Κίνδυνοι και πηγές κινδύνων που αφορούν τους οδηγούς οδικών μεταφορών

Σε έκθεση του Παρατηρητηρίου των Κινδύνων του EU-OSHA, η οποία καλύπτει το σύνολο του τομέα των μεταφορών, επισημαίνονται οι ακόλουθοι κίνδυνοι και πηγές κινδύνων, καθώς και ζητήματα ΕΑΥ που σχετίζονται με τον τομέα των οδικών μεταφορών:

• Στους κύριους φυσικούς κινδύνους και πηγές κινδύνων περιλαμβάνονται: έκθεση σε κραδασμούς και παρατεταμένη καθιστική εργασία (σχεδιασμός καθίσματος, θαλάμου οδήγησης και άλλου εξοπλισμού), χειρωνακτική διακίνηση φορτίων, έκθεση σε θόρυβο – κατά την φόρτωση και εκφόρτωση, κατά την οδήγηση φορτηγών (κινητήρες, ελαστικά, εξαερισμός, κ.λπ.), εισπνοή διαφόρων αναθυμιάσεων και καπνών, χειρισμός επικίνδυνων ουσιών (καυσαέρια, χημικά προϊόντα εντός του οχήματος, καύσιμα, έκθεση στη σκόνη κατά τη φόρτωση, την εκφόρτωση και κατά τη στάση σε χώρους ανάπαυσης, προϊόντα καθαρισμού και προετοιμασίας του οχήματος), καιρικές συνθήκες (ζέστη, κρύο, ρεύματα αέρα, βροχή κ.λπ.), περιορισμένα περιθώρια βελτίωσης εργονομικών συνθηκών εργασίας και υγιεινού τρόπου ζωής.

• Η κόπωση είναι το συχνότερα αναφερόμενο πρόβλημα υγείας στον τομέα των χερσαίων μεταφορών σύμφωνα με την ευρωπαϊκή έρευνα για τις συνθήκες εργασίας του Eurofound και με εθνικές έρευνες. Ο τομέας των οδικών μεταφορών είναι εξαιρετκά ανταγωνιστικός. Ο φόρτος εργασίας αυξάνεται και οι οδηγοί έρχονται αντιμέτωποι με κλιμακούμενες πιέσεις, για παράδειγμα πιέσεις από πελάτες για ταχύτερη και φθηνότερη διανομή, οι οποίες εγείρουν ζητήματα όπως η ‘έγκαιρη διαχείριση’, η αυξημένη κίνηση, η εξ αποστάσεως παρακολούθηση και ακανόνιστα και παρατεταμένα ωράρια.

• Τα κρούσματα βίας και παρενόχλησης στον τομέα των μεταφορών είναι αυξημένα, όμως στις περισσότερες περιπτώσεις δεν καταγγέλλονται. Οι εργαζόμενοι στις μεταφορές αναγκάζονται συχνά να ενεργούν ως μεσάζοντες σε θέματα οργανωτικών αλλαγών που επηρεάζουν την εξυπηρέτηση των πελατών. Τέλος, δεν υπάρχουν διαδικασίες για την υποβολή αναφορών, ούτε μέτρα πρόληψης και πρακτικές παρακολούθησης.

• Το ποσοστό του εργατικού δυναμικού στον τομεά των μεταφορών που γηράσκει είναι μεγαλύτερο από το ποσοστό του γενικού ενεργού πληθυσμού και ενδέχεται να εμφανιστούν ελλείψεις προσφοράς εργασίας.

