεξαγωγής των διαβουλεύσεων, ιδίως τους τομείς που αφορούν εργαζομένους, εκπροσώπους εργαζομένων, επιτροπές για την ασφάλεια και συμμετοχή στις εκτιμήσεις κινδύνων, οι εθνικές νομοθεσίες διαφέρουν.

Ωστόσο, ο συνδυασμός τόσο επίσημων όσο και ανεπίσημων ρυθμίσεων και μεθόδων συμμετοχής αποτελεί συνήθως την ιδανική επιλογή. Συγκεκριμένα, η άμεση συμμετοχή των εργαζομένων και οι εκπρόσωποι των εργαζομένων δεν θα πρέπει να θεωρούνται απλά ως εναλλακτικές λύσεις, αλλά ως διαφορετικές επιλογές που μπορούν να συνδυαστούν όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά.

Οποιεσδήποτε μέθοδοι και αν χρησιμοποιηθούν, οι απαιτήσεις για αποτελεσματική συμμετοχή περιλαμβάνουν: παροχή πρόσβασης σε όλες τις σχετικές πληροφορίες, επαρκή χρόνο για διαβούλευση και συζήτηση, ύπαρξη μέσων αντιμετώπισης συγκρούσεων και επίτευξης συναίνεσης

.

• Εκτιμήσεις κινδύνου

• Ομάδες εργασίας & δοκιμές

• Εκπαίδευση
  
  

• Επικοινωνία και σχόλια

• Αντιμετώπιση συγκρούσεων

Εκτιμήσεις κινδύνου

Η εκτίμηση κινδύνου θα πρέπει να περιλαμβάνει πραγματική και αποτελεσματική συμμετοχή τόσο των εργαζομένων όσο και των εκπροσώπων τους στη διαδικασία, ζητώντας και από τις δύο πλευρές τις απόψεις τους όσον αφορά τα προβλήματα και την παροχή λύσεων.

Η εκτίμηση κινδύνου αποτελεί μια βασική διαδικασία διαχείρισης η οποία έχει σχεδιαστεί για την προστασία των εργαζομένων. Ο εργοδότης πρέπει να προσδιορίζει τις πηγές κινδύνου, πχ. τον θόρυβο, τη ζέστη, τα βαριά φορτία, τις επαναλαμβανόμενες κινήσεις, τις χημικές ουσίες, τα μηχανήματα, τη μονότονη ή υπερβολικά πιεστική εργασία κλπ. Στη συνέχεια, πρέπει να αξιολογούνται οι πιθανότητες οι κίνδυνοι αυτοί να τους προξενήσουν βλάβες.

Στη συνέχεια, πρέπει να εφαρμόζονται προστατευτικά μέτρα. Η διαβούλευση με τους εργαζομένους όσον αφορά την εκτίμηση κινδύνου και τη λήψη προστατευτικών μέτρων αποτελεί νομική απαίτηση. Ωστόσο, όσο μεγαλύτερη είναι η ενεργός συμμετοχή των εργαζομένων στις εκτιμήσεις, τόσο πιο αποτελεσματικά θα είναι τα μέτρα ελέγχου που θα ακολουθήσουν. Σημαντικό μέρος της διαδικασίας αποτελεί το να εκφράζουν οι εργαζόμενοι τις απόψεις τους.

Ομάδες εργασίας & δοκιμές

Μια ομάδα εργασίας συγκροτείται συνήθως για να συμβάλει στην αντιμετώπιση ενός συγκεκριμένου προβλήματο, οι δε εργαζόμενοι και οι εκπρόσωποι αυτών πρέπει να καλούνται να συμμετέχουν.  Κατά τον σχεδιασμό μέτρων για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων κινδύνων, η συμμετοχή όσων εργαζομένων ασκούν σχετικά καθήκοντα διασφαλίζει ότι για το τελικό αποτέλεσμα θα ληφθεί υπόψη η εργασιακή τους εμπειρία. Επιπλέον, οι εργαζόμενοι είναι πιθανότερο να εφαρμόσουν τα μέτρα εάν προηγουμένως έχουν συμμετάσχει στον σχεδιασμό τους. Η διενέργεια δοκιμών ή πιλοτικών λύσεων στις οποίες συμμετέχουν εργαζόμενοι για τη δοκιμή μέτρων ελέγχου και την προσαρμογή τους βάσει της εμπειρίας είναι μια πολύ καλή ιδέα. Η αξιολόγηση των μέτρων ελέγχου, μετά την εφαρμογή τους, θα πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη τα σχόλια των εργαζομένων.

