Υγεία και ασφάλεια του προσωπικού υγειονομικής περίθαλψης
Οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης καλούνται να επιτελέσουν ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων εντός περιβαλλόντων που απειλούν την υγεία τους και τους εκθέτουν στον κίνδυνο επαγγελματικών ασθενειών ή ατυχημάτων που σχετίζονται με την εργασία. Η παρούσα ενότητα παρέχει λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους αυτού του είδους και με αποτελεσματικές μεθόδους για την εκτίμηση, την εξάλειψη ή την ελαχιστοποίησή τους.
Πολλοί από τους χώρους όπου επιτελούν τα καθήκοντά τους οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας, σε συνδυασμό με τον μεγάλο αριθμό των εν λόγω καθηκόντων, μπορεί να ενέχουν ποικίλους κινδύνους. Ο τομέας της υγειονομικής περίθαλψης είναι ευρύτατος, καθώς απασχολεί το 10% περίπου του συνόλου των εργαζομένων σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα τρία τέταρτα και πλέον αυτών είναι γυναίκες.
Η φύση της εργασίας τους, είτε αφορά την παροχή άμεσης περίθαλψης σε όσους αντιμετωπίζουν σωματικά ή νοητικά προβλήματα ή τη διαχείριση ασθενών, είτε την παροχή υπηρεσιών καθαριότητας, καθιστά απαραιτήτως την υγεία και την ασφάλεια προτεραιότητα σε αυτόν τον τομέα. Ωστόσο, τα ευρωπαϊκά δεδομένα μαρτυρούν ότι το ποσοστό των εργαζομένων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης που θεωρούν ότι η υγεία και η ασφάλειά τους διακυβεύεται λόγω της εργασίας τους είναι υψηλότερο από τον μέσο όρο στο σύνολο των κλάδων στην ΕΕ. Συγκεκριμένα, η έκθεση στον κίνδυνο σωματικής βίας και η πραγματική άσκηση βίας από συναδέλφους και μη είναι ιδιαίτερα συχνή σε σύγκριση με άλλους τομείς.
Το ευρύ φάσμα των κινδύνων που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας περιλαμβάνει:
- Βιολογικούς κινδύνους, όπως λοιμώξεις που προκαλούνται από τραυματισμούς με βελόνα.
- Χημικούς κινδύνους, περιλαμβανομένων των φαρμάκων που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία του καρκίνου και των απολυμαντικών ουσιών.
- Σωματικούς κινδύνους, όπως είναι η ιοντίζουσα ακτινοβολία.
- Εργονομικούς κινδύνους, παραδείγματος χάρη, η διαχείριση ασθενών.
- Ψυχοκοινωνικούς κινδύνους, περιλαμβανομένης της βίας και της εργασίας κατά βάρδιες.
Αυτή η ενότητα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, περιπτωσιολογικές μελέτες, παραδείγματα ορθής πρακτικής και καταλόγους ελέγχου προκειμένου να βοηθήσει όσους ασχολούνται με την υγεία και την ασφάλεια στον χώρο εργασίας στην εκτίμηση πιθανών κινδύνων και στην παρακολούθηση των διαδικασιών ασφάλειας.
Πρόληψη τραυματισμών από αιχμηρά αντικείμενα στον χώρο εργασίας
Οι εργαζόμενοι του τομέα της υγειονομικής περίθαλψης αντιμετωπίζουν κίνδυνο τραυματισμού από βελόνες ή αιχμηρά αντικείμενα. Τέτοιοι τραυματισμοί δημιουργούν ανησυχία, καθώς ο εργαζόμενος ενδέχεται να μολυνθεί από παθογόνους παράγοντες που μεταδίδονται μέσω του αίματος (ιούς, βακτήρια, μύκητες και άλλους μικροοργανισμούς).
Ο ιός της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (HIV) και η ηπατίτιδα B (HBV) ή Γ (HCV) είναι οι συνηθέστεροι κίνδυνοι, αλλά υπάρχουν περισσότερες από 20 ασθένειες που μεταδίδονται μέσω του αίματος οι οποίες μπορούν να μεταδοθούν στους εργαζομένους.