•Οι αλλαγές στην οργάνωση της εργασίας περιλαμβάνουν: αφενός την αύξηση της χρήσης νέων τεχνολογιών – όπως εργαλείων εξ αποστάσεως προγραμματισμού και παρακολούθησης των δρομολογίων, υπολογιστών εντός των οχημάτων για αναφορά και καταγραφή των διανομών - και, αφετέρου, την ανάγκη εξοικείωσης με τους κώδικες οδικής κυκλοφορίας σε ολόκληρη την ΕΕ, καθώς και με ξένες γλώσσες. Από την άλλη, από τη σύγκριση με τον μέσο ενεργό πληθυσμό προκύπτει ότι η εργασία στον τομέα των μεταφορών είναι πιο μονότονη και παρέχει λιγότερες ευκαιρίες μάθησης.

Περισσότερες πληροφορίες στην έκθεση
OSH in figures: Occupational safety and health in the transport sector — an overview (διατίθεται μόνο στα αγγλικά)

Εισαγωγή στη διαχείριση κινδύνων που αφορούν τους οδηγούς οδικών μεταφορών

Επαγγελματικοί κίνδυνοι στις οδικές μεταφορές

Οι οδικές μεταφορές αποτελούν έναν από τους πιο επικίνδυνους τομείς στην ΕΕ. Οι στατιστικές για τα ατυχήματα από την ευρωπαϊκή βάση δεδομένων CARE καταδεικνύουν ότι κάθε χρόνο σε ολόκληρη την Ευρώπη περίπου 10.000 άτομα χάνουν τη ζωή τους στους δρόμους. Τα στοιχεία αυτά αφορούν κατά μέσο όρο 1.300 οδηγούς λεωφορείων, πούλμαν, βαρέων επαγγελματικών οχημάτων και φορτηγών (οχήματα κάτω των 3,5 τόνων).

Οι οδηγοί δεν αντιμετωπίζουν μόνο τον κίνδυνο οδικών ατυχημάτων αλλά παράλληλα κινδυνεύουν να εμφανίσουν πόνους στην ράχη από την πολύωρη καθιστική εργασία σε άβολους θαλάμους οδήγησης. Επίσης, μπορούν να τραυματιστούν λόγω πτώσης από ύψος, κατά τον χειρισμό φορτίων ή κατά τη σύνδεση/αποσύνδεση ρυμουλκούμενων. Εκτίθενται σε αντίξοες περιβαλλοντικές συνθήκες και φυσικές πηγές κινδύνου όπως ο θόρυβος, οι κραδασμοί, οι υψηλές και χαμηλές θερμοκρασίες και οι επικίνδυνες ουσίες.

Επιπλέον, η πίεση του χρόνου ενδέχεται να έχει ως αποτέλεσμα εργασιακό άγχος, κακές διατροφικές συνήθειες, έλλειψη ύπνου, ανεπαρκή διαλείμματα και ανεπαρκή ξεκούραση ανάμεσα στις βάρδιες. Η πολύωρη εργασία, η μοναχικότητα και ο αποχωρισμός από την οικογένεια και τους φίλους αποτελούν επίσης χαρακτηριστικά του τομέα των οδικών μεταφορών.

Προσέγγιση διαχείρισης επαγγελματικής ασφάλειας και υγείας

Οι εργοδότες δεν μπορούν να ελέγξουν τις πηγές κινδύνου για τους εργαζομένους κατά τη διάρκεια της οδήγησης ή της προσέλευσης στην εργασία τους κατά τον ίδιο τρόπο με τον οποίο ελέγχουν τις πηγές κινδύνου στους χώρους εργασίας. Ωστόσο πολλά οδικά ατυχήματα θα μπορούσαν να αποφευχθούν με μια απλή εξέταση της κατάστασης που επικρατεί σε μια επιχείρηση και, στη συνέχεια, με εντοπισμό των υπαρκτών κινδύνων και τη λήψη πρακτικών μέτρων για την εξάλειψη ή τον περιορισμό των κινδύνων.