Κατάρτιση

Κατά τη διάρκεια της κατάρτισης, η συμμετοχή μπορεί να προάγεται μέσω της ενθάρρυνσης των εργαζομένων να συζητούν τα ζητήματα και να εκφράζουν τις απόψεις τους. Ορισμένες επιχειρήσεις ενθαρρύνουν τους εκπαιδευόμενους να εντοπίζουν και να εξετάζουν τα πραγματικά προβλήματα στους χώρους εργασίας, παρέχοντας πληροφορίες σχετικά με τα αποτελέσματα της εκτίμησης κινδύνου της επιχείρησης. Οι εργαζόμενοι θα πρέπει επίσης να μιλούν για τα ζητήματα που σχετίζονται με την ασφάλεια κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής πρακτικής τους εξάσκησης. Οι εκπαιδευτές και οι επόπτες μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο σε αυτό το σημείο. Οι εργαζόμενοι πρέπει επίσης να εφαρμόζουν στην εργασία τους τις γνώσεις που απέκτησαν κατά τη διάρκεια της κατάρτισης.

Επικοινωνία και σχόλια

Οι εργαζόμενοι πρέπει να είναι δεόντως και εγκαίρως ενημερωμένοι για τα ζητήματα που αφορούν την υγεία και την ασφάλειά τους. Οι περισσότεροι οργανισμοί διαθέτουν διάφορους επίσημους και ανεπίσημους διαύλους επικοινωνίας. Θα πρέπει να προβλέπονται διαδικασίες υποβολής εκθέσεων ώστε οι εργαζόμενοι όχι απλώς να αναφέρουν τραυματισμούς ή παρ’ ολίγον ατυχήματα κλπ., αλλά να προτείνουν ιδέες και να υποβάλλουν τα σχόλιά τους όσον αφορά τις προτάσεις των εργοδοτών για τη βελτίωση της υγείας και της ασφάλειας. Από την άλλη, οι εργαζόμενοι χρειάζονται σχόλια σχετικά με τις απόψεις που εκφράζουν – ακόμα και αν προτείνουν κάτι που δεν είναι εφικτό. Αποτελεί μεγάλη απογοήτευση για τους εργαζομένους να διατυπώνουν μια πρόταση και στη συνέχεια να μην εκφράζει κανείς την άποψή του για αυτήν. Στις δυνατότητες για διάλογο πρόσωπο με πρόσωπο και ανάδραση περιλαμβάνονται: συζήτηση στον χώρο εργασίας μεταξύ των διευθυντικών στελεχών, των εργαζομένων και των ενώσεών τους, σύντομες ομιλίες ευαισθητοποίησης σε θέματα ασφάλειας, ενημερωτικές συνεδριάσεις, συνεδριάσεις σε επίπεδο τμήματος/ομάδας, ή μέσω του ενδοδικτύου της επιχείρησης, προγράμματα αξιοποίησης προτάσεων κλπ., συνεδριάσεις των διευθυντικών στελεχών, προσωπικές συζητήσεις με επόπτες και εκπαιδευτές. Στους τρόπους άμεσης παροχής πληροφοριών και διαβούλευσης των εργαζομένων συγκαταλέγονται οι έρευνες, τα προγράμματα αξιοποίησης προτάσεων και τα ενημερωτικά δελτία του προσωπικού, η χρήση ενδοδικτύου κλπ. Η συζήτηση θα πρέπει να είναι ευρεία, να μην περιορίζεται απλώς στους φυσικούς κινδύνους και στους κανόνες ασφαλείας. Ζητήματα όπως, για παράδειγμα, η οργάνωση της εργασίας, οι αλλαγές στην παραγωγή, οι τεχνολογίες και ο εξοπλισμός ή οι μέθοδοι εργασίας μπορούν να επηρεάσουν την υγεία και την ασφάλεια.