Εκτιμάται ότι στην Ευρώπη συμβαίνουν 1 εκατομμύριο τραυματισμοί από βελόνα κάθε χρόνο. Σε κίνδυνο δεν βρίσκονται μόνο οι επαγγελματίες του τομέα της υγείας. Παρόλο που οι νοσοκόμες που εργάζονται στα επείγοντα ιατρικά περιστατικά αναγνωρίζονται ως εκτεθειμένες στον πλέον υψηλό κίνδυνο, πολλοί άλλοι εργαζόμενοι μπορούν δυνητικά να υποστούν τέτοιους τραυματισμούς. Επί παραδείγματι, το βοηθητικό προσωπικό όπως προσωπικό καθαρισμού και προσωπικό πλύσης μπορεί επίσης να διατρέχει σημαντικό κίνδυνο.
Η οδηγία της ΕΕ περί πρόληψης τραυματισμών από αιχμηρά αντικείμενα στα νοσοκομεία και στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης
Για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος εγκρίθηκε η οδηγία 2010/32/EΕ. Με την οδηγία αυτή τίθεται σε εφαρμογή η συμφωνία-πλαίσιο για την πρόληψη τραυματισμών από αιχμηρά αντικείμενα στα νοσοκομεία και τον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης που υπογράφηκε από τους ευρωπαϊκούς κοινωνικούς εταίρους HOSPEEM (Ευρωπαϊκή Ένωση Εργοδοτών του Νοσοκομειακού και Υγειονομικού Τομέα) και EPSU (Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων Δημοσίων Υπηρεσιών).
Στόχος της οδηγίας είναι η δημιουργία του κατά το δυνατό πλέον ασφαλούς εργασιακού περιβάλλοντος μέσω της πρόληψης τραυματισμών εργαζομένων που προκαλούνται από κάθε είδους ιατρικά αιχμηρά αντικείμενα (όπως οι βελόνες) και της προστασίας των εργαζομένων που είναι εκτεθειμένοι σε κινδύνους στα νοσοκομεία και τον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης.
Κάτι τέτοιο μπορεί να επιτευχθεί με την εφαρμογή των ακόλουθων μέτρων πρόληψης και προστασίας:
- αποφυγή της χρήσης αιχμηρών αντικειμένων χωρίς λόγο,
- προμήθεια ιατρικών συσκευών,
- εισαγωγή μηχανισμών προστασίας με γνώμονα την ασφάλεια,
- εφαρμογή ασφαλών συστημάτων εργασίας,
- εφαρμογή ασφαλών διαδικασιών χρήσης και απόρριψης ιατρικών αιχμηρών αντικειμένων,
- απαγόρευση της επανατοποθέτησης καλυμμάτων στις βελόνες,
- χρήση ατομικού εξοπλισμού προστασίας,
- εμβολιασμός,
- ενημέρωση και εκπαίδευση.
Πληροφορίες καλής πρακτικής του EU-OSHA σχετικά με την πρόληψη και προστασία στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης
Δημοσιεύσεις - Ηλεκτρονικό δελτίο 40 - Εκτίμηση κινδύνου και τραυματισμοί από βελόνες - Ηλεκτρονικό δελτίο 35 - Εκτίμηση κινδύνου για εργαζομένους του τομέα υγειονομικής περίθαλψης | Περιπτωσιολογικές μελέτες - Βελόνες — αποτελεσματική πρόληψη τραυματισμών από βελόνες Εργαλεία εκτίμησης κινδύνου |
Χρήσιμοι σύνδεσμοι |
Περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με την πρόληψη τραυματισμών από αιχμηρά αντικείμενα στον χώρο εργασίας
- Έγγραφο καθοδήγησης που συντάχθηκε από το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Βιοασφάλειας (European Biosafety Network).
Θεματικό Δελτίο 88 - Ασφαλείς εργασίες συντήρησης - ασφαλείς εργαζόμενοι