Η ευρωπαϊκή προσέγγιση της επαγγελματικής ασφάλειας και υγείας περιλαμβάνει την εκτίμηση κινδύνων και την υλοποίηση προληπτικών μέτρων, με προτεραιότητα στην εξάλειψη των κινδύνων στην πηγή τους. Οι αρχές αυτές πρέπει να εφαρμόζονται για την υλοποίηση ενός προληπτικού σχεδίου οδικής ασφάλειας και υγείας, στο οποίο περιλαμβάνονται τα οχήματα και ο εξοπλισμός τους, ο προγραμματισμός των εργασιών και το προσωπικό. Οι επιχιερήσεις πρέπει να δημιουργούν μητρώα για την καταχώρηση των συμβάντων. Αυτά μπορούν να αναλύονται στο πλαίσιο της εκτίμησης κινδύνου για τον προσδιορισμό των βέλτιστων μέτρων που πρέπει να λαμβάνονται. Τα μέτρα για τη διαχείριση κινδύνων πρέπει να αποτελούν μέρος της συνολικής επιχειρηματικής διαχείρισης και όχι επιμέρους διαδικασία αυτής.

Καθώς οι οδηγοί διαθέτουν συχνά μακρόχρονη πείρα και είναι συνηθισμένοι να εργάζονται ανεξάρτητα, είναι πολύ σημαντικό να συμμετέχουν στον εντοπισμό των πηγών κινδύνου και στον προσδιορισμό του βέλτιστου τρόπου διαχείρισης των κινδύνων.

Ζητήματα επαγγελματικής ασφάλειας και υγείας που πρέπει να περιλαμβάνονται σε ένα σχέδιο διαχείρισης

Περισσότερες πληροφορίες:
- Ενότητα: Εκτίμηση κινδύνων

Νομοθεσία για την ασφάλεια των οδικών μεταφορών

• Υποχρεώσεις εργοδότη

• Οδηγίες ΕΑΥ

• Κανονισμοί και οδηγίες οδικής κυκλοφορίας

Υποχρεώσεις εργοδότη

Κάθε χρήστης των δημόσιων αυτοκινητοδρόμων πρέπει να συμμορφώνεται προς τη νομοθεσία που διέπει την οδική κυκλοφορία. Η νομοθεσία καλύπτει πολύμορφες πτυχές της οδικής κυκλοφορίας, που ποικίλουν από τις απαιτήσεις για την οδική αξιοπιστία των οχημάτων μέχρι την τήρηση των ορίων ταχύτητας. Ωστόσο, η διαχείριση των κινδύνων που αφορούν τους εργαζομένους οι οποίοι οδηγούν κατά την εργασία τους απαιτεί πολλά περισσότερα από την απλή συμμόρφωση προς τη νομοθεσία οδικής κυκλοφορίας.

Οι ευρωπαϊκές οδηγίες σχετικά με την επαγγελματική ασφάλεια και υγεία απαιτούν τη λήψη κατάλληλων μέτρων από τους εργοδότες για τη διασφάλιση της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων τους, τόσο κατά τη διάρκεια της οδήγησης, όσο και κατά την προσέλευση ή αναχώρηση από την εργασία τους, είτε πρόκειται για επιχείρηση ή μισθωμένο όχημα, ή ακόμη και το ιδιωτικό όχημα του εργαζομένου.

Οι κίνδυνοι που σχετίζονται με την οδήγηση παραμονεύουν παντού. Παρά το γεγονός ότι οι κίνδυνοι αυτοί δεν μπορούν να ελεγχθούν πλήρως, ο εργοδότης φέρει την ευθύνη να λάβει όλα τα εύλογα μέτρα για τη διαχείριση των εν λόγω κινδύνων και τον περιορισμό τους σε όσο το δυνατόν χαμηλότερο επίπεδο, κατά τον ίδιο τρόπο που θα έπραττε κάτι τέτοιο στους χώρους εργασίας.