Αντιμετώπιση συγκρούσεων

Ορισμένα παραδείγματα συμμετοχής των εργαζομένων

• Βελτίωση της ασφάλειας στις εσωτερικές πλωτές οδούς

• Συμμετοχή των εργαζομένων στο σχεδιασμό μιας εκστρατείας ασφάλειας σε νοσηλευτικό ίδρυμα, εστιασμένης στη συμμετοχή των υπαλλήλων

• Νέοι εργαζόμενοι στον κλάδο της ενέργειας

• Σχεδιασμός ενός νέου εξαρτήματος ραπτομηχανής

• Κοινή διοργάνωση επαγγελματικής κατάρτισης από εργοδότη και συνδικαλιστικό όργανο

• Επιχείρηση που αγνοεί τις ανησυχίες των εργαζομένων όσον αφορά την πολιτική χρήσης γαντιών προστασίας

Βελτίωση της ασφάλειας στις εσωτερικές πλωτές οδούς

Η Υπηρεσία ναυσιπλοΐας του Βελγίου (Dienst voor de Scheepvaart) είναι αρμόδια για τη συντήρηση και την εκμετάλλευση των βόρειων εσωτερικών πλωτών οδών. Μεταξύ των 500 υπαλλήλων της παρατηρείται υψηλό ποσοστό ατυχημάτων. Η οργάνωση κατάφερε να μειώσει το ποσοστό αυτό κατά περισσότερο από 60% εντός 12 ετών μέσω μιας εκτενούς πολιτικής για την ασφάλεια και την υγεία. Αυτή περιλάμβανε αναθεώρηση της πολιτικής πρόληψης ατυχημάτων για τη συμπερίληψη διαδικασίας εκτεταμένης και συστηματικής διαβούλευσης με τους εργαζομένους. Η συνεργασία είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός νέου συστήματος καταχώρισης ατυχημάτων για την ανάλυση των αιτιών και την αποκόμιση διδαγμάτων, βελτιώσεις όσον αφορά την ασφάλεια του εξοπλισμού και της χρήσης του, καθώς και μέτρα για τη βελτίωση της δημόσιας ασφάλειας.

Συμμετοχή των εργαζομένων στον σχεδιασμό μιας εκστρατείας ασφάλειας σε νοσηλευτικό ίδρυμα

Σε ένα

Η εκστρατεία σχεδιάστηκε από τη "MED-Udvalg", μια επιτροπή που αποτελείται από υπαλλήλους, διευθυντικά στελέχη και ανώτερα διοικητικά στελέχη του νοσοκομείου. Η εκστρατεία αποσκοπούσε στην ενεργό συμμετοχή των εργαζομένων και περιλάμβανε τις παρακάτω δραστηριότητες:

• Εναρκτήρια εκδήλωση με τη διοργάνωση διαγωνισμού γνώσεων
• Αφίσες
• Διαγωνισμό "Πες μας τις ιδέες σου" και απονομή βραβείων. Τέσσερις από τις ιδέες χρησιμοποιήθηκαν ως παραδείγματα με φωτογραφίες για την προώθηση της εκστρατείας.
• Προσφορές σε όλες τις πτέρυγες του νοσοκομείου για προληπτικούς ελέγχους με τη χρήση συρίγγων, οι οποίοι διενεργήθηκαν από το τμήμα ασφάλειας.
• Εκτεταμένη παρακολούθηση των τραυματισμών που προκαλούνται από σύριγγες.

Νεαροί εργαζόμενοι στον κλάδο της ενέργειας

Η προαγωγή της υγείας και της ασφάλειας αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της κατάρτισης των μαθητευομένων στην επιχείρηση παραγωγής ενέργειας E.ON. Οι μαθητευόμενοι ενθαρρύνονται να διαδραματίζουν ενεργό ρόλο στην επιχείρηση από τη στιγμή της πρόσληψής τους. Τα μέτρα περιλαμβάνουν: καταρτισμένοι συντονιστές επιβλέπουν τους μαθητευόμενους και λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τους τις ιδέες τους για τη βελτίωση των επιδόσεων όσον αφορά την ασφάλεια και την υγεία οι νεαροί εργαζόμενοι ενθαρρύνονται να συμμετέχουν ενεργά στη διερεύνηση σχεδίων ασφαλείας και στη διατύπωση προτάσεων ηλεκτρονικά φόρα επικοινωνίας που διαδίδουν πληροφορίες σχετικά με την ασφάλεια και επιδεικνύουν ενδιαφέρον για νέες ιδέες οι μαθητευόμενοι αποκτούν εξουσίες καθώς συμμετέχουν σε παρόμοια φόρα όπως, για παράδειγμα, στις ομάδες εργασίας για τα μέσα ατομικής προστασίας. Αυτό επιτρέπει σε πιο έμπειρους μαθητευόμενους να μεταδίδουν τις γνώσεις τους στους νεότερους συναδέλφους τους. Εκπρόσωποι των εν λόγω φόρα συμμετέχουν στην εθνική διάσκεψη των εκπροσώπων εργαζομένων της E.ON που είναι αρμόδιοι για την υγεία και την ασφάλεια. Αυτό οδήγησε, μεταξύ άλλων, στη χρήση πιο σύγχρονων και πιο κομψών γυαλιών ηλίου ασφαλείας από το προσωπικό όταν η επιχείρηση πληροφορήθηκε ότι το προσωπικό δεν χρησιμοποιούσε αυτά που εξαρχής του είχαν δοθεί επειδή δεν είχαν ‘ωραία εμφάνιση’. (Πηγή: Βρετανικό Συμβούλιο για την Ασφάλεια)