Οδηγίες σχετικά με την επαγγελματική ασφάλεια και υγεία

Οι εργαζόμενοι, περιλαμβανομένων όσων απασχολούνται στον τομέα των οδικών μεταφορών, προστατεύονται από τις ευρωπαϊκές οδηγίες για την επαγγελματική ασφάλεια και υγεία, οι οποίες εφαρμόζονται στη νομοθεσία των κρατών μελών. Η οδηγία 89/391/ΕΟΚ (οδηγία-πλαίσιο) θέτει τις βασικές αρχές για την πρόληψη κινδύνου. Απαιτεί από τους εργοδότες να διενεργούν εκτιμήσεις κινδύνου, ενώ παράλληλα τους επιβάλλει το γενικό καθήκον διασφάλισης της επαγγελματικής ασφάλειας και υγείας των εργαζομένων τους.

Η οδηγία-πλαίσιο συμπληρώνεται από επιμέρους οδηγίες. Οι οδηγίες που σχετίζονται με τις οδικές μεταφορές αφορούν τα ακόλουθα ζητήματα:

• τον χειρωνακτικό χειρισμό φορτίων
• κινδύνους προερχόμενους από φυσικούς παράγοντες (κραδασμοί)
• κινδύνους προερχόμενους από φυσικούς παράγοντες (θόρυβος)
• ωράρια εργασίας ατόμων που εκτελούν δραστηριότητες οδικών μεταφορών
• προστασία εργαζόμενων νέων
• επικίνδυνες ουσίες

Κανονισμοί και οδηγίες οδικής κυκλοφορίας

Ο τομέας των οδικών μεταφορών καλύπτεται επίσης από διάφορες οδηγίες και κανονισμούς σχετικά με την οδήγηση και τις οδικές μεταφορές, μεταξύ των οποίων:

• από τον κανονισμό για τον χρόνο οδήγησης, τα διαλείμματα και τις περιόδους ανάπαυσης για τους οδηγούς που απασχολούνται στην οδική μεταφορά εμπορευμάτων και επιβατών
• από τις οδηγίες σχετικά με την οδική μεταφορά επικύνδυνων εμπορευμάτων
• από την οδηγία που καθορίζει τις μέγιστες επιτρεπόμενες διαστάσεις στις εθνικές και διεθνείς μεταφορές και τα μέγιστα επιτρεπόμενα βάρη στις διεθνείς μεταφορές για ορισμένα οχήματα που κυκλοφορούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση
• από την οδηγία σχετικά με τις άδειες οδήγησης.

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με ευρωπαϊκές οδηγίες και κανονισμούς οδικής κυκλοφορίας

Οδηγοί ταξί - επαγγελματικοί κίνδυνοι

Στην έκθεση του EU-OSHA σχετικά με την καθοδήγηση ορθών πρακτικών για τους οδηγούς ταξί, επισημαίνονται αρκετοί κίνδυνοι για τη συγκεκριμένη ομάδα οδηγών. Η έκθεση "Η ΕΑΥ σε αριθμούς" του Παρατηρητηρίου των Κινδύνων του EU-OSHA προσδιορίζει επίσης ορισμένα βασικά ζητήματα για τη συγκεκριμένη κατηγορία εργαζομένων.

Στους οδηγούς ταξί και ιδιωτικούς οδηγούς συγκαταλέγονται: οδηγοί ταξί με επαγγελματική άδεια, οδηγοί ‘ιδιωτικών οχημάτων μίσθωσης’, οδηγοί λιμουζίνων και ιδιωτικοί οδηγοί επιχειρήσεων. Λόγω των εργασιακών απαιτήσεων, οι οδηγοί ταξί ενδέχεται να εκτίθενται σε περιττούς κινδύνους οδήγησης. Στους κινδύνους για τους οδηγούς ταξί περιλαμβάνονται:

Σωματικοί κίνδυνοι

• Κραδασμοί: Οι οδηγοί εκτίθενται σε κραδασμούς που προέρχονται από τα οχήματά τους. Οι εν λόγω κραδασμοί είναι λίγο ή πολύ επιβλαβείς ανάλογα με τον τύπο του οχήματος, τη μέση ταχύτητα και τις ώρες οδήγησης.
• Χειρωνακτική διακίνηση φορτίων με ανύψωση, κράτημα, απόθεση, ώθηση, έλξη, μεταφορά βάρους: οι οδηγοί ταξί πραγματοποιούν χειρωνακτική διακίνηση φορτίων, π.χ. όταν σηκώνουν ή κρατούν αποσκευές, όταν ωθούν μια αναπηρική πολυθρόνα ή όταν υποβαστάζουν άτομα με αναπηρίες.
• Κίνδυνοι που συνδέονται με την πολύωρη καθιστή θέση, όπου περιλαμβάνονται μυοσκελετικές παθήσεις (ΜΣΠ) του αυχένα, των ώμων και της πλάτης, καθώς και καρδιαγγειακές παθήσεις.
• Κίνδυνοι που συνδέονται με το ότι οι οδηγοί βρίσκονται ‘στον δρόμο’.

Χημικοί και βιολογικοί κίνδυνοι

Οι επαγγελματίες οδηγοί, ειδικότερα όσοι εργάζονται σε πόλεις, εκτίθενται σε καυσαέρια και άλλους ρύπους.

Ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι, όπου περιλαμβάνονται άγχος και βία

• Στους κινδύνους άγχους περιλαμβάνονται: επαναλαμβανόμενη και μονότονη εργασία που απαιτεί υψηλό βαθμό συγκέντρωσης, λιγοστό περιθώριο λήψης αποφάσεων και ανεπαρκής κοινωνικοποίηση (απομονωμένη εργασία με περιορισμένη επαφή με συναδέλφους), οργάνωση της εργασίας: αντικοινωνικά ωράρια εργασίας, μεγάλες βάρδιες, κ.λπ., μεγάλος κίνδυνος κόπωσης, για παράδειγμα οι οδηγοί μπορεί να εργάζονται σε βάρδιες 10 έως 12 ωρών, ενώ η νυχτερινή εργασία και τα μη τακτικά προγράμματα εργασίας ενδέχεται, για παράδειγμα, να προκαλούν προβλήματα ύπνου.
• Βία: Οι οδηγοί ταξί εκτίθενται περισσότερο στη βία και στην επιθετική συμπεριφορά από τον μέσο εργαζόμενο. Εργάζονται μόνοι τους και κατά τη διάρκεια της νύχτας, έχουν μετρητά στο αυτοκίνητο και οδηγούν σε απομονωμένες και επικίνδυνες περιοχές. Οι πελάτες μπορεί να έχουν καταναλώσει υπερβολικές ποσότητες οινοπνεύματος ή να βρίσκονται υπό την επήρρεια ναρκωτικών.

Κίνδυνοι που σχετίζονται με ατομικές συμπεριφορές

• Κάπνισμα
• Κατανάλωση διεγερτικών ουσιών όπως ο καφές και το οινόπνευμα
• Έλλειψη σωματικής άσκησης - οι οδηγοί ταξί και οι ιδιωτικοί οδηγοί επιτελούν καθιστική εργασία
• Μικρά ποσοστά χρήσης της ζώνης ασφαλείας από τους οδηγούς ταξί και τους επιβαίνοντες.

Περισσότερες πληροφορίες στις εκθέσεις:

- Taxi drivers’ safety and health: A European Review of good practice guidelines (διατίθεται μόνο στα αγγλικά)

- OSH in figures: Occupational safety and health in the transport sector — an overview (διατίθεται μόνο στα αγγλικά)

Διανομή με ποδήλατα και μοτοσικλέτες - επαγγελματικοί κίνδυνοι για τους αναβάτες

Στην έκθεση του EU-OSHA σχετικά με την καθοδήγηση ορθών πρακτικών για τη διανομή με ποδήλατα και μοτοσικλέτες τονίζονται αρκετοί κίνδυνοι για τους αναβάτες. Η έκθεση "Η ΕΑΥ σε αριθμούς" του Παρατηρητηρίου των Κινδύνων του EU-OSHA προσδιορίζει επίσης ορισμένα βασικά ζητήματα για τη συγκεκριμένη κατηγορία εργαζομένων.