Σχεδιασμός ενός νέου εξαρτήματος ραπτομηχανής

Μια βιοτεχνία ενδυμάτων και μια συνδικαλιστική οργάνωση συζήτησαν τους τρόπους μείωσης των τραυματισμών που προκαλούνται από βελόνες σε χειριστές ραπτομηχανών.  Στη μονάδα που σημείωνε τα χειρότερα ποσοστά συγκροτήθηκε μια μικρή ομάδα– η οποία αποτελείτο από δύο χειριστές ραπτομηχανών – που της ζητήθηκε να σχεδιάσει ένα προστατευτικό περίβλημα η χρήση του οποίου θα ήταν εύκολη για όλους.  Εκεί όπου τοποθετήθηκε το προστατευτικό περίβλημα περιορίστηκαν και οι τραυματισμοί από βελόνες. Αποτέλεσμα αυτού μετά από δύο χρόνια ήταν οι αποζημιώσεις από τραυματισμούς να μειωθούν σε 95.000 ευρώ από 195.000 ευρώ, οι πληρωμές ασφαλίστρων της εταιρείας να μειωθούν κατά 50% και, με την άσκηση πιέσεων από ευρωπαϊκές ομάδες στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης, το πρότυπο για τις βιομηχανικές ραπτομηχανές τροποποιήθηκε προκειμένου να ενσωματώσει στις απαιτήσεις του το προστατευτικό περίβλημα.

Κοινή διοργάνωση επαγγελματικής κατάρτισης από εργοδότη και συνδικαλιστικό όργανο

Ένα διήμερο μάθημα εκτίμησης κινδύνου διοργανώθηκε από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις και τα διευθυντικά στελέχη μιας μεγάλης επιχείρησης διανομής φυσικού αερίου. Μια συνδικαλιστική οργάνωση παρείχε τους εκπαιδευτές, η δε από κοινού επαγγελματική κατάρτιση για περιφερειακούς διευθυντές, επόπτες και εκπροσώπους εργαζομένων συνδικαλιστικών οργανώσεων πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια ενός έτους. Κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους μετά την εκπαίδευση, τα ατυχήματα μειώθηκαν κατά 50% σε ορισμένα τμήματα. Μετά από την πάροδο τεσσάρων ετών, τα ατυχήματα που οδηγούσαν σε απώλεια χρόνου εργασίας σε όλη την επιχείρηση είχαν μειωθεί κατά 80%. (Πηγή: www.workerinvolvement.co.uk, Zero harm – worker involvement)

Επιχείρηση που αγνοεί τις ανησυχίες των εργαζομένων όσον αφορά την πολιτική για τη χρήση γαντιών προστασίας

Μια πολυεθνική εταιρεία χημικών ουσιών εφάρμοσε σε ένα από τα εργοστάσιά της μια πολιτική σύμφωνα με την οποία απαιτήθηκε από τους εργαζομένους να φορούν γάντια όταν χρησιμοποιούν μηχανές κατεργασίας μετάλλων, παρά το γεγονός ότι ορισμένοι εργαζόμενοι προσπάθησαν να εξηγήσουν ότι αυτό ενείχε κινδύνους εμπλοκής με τα μηχανήματα . Οι εργαζόμενοι που δεν τήρησαν την εν λόγω πολιτική δέχθηκαν επίπληξη. Στη συνέχεια όμως, ένας υπάλληλος συντήρησης τραυμάτισε σοβαρά το δεξί του χέρι σε ένα εργοστάσιο διότι το χέρι στο οποίο φορούσε το γάντι πιάστηκε στη μηχανή. Το κόστος για τον εργαζόμενο ήταν η απώλεια του παράμεσου και η βλάβη του μέσου και του μικρού δακτύλου του. Το κόστος για την επιχείρηση ήταν, μεταξύ άλλων, δίωξη και επιβολή προστίμου για παραβίαση της νομοθεσίας για την υγεία και την ασφάλεια.