Στους διανομείς περιλαμβάνονται ταχυδρόμοι, ταχυδιανομείς (κούριερ) και διανομείς φαγητού οι οποίοι χρησιμοποιούν ποδήλατα ή μοτοσικλέτες, καθώς η χρήση ποδηλάτων και μοτοσικλετών αποτελεί αποτελεσματικό τρόπο πραγματοποίησης διανομών. Ωστόσο, οι μοτοσικλετιστές και οι ποδηλάτες είναι δύο από τις πιο ευάλωτες ομάδες χρηστών του οδικού δικτύου. Οι οδηγοί αυτών των κατηγοριών βρίσκονται υπό την πίεση του χρόνου: οι διανομείς πληρώνονται συνήθως ανά παραγγελία και πρέπει να ολοκληρώνουν τη διανομή τους σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Οι διανομείς φαγητού πρέπει να διανέμουν το φαγητό ενώ αυτό είναι ακόμη ζεστό.

Διανομή με μοτοσικλέτες

Οι διανομείς φαγητού εργάζονται κυρίως τη νύχτα, από τις 8 μμ έως τη 1 πμ, γεγονός που μπορεί να τους φέρνει αντιμέτωπους με επιθετικούς ή μεθυσμένους πελάτες. Η φύση της εργασίας τους είναι μοναχική και τα ωράρια είναι νυχτερινά, γεγονός που καθιστά την εργασία τους επικίνδυνη. Οι διανομείς φαγητού διατρέχουν επίσης κίνδυνο ληστείας, καθώς φέρουν επάνω τους χρήματα.

Η οδήγηση μοτοσικλέτας κάτω από οποιεσδήποτε καιρικές συνθήκες και αντίξοες οδικές συνθήκες, πάντα με βιασύνη για την έγκαιρη παράδοση, αυξάνει τον κίνδυνο ατυχημάτων. Η διανομή τροφίμων πραγματοποιείται συνήθως από εργαζόμενους νέους ή από εργαζόμενους χωρίς επαγγελματική εκπαίδευση. Πρόκειται κυρίως για μερικώς απασχολούμενους εργαζόμενους που εργάζονται με σύμβαση και δεν έχουν ενδεχομένως επαρκή εκπαίδευση ούτε και εμπειρία στην οδήγηση μοτοσικλέτας.

Οι πηγές κινδύνου και οι κίνδυνοι που αφορούν τους ταχυδρόμους με μοτοσικλέτες είναι:

Ταχυδιανομείς με ποδήλατα

Οι ταχυδιανομείς εργάζονται κυρίως ως ανεξάρτητοι απασχολούμενοι ή ως υπεργολάβοι για μία ή περισσότερες επιχειρήσεις ταχυδιανομών. Οι ταχυδιανομείς περνούν όλη την ημέρα εργαζόμενοι έξω και μπορεί να βρίσκονται στον δρόμο για έως και 9 ώρες. Είναι εκτεθειμένοι σε διάφορες πηγές κινδύνου και κινδύνους, καθώς και σε αντίξοες ή ακόμη και ακραίες καιρικές συνθήκες.

Οι ταχυδιανομείς, λόγω των αποστάσεων που διανύουν και του χρόνου που περνούν στον δρόμο, διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο ατυχημάτων σε σύγκριση με άλλους δικυκλιστές. Οι ταχυδρόμοι κυκλοφορούν κατά τις πιο επικίνδυνες ώρες της ημέρας, κατά τις οποίες η ποιότητα του αέρα είναι χείριστη. Επιπλέον, η σωματική καταπόνηση από την ποδηλασία απαιτεί ταχύτερη και πιο βαθιά αναπνοή.

Οι παράγοντες κινδύνου για ταχυδιανομείς με ποδήλατο σχετίζονται με τη φύση της απασχόλησής τους και το περιβάλλον οδικής κυκλοφορίας: ηλικία (περίπου 25 ετών κατά μέσο όρο), φύλο (κυρίως άνδρες), εργασιακό καθεστώς (ανεξάρτητοι απασχολούμενοι, αμοιβόμενοι ανά διανομή ή με προμήθεια και πλήρης εργασία στον δρόμο), σκοπός της εργασίας (ταχεία διανομή), περιοχή δράσης (επιχειρηματικός τομέας με έντονη οδική κυκλοφορία και πολλούς πεζούς, κ.λπ.).

Στους κινδύνους και πηγές κινδύνου περιλαμβάνονται:

Περισσότερες πληροφορίες στις εκθέσεις:

- Delivery and despatch riders safety and health: A European Review of good practice guidelines (διατίθεται μόνο στα αγγλικά)

- OSH in figures: Occupational safety and health in the transport sector — an overview (διατίθεται μόνο στα αγγλικά)

Ορισμένες διαπιστώσεις σχετικά με την επαγγελματική υγεία στον τομέα των οδικών μεταφορών

Συμπεράσματα από το Παρατηρητήριο των Κινδύνων του EU-OSHA

Στην έκθεση του Παρατηρητηρίου των Κινδύνων του EU-OSHA, που αφορά ολόκληρο τον τομέα των μεταφορών, διαπιστώνεται ότι η εργασία στον τομέα των μεταφορών απαιτεί υψηλά επίπεδα επαγγελματικών δεξιοτήτων και ικανοτήτων, μεταξύ των οποίων: οδήγηση, φόρτωση/εκφόρτωση, διενέργεια επισκευών και αντιμετώπιση τεχνικών προβλημάτων, χρήση προηγμένης τεχνολογίας, ορισμένες γλωσσικές δεξιότητες, επιτέλεση στοιχειωδών διοικητικών εργασιών, εκπροσώπηση της εταιρείας στον δρόμο και κατά την επαφή με πελάτες και καταναλωτές. Το γεγονός αυτό δίνει έμφαση στην σπουδαιότητα που πρέπει να δίνεται από τον τομέα σε ό,τι αφορά την επένδυση στους οδηγούς και στις συνθήκες εργασίας τους.

Πιο συγκεκριμένα, τα συμπεράσματα της έκθεσης τονίζουν την ανάγκη:

• για περισσότερη ευαισθητοποίηση, ειδικότερα σε ό,τι αφορά ορισμένες πηγές κινδύνου, οι οποίες συχνά παραβλέπονται, όπως οι επικίνδυνες ουσίες
• για ένταξη της ΕΑΥ στις πολιτικές πρόληψης ατυχημάτων, βάσει της πείρας και της γνώσης που αποκομίζεται από τα μέτρα οδικής ασφάλειας, για την αύξηση της ευαισθητοποίησης σε θέματα ΕΑΥ σε τομείς πολιτικής που ενδέχεται να επηρεάζουν την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων στις μεταφορές
• για την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ ενδιαφερομένων μερών στις μεταφορές και ενδιαφερομένων μερών της ΕΑΥ
• για τη δημιουργία αποτελεσματικών παραδειγμάτων.

Περισσότερες πληροφορίες στην έκθεση: Η ΕΑΥ σε αριθμούς – Η ΕΑΥ στον τομέα των μεταφορών – επισκόπηση.

Ορισμένες διαπιστώσεις σχετικά με την πρόληψη κινδύνου από περιπτωσιολογικές μελέτες ορθής πρακτικής

Ο EU-OSHA συνέλεξε αρκετές περιπτωσιολογικές μελέτες για τη διαχείριση κινδύνων που αφορούν τους οδηγούς οδικών μεταφορών καθώς και εκστρατείες για τη βελτίωση της ασφάλειας. Στα συμπεράσματα που προκύπτουν από τις περιπτώσεις αυτές περιλαμβάνονται τα ακόλουθα:

Οι οδηγοί είναι συχνά αυτοαπασχολούμενοι, έχουν μακρόχρονη πείρα και είναι συνηθισμένοι να εργάζονται ανεξάρτητα. Αυτό υποδεικνύει, μεταξύ άλλων:

• Ότι πρέπει να χρησιμοποιούνται πρακτικές προσεγγίσεις χωρίς, όμως, χαρακτήρα εξαναγκασμού.
• Ότι πρέπει να χρησιμοποιούνται οι χώροι που συχνάζουν οι οδηγοί – σταθμοί εξυπηρέτησης κ.λπ.
• Ότι πρέπει να παρέχονται συμβουλές και λύσεις βασισμένες στην πείρα των οδηγών, για παράδειγμα μέσω:

- της συμμετοχής των οδηγών στην εκτίμηση κινδύνου, στην ανάπτυξη λύσεων

- της αξιοποίησης των οδηγών ως υποστηρικτών, καθοδηγητών κ.λπ. και της παροχής σε αυτούς επαρκούς χρόνου για την ανάπτυξη λύσεων και την εισαγωγή αλλαγών

Οι καταναλωτές, οι πελάτες και τα ενδιαφερόμενα μέρη πρέπει να μετέχουν στις λύσεις για τη διαχείριση κινδύνων:

• Αλυσίδα εφοδιασμού - προμηθευτές, εγκαταστάσεις όπου πραγματοποιούνται οι διανομές κ.λπ.
• Επιβάτες, παιδιά σχολικής ηλικίας
• Ομάδες οδικής ασφάλειας, υπουργεία μεταφορών κ.λπ.

Οι μεγάλες επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα να καθορίζουν τα πρότυπα ΕΑΥ για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που εκτελούν τις παραδόσεις ενθαρρύνοντάς τες έτσι να υιοθετούν τα ίδια πρότυπα με άλλους πελάτες τους.

Οι νέες τεχνολογίες που αναπτύσσονται για τους θαλάμους οδήγησης, μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για σκοπούς ΕΑΥ, π.χ. για την ενημέρωση των οδηγών και τη βελτίωση των προγραμμάτων διανομής.

Οι λύσεις ΕΑΥ μπορούν να έχουν ως αποτέλεσμα την εξοικονόμηση χρόνου για την εκτέλεση καθηκόντων. Αυτό πρέπει να συνυπολογίζεται τόσο κατά την οργάνωση της εργασίας όσο και κατά τον χρονοπρογραμματισμό των εργασιών, ενώ παράλληλα πρέπει να γίνει γνωστό και στους πελάτες.

Η εκπαίδευση, π.χ. οι αμυντικές τεχνικές οδήγησης, πρέπει να αποτελεί τμήμα ενός συστήματος οργάνωσης για την πρόληψη κινδύνων με σαφή δέσμευση της διοίκησης.

Περισσότερες πληροφορίες:

• Ενημερωτικό δελτίο 97 - Delivering the message Campaigning on OSH in the road transport sector (Διαδίδοντας το μήνυμα - Εκστρατεία για την επαγγελματική ασφάλεια και υγεία στον κλάδο των οδικών μεταφορών)
• Έκθεση - Delivering the message Programmes, initiatives and opportunities to reach drivers and SMEs in the road transport sector (διατίθεται μόνο στα αγγλικά)
• Ενημερωτικό δελτίο 98 - Managing risks to drivers in road transport: (Διαχείριση κινδύνων που διατρέχουν οι οδηγοί στις οδικές μεταφορές:) good practice cases (περιπτώσεις ορθής πρακτικής)
• Έκθεση - Managing risks to drivers in road transport (διατίθεται μόνο στα αγγλικά